Đã tiêm phòng thuỷ đậu rồi có bị nữa không?

Bệnh thuỷ đậu thường không nặng nhưng lại có thể nguy hiểm cho trẻ em dưới 12 tháng tuổi, thanh thiếu niên, người lớn, phụ nữ có thai và những người có hệ miễn dịch kém. Vì vậy, tiêm vắc-xin thuỷ đậu có thể phòng chống được bệnh này. Những người tiêm vắc-xin thuỷ đậu với hai liều theo khuyến cáo sẽ có thể phòng chống bệnh thuỷ đậu suốt đời.

• Trẻ em cần tiêm hai liều vắc-xin thuỷ đậu với liều tiêm đầu tiên từ 12-15 tháng tuổi. Liều tiêm thứ hai từ 4-6 tuổi.
• Trẻ lớn, thanh thiếu niên và người lớn cũng cần tiêm hai liều vắc-xin thuỷ đậu nếu họ không được miễn dịch bởi bệnh thuỷ đậu.

Trong quá trình tiêm vắc-xin thuỷ đậu có thể tiêm cùng với các vắc-xin khác. Như vậy, một trẻ từ 12 tháng tuổi đến 12 tuổi có thể tiêm vắc-xin thuỷ đậu cùng với các vắc-xin khác trong cùng một mũi tiêm như sởi, quai bị và rubella. Mũi tiêm này được gọi là vắc-xin MMR.

Trước khi tiêm vắc-xin, có tới 95,5% dân số được ước tính mắc bệnh thuỷ đậu ở một số giai đoạn của cuộc đời. Điều này cho thấy rằng yếu tố ảnh hưởng đến bệnh này là bị truyền nhiễm bởi từ người khác mắc bệnh. Sự truyền nhiễm này có thể xảy ra thông qua tiếp xúc trực tiếp hoặc qua không khí bởi ho và hắt hơi hoặc do tiếp xúc trực tiếp với các tổn thương hở.

Không tiêm vắc-xin thuỷ đậu để phòng ngừa bệnh là một yếu tố dễ nhiễm bệnh. Đối với những người đã được tiêm vắc-xin thuỷ đậu có nguy cơ phát triển thành dịch bệnh ít nghiêm trọng hơn được gọi là bệnh thuỷ đậu tái phát. Hay nói cách khác là bệnh thuỷ đậu vẫn có thể xảy ở một người đã được tiêm vắc-xin thuỷ đậu nhưng ở những trường hợp này bệnh thường nhẹ. Vẫn có triệu chứng sốt nhưng chỉ sốt nhẹ và nốt phát ban trên da có số lượng khoảng dưới 50.

Những người mắc bệnh thuỷ đậu tái phát có xu hướng phục hồi nhanh hơn so với những người chưa được tiêm chủng. Tiêm vắc-xin thường phòng bệnh lâu dài nhưng các chuyên gia cũng không chắc chắn là nó kéo dài trong thời gian cụ thể là bao lâu. Một số nghiên cứu khoa học cho thấy kháng thể chống thuỷ đậu còn tồn tại từ 10-20 năm sau tiêm. Thêm vào đó, một số nghiên cứu khác cũng cho kết quả bệnh thuỷ đậu tái phát sẽ không còn nguy cơ sau 5 năm tiêm chủng.

Hiệu quả của việc tiêm vắc-xin thuỷ đậu còn phụ thuộc vào số lượng vắc-xin đã được tiêm và hệ thống miễn dịch của người đó mạnh hay không. Theo Trung tâm kiểm soát và phòng chống bệnh dịch (CDC), một liều vắc-xin có hiệu quả 85% trong việc phòng chống bệnh thuỷ đậu và hiệu quả 100% trong việc phòng được bệnh ở mức độ nguy hiểm. Với hai liều vắc-xin thuỷ đậu thì hiệu quả phòng chống bất kì loại bệnh thuỷ đậu nào sẽ tăng lên đến 88-98%. Tuy nhiên, tỷ lệ hiệu quả có thể thấp hơn ở những người có tình trạng sức khỏe kém như HIV hoặc những người bị suy giảm miễn dịch hoặc những người dùng thuốc ức chế hệ thống miễn dịch v.v.

Vắc-xin phòng bệnh thuỷ đậu được sản xuất từ chính virus gây bệnh đã được làm yếu đi không thể gây bệnh được, nhưng có tác dụng kích thích cơ thể tạo ra kháng thể chống lại chúng. Do đó, khi bị nhiễm virus thuỷ đậu cơ thể đã có sẵn miễn dịch để chống lại và không mắc bệnh nữa. Sau khi tiêm vắc-xin có hiệu lực từ hơn 3 tuần và thời gian miễn dịch kéo dài trung bình là 15 năm. Tuy nhiên, vắc-xin này không có hiệu quả phòng chống 100% mà chỉ có tác dụng khoảng 90%.

Mặt khác, theo thời gian nồng độ kháng thể có thể giảm đi, khiến cho cơ thể không đủ sức chống lại các vi rút gây bệnh thuỷ đậu. Vì vậy, để phòng tránh mắc bệnh thuỷ đậu tái phát khi đã tiêm một liều vắc-xin thuỷ đậu thì hiện nay các chuyên gia y tế khuyến nghị phải tiêm nhắc lại thêm một liều vắc-xin thuỷ đậu nữa. Với trẻ em thì liều tiêm thứ hai này thường tiêm vào lúc 4 tuổi. Còn với người lớn thì liều tiêm thứ hai cách liều thứ nhất từ 4-8 tuần. Riêng với phụ nữ, nên hoàn tất lịch tiêm phòng thuỷ đậu trước khi có thai ít nhất 3 tháng.