Thời gian ủ bệnh và dễ lây lan nhất của bệnh thủy đậu

Dịch thủy đậu cũng có tính chất chu kỳ nhất định như dịch sởi. Để biết thủy đậu lây qua đường nào, thủy đậu ủ bệnh bao lâu, thuỷ đậu bao lâu thì hết lây... hãy cùng tìm hiểu thông qua bài viết này nhé.

Thủy đậu là bệnh do Varicella zoster virus (VZV) tác động. VZV có đặc tính phát ban các đợt liên tiếp với những đặc điểm đi kèm như: ngứa rát, nổi sẩn, mụn nước, mụn mủ, vảy tiết mọc lên trên bề mặt da, để lâu sẽ thành sẹo, thường kèm với triệu chứng toàn thân nhẹ. Nhiễm trùng tiên phát ở tuổi trưởng thành có thể có biến chứng viêm phổi và viêm não.

Các thể lâm sàng của thủy đậu:

• Thuỷ đậu xuất huyết (Hemorrhagic varicella): hiếm khi gặp ở trẻ em bị thủy đậu, biểu hiện ở việc xuất huyết trong mụn mủ.
• Thuỷ đậu hoại tử (Varicella gangrenosa): thường gặp ở trẻ em bị bệnh bạch cầu cấp hoặc các bệnh nặng khác, có đặc tính là tổn thương loét hoại tử.
• Thuỷ đậu xuất huyết trong chứng đông máu rải rác nội mạch (xuất huyết bạo phát).

2.1 Bệnh thủy đậu có lây không?

Đầu tiên cần khẳng định thủy đậu là một trong những bệnh dễ lây nhất. Phương thức lây truyền là từ người sang người bằng tiếp xúc trực tiếp, thông qua đường không khí từ các giọt nhỏ dịch tiết đường hô hấp hoặc dịch của các nốt phỏng. Lây gián tiếp qua các đồ vật vừa mới bị nhiễm chất dịch của nốt phỏng hoặc niêm mạc.

Virus thuỷ đậu sẽ xâm nhập vào niêm mạc đường hô hấp trên, miệng hầu sau đó nhân lên tại chỗ và gây nhiễm virus huyết tiên phát. Sau đó VZV nhân lên trong tế bào hệ thống liên võng nội mô rồi gây nhiễm virus huyết thứ phát và lan tràn đến da và niêm mạc.

VZV sẽ xâm nhập vào lớp tế bào đáy, lớp gai nhân lên hình thành các hốc nhỏ và gây thoái hoá hình cầu ở tế bào biểu mô, tích tụ dịch phù, thoái hoá mụn nước và tạo thành những chất vùi trong nhân. Cũng tương tự như các loại virus Herpes, virus VZV trở thành pha tiềm ẩn, trú ngụ ở hạch cảm giác, tái hoạt của VZV có thể gây nên bệnh zona (Herpes zoster). Trong các thể có biến chứng virus có thể gây những ổ viêm phổi kẽ và những ổ huỷ myelin trong não.

2.2 Bệnh thủy đậu khi nào hết lây?

Thời kỳ lây truyền thủy đậu dài nhất là 5 ngày, nhưng thường là từ 1 - 2 ngày trước phát ban và không quá 5 ngày sau khi xuất hiện lớp bọng nước đầu tiên. Quá trình lây truyền có thể kéo dài hơn ở những người bị thay đổi miễn dịch. Tỷ lệ tấn công thứ phát ở những người cảm nhiễm sống cùng trong gia đình là 70 - 90%. Bệnh nhân zona có thể lan truyền bệnh trong một tuần sau khi mọc ban. Cơ thể bệnh nhân cảm nhiễm có thể bị mắc bệnh sau khi phơi nhiễm từ 10 - 21 ngày.

Bệnh thủy đậu ủ bệnh bao lâu?

Thủy đậu có thời gian ủ bệnh từ 2 đến 3 tuần, thông thường là từ 14 - 16 ngày.

Triệu chứng:

• Tiền triệu chứng: các triệu chứng sơ khai sẽ nặng nhẹ tùy trường hợp, thường là: nhức đầu, sổ mũi, đau mình ở trẻ em. Có nhiều người có triệu chứng nhẹ hoặc không có, các biểu hiện ở người lớn thường rõ hơn.
• Giai đoạn toàn phát: Sau 24 - 36h khi có tiền triệu chứng xuất hiện thì người bệnh sốt vừa phải và có triệu chứng phát ban.

Các tổn thương ban đầu thường mọc ở đầu và mặt, sau đó lan ra thân mình và các chi. Mọc nhiều ở vùng ít tỳ ép như: vùng liên bả, bên sườn, nách, kheo, có khi dày đặc ở mặt và thân mình, ít hơn ở các chi. Riêng bàn chân và bàn tay hiếm khi bị.

Ngoại ban ban đầu dạng vết chấm, nổi sẩn phù (thường không quan sát thấy), sau này thành mụn nước (trong vòng 24 - 48h), mụn nước sẽ như giọt nước, nông, có thành mỏng, có quầng viêm đỏ xung quanh. Thường kèm theo các cơn ngứa ran.

Trong vòng 8 - 12h, mụn nước chứa dịch màu vàng nhạt, trở nên lõm xuống và nhanh chóng trở thành mụn mủ màu trắng mịn, sau chuyển thành vảy tiết màu đỏ nâu. Vảy tiết rụng sau 1-3 tuần, lúc khỏi để lại vết hồng, một số có nền hơi lõm, có thể thành sẹo một thời gian dài hay sẹo vĩnh viễn.

Bệnh thủy đậu sốt mấy ngày?

Trong thời gian mắc bệnh, bệnh nhân sẽ bị sốt, mệt mỏi nhẹ toàn thân trong khoảng 2 - 3 ngày. Nếu thời gian sốt kéo dài hơn đồng thời trẻ nhỏ có biểu hiện sốt cao trên 39 độ kèm với thở khó khăn, co giật, còn người lớn là trên 39,5 độ thì cần đưa người bệnh đến gặp bác sĩ ngay. Vì rất có thể bệnh nhân đã gặp các biến chứng nguy hiểm của bệnh, rất cần được can thiệp và điều trị kịp thời để tránh những biến chứng đáng tiếc sau này.

Tất cả những người chưa từng bị mắc bệnh hoặc chưa được tiêm vắc-xin thuỷ đậu đều có khả năng cảm nhiễm với bệnh. Thông thường, người lớn bị mắc bệnh nặng hơn ở trẻ em. Sau khi mắc bệnh người bệnh sẽ có khả năng miễn dịch lâu dài, ít khi mắc bệnh lần thứ hai hơn ở những người suy giảm miễn dịch.

Cách thức phòng ngừa bệnh thủy đậu

- Tạo khả năng miễn dịch: Hiện nay có vắc-xin Varivax có tác dụng đến 80% phòng nhiễm VZV tiên phát, được chỉ định cho các bệnh nhân có nguy cơ cao mắc thủy đậu như trẻ sơ sinh, trẻ em bị bệnh bạch cầu cấp, bệnh nhân thiếu hụt miễn dịch (đang điều trị nhiễm HIV, ung thư). Vắc-xin VZV gây cả miễn dịch trung gian tế bào và tạo kháng thể chống lại virus.

Tiêm chủng cho người xung quanh: Ngoài ra cần bảo vệ những người trong gia đình, cho những người tiếp xúc gần người bệnh bằng cách tiêm chủng vắc-xin thủy đậu sống giảm độc lực.

• Trẻ từ 12 tháng - 12 tuổi: tiêm 1 liều 0,5 ml dưới da.
• Trẻ từ 13 tuổi trở lên: tiêm 2 liều cách nhau 4 - 8 tuần.

Đặc biệt trong thời kỳ bệnh đang lây lan mạnh nên chủ động cách ly người bệnh, tránh lây lan.