Ghi điện cơ đo tốc độ dẫn truyền vận động và cảm giác của dây thần kinh ngoại biên chi trên - Bộ y tế 2014

I. ĐẠI CƯƠNG 

Ghi điện cơ là phương pháp thăm dò được sử dụng để nghiên cứu phản ứng điện  của thần kinh và cơ, đánh giá sự mất phân bố thần kinh của cơ. Tốt hơn là được sử dụng  để chẩn đoán điện ở ngoại biên. Điện cơ để thăm dò nhưng cũng để đo tốc độ dẫn  truyền vận động và cảm giác. 

II. CHỈ ĐỊNH 

− Chẩn đoán các tổn thương cơ do thần kinh, do bệnh cơ hoặc các bệnh lý khác: 

•  Chẩn đoán và tiên lượng tổn thương dây thần kinh do chấn thương (chấn  thương cột tủy, chấn thương dây thần kinh).  
•  Chẩn đoán hoặc khẳng định những nghi ngờ bệnh lý thần kinh ngoại biên (do  tăng ure huyết, do rối loạn chuyển hóa hoặc miễn dịch, do đái tháo đường..). 
•  Chẩn đoán phân biệt những triệu chứng than phiền (đau ở chi, yếu chi, mỏi,  chuột rút, bồn chồn, rối loạn cảm giác da, dị cảm..). 
•  Định khu những tổn thương thần kinh cục bộ hoặc do chèn ép (hội chứng ống  cổ tay, cổ chân, ép rễ thần kinh), viêm dây thần kinh, bệnh thần kinh vận động, bệnh  đơn dây thần kinh, bệnh rễ thần kinh, bệnh lý đám rối thần kinh. 

III. CHỐNG CHỈ ĐỊNH 

Khi ghi điện cực kim hoặc đo tốc độ dẫn truyền có thể không làm khi người bệnh  đang điều trị bằng thuốc chống đông như warfarin, ức chế thrombin trực tiếp. 

IV. CHUẨN BỊ 

1. Người thực hiện 

01 bác sĩ, 01 kỹ thuật viên (KTV). 

2. Phương tiện, dụng cụ, thuốc 

Vật tư sử dụng trong đo Điện cơ.

3. Người bệnh

Bệnh nhi cần phải có khăn, tã lót đầy đủ.  

4. Hồ sơ bệnh án 

Cần ghi rõ tên tuổi địa chỉ, giới tính, chẩn đoán lâm sàng, ngày giờ ghi điện cơ.

V. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH 

1. Kiểm tra hồ sơ 

Đối chiếu hồ sơ bệnh án và người bệnh. 

2. Kiểm tra người bệnh 

Người bệnh ở tư thế thư giãn cơ và chuẩn bị máy. 

3. Thực hiện kỹ thuật 

3.1. Mắc điện cực  

Để tránh hiện tượng dẫn truyền bị ức chế do cực dương, nên để cực âm hướng về  phía cặp điện cực ghi, và cực dương ở phía xa so với cặp điện cực ghi hoặc điện cực  dương nằm lệch ra ngoài thân dây thần kinh. Dây đất được đặt giữa điện cực ghi và điện  cực kích thích.  

•  Đo tốc độ dẫn truyền vận động: đặt một cặp điện cực ghi bề mặt (dây giữa tại  mô cái, dây trụ tại mô út). Điện cực kích thích: đặt ở thân dây thần kinh ngoại vi của nó  (dây giữa, dây trụ tại cổ tay), khi kích thích ta có thời gian tiềm tàng vận động ngoại vi.  Sau đó kích thích chính dây thần kinh đó ở phía trên (dây giữa, dây trụ ở khuỷu).  
•  Đo tốc độ dẫn truyền cảm giác: dây giữa điện cực kích thích đặt ở ngón tay (dây  giữa ở ngón II, I, III) điện cực ghi ở cổ tay hoặc nếp khuỷu. Dây trụ điện cực kích thích đặt ở ngón tay V. Điện cực ghi ở cổ tay hoặc rãnh khuỷu. Dây quay điện cực kích thích  đặt ở ngay bờ xương quay, điện cực ghi ở hõm lào (da mu tay giữa ngón I và II).  

3.2. Cường độ kích thích 

Thường dùng xung điện một chiều kéo dài 0,2-0,5ms. Cường độ kích thích là  cường độ trên cực đại, thường 120%-130% của chính nó.  

3.3. Tiến hành 

•  Đo tốc độ dẫn truyền vận động: tìm thời gian tiềm tàng ngoại vi: dùng thước  dây để đo khoảng cách giữa hai điểm, từ đó tính được tốc độ dẫn truyền vận động và biên độ của các sóng. 
•  Đo tốc độ dẫn truyền cảm giác: tìm cường độ kích thích điện cho tới lúc thu  được sóng đáp ứng. Tính tốc độ dẫn truyền cảm giác dựa vào thời gian tiềm tàng cảm  giác và khoảng cách đo được từ điện cực ghi tới điện cực kích thích. Biên độ là biên độ  lớn nhất của sóng cảm giác ghi được.  

VI. ĐÁNH GIÁ, GHI HỒ SƠ VÀ BÁO CÁO 

•  Tình trạng người bệnh sau khi ghi điện cơ đồ. Ngày giờ ghi điện cơ đồ. 
•  Nhận xét kết quả: kết quả thu được có thay đổi tốc độ dẫn truyền vận động,  cảm giác, biên độ đáp ứng, thời gian tiềm tàng ngoại vi của các dây thần kinh có thay  đổi không và nếu có tổn thương thần kinh ngoại biên phải hướng đến ưu thế tổn thương  mất myelin hay tổn thương sợi trục.