Ghi điện cơ đo tốc độ dẫn truyền vận động và cảm giác của dây thần kinh ngoại biên chi dưới - Bộ y tế 2014

I. ĐẠI CƯƠNG 

Ghi điện cơ là phương pháp thăm dò được sử dụng để nghiên cứu phản ứng điện  của thần kinh và cơ, đánh giá sự mất phân bố thần kinh của cơ. Tốt hơn là được sử dụng  để chẩn đoán điện ở ngoại biên. Điện cơ để thăm dò nhưng cũng để đo tốc độ dẫn  truyền vận động và cảm giác. 

II. CHỈ ĐỊNH 

Chẩn đoán các tổn thương cơ do thần kinh, do bệnh cơ hoặc các bệnh lý khác: 

•  Chẩn đoán và tiên lượng tổn thương dây thần kinh do chấn thương (chấn  thương cột tủy, chấn thương dây thần kinh).  
•  Chẩn đoán hoặc khẳng định những nghi ngờ bệnh lý thần kinh ngoại biên (do  tăng ure huyết, do rối loạn chuyển hóa hoặc miễn dịch, do đái tháo đường..). 
•  Chẩn đoán phân biệt những triệu chứng than phiền (đau ở chi, yếu chi, mỏi,  chuột rút, bồn chồn, rối loạn cảm giác da, dị cảm..).  
•  Định khu những tổn thương thần kinh cục bộ hoặc do chèn ép (hội chứng ống  cổ tay, cổ chân, ép rễ thần kinh), viêm dây thần kinh, bệnh thần kinh vận động, bệnh  đơn dây thần kinh, bệnh rễ thần kinh, bệnh lý đám rối thần kinh. 

III. CHỐNG CHỈ ĐỊNH 

Khi đo tốc độ dẫn truyền có thể không làm khi bệnh nhân đang điều trị bằng thuốc  chống đông. 

IV. CHUẨN BỊ 

1. Người thực hiện 

01 bác sĩ, 01 kỹ thuật viên (KTV). 

2. Phương tiện, dụng cụ, thuốc 

Vật tư sử dụng trong đo Điện cơ.

− Máy điện cơ có đủ dây dẫn và bản điện cực. Hệ thống dây đất.  

3. Người bệnh 

Hướng dẫn người bệnh phối hợp trong khi ghi điện cơ. 

4. Hồ sơ bệnh án 

Cần ghi rõ tên, tuổi, địa chỉ, giới tính, chẩn đoán lâm sàng, ngày giờ ghi điện cơ.

V. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH 

1. Kiểm tra hồ sơ 

Đối chiếu hồ sơ bệnh án và người bệnh. 

2. Kiểm tra người bệnh 

Người bệnh ở tư thế thư giãn cơ và chuẩn bị máy (đã được cài đặt sẵn các thông  số như tốc độ quét, độ phóng đại, giới hạn tần số cao và thấp). 

3. Thực hiện kỹ thuật 

3.1. Mắc điện cực  

- Để tránh hiện tượng dẫn truyền bị ức chế do cực dương, nên để cực âm hướng về  phía cặp điện cực ghi, và cực dương ở phía xa so với cặp điện cực ghi hoặc điện cực  dương nằm lệch ra ngoài thân dây thần kinh. Dây đất được đặt giữa điện cực ghi và điện  cực kích thích.  

- Đo tốc độ dẫn truyền vận động 

• Đặt một cặp điện cực ghi bề mặt (dây mác ở cơ duỗi ngắn ở mu bàn chân gần cổ  chân, dây chày tại cơ dạng ngón trong ở hòm trong bàn chân). Điện cực kích thích: đặt  ở thân dây thần kinh ngoại vi của nó (dây chày ở ngay mắt cá trong, dây mác ở cổ chân),  khi kích thích ta có thời gian tiềm tàng vận động ngoại vi. Sau đó kích thích chính dây  thần kinh đó ở phía trên (dây chày, dây mác ở đầu gối).  

− Đo tốc độ dẫn truyền cảm giác: dây mác nông điện cực kích thích đặt ở mặt  ngoài cẳng chân, điện cực ghi ở mu bàn chân.  

3.2. Cường độ kích thích 

Thường dùng xung điện một chiều kéo dài 0,2 - 0,5ms. Cường độ kích thích là  cường độ trên cực đại, thường 120% - 130% của chính nó.  

3.3. Tiến hành 

•  Đo tốc độ dẫn truyền vận động: tìm thời gian tiềm tàng ngoại vi: dùng thước  dây để đo khoảng cách giữa hai điểm, từ đó tính được tốc độ dẫn truyền vận động, biên  độ của các sóng. 
•  Đo tốc độ dẫn truyền cảm giác: tìm cường độ kích thích điện cho tới lúc thu  được sóng đáp ứng. Tính tốc độ dẫn truyền cảm giác dựa vào thời gian tiềm tàng cảm  giác và khoảng cách đo được từ điện cực ghi tới điện cực kích thích. Biên độ là biên độ  lớn nhất của sóng cảm giác ghi được.  

VI. ĐÁNH GIÁ, GHI HỒ SƠ VÀ BÁO CÁO 

•  Tình trạng người bệnh sau khi ghi điện cơ đồ. 
•  Ngày giờ ghi điện cơ đồ. 
•  Nhận xét kết quả: kết quả thu được có thay đổi tốc độ dẫn truyền vận động,  cảm giác, biên độ đáp ứng, thời gian tiềm tàng ngoại vi của các dây thần kinh có thay  đổi không và nếu có tổn thương thần kinh ngoại biên phải hướng đến ưu thế tổn thương  mất myelin hay tổn thương sợi trục.