Mất ngủ có tự hết không?

Mất ngủ có tự hết không?

Chứng mất ngủ có thể tự hết. Nếu tình trạng kéo dài thì bạn cần xác định nguyên nhân gốc rễ gây mất ngủ và thực hiện các biện pháp khắc phục.

Nếu không thể xác định được nguyên nhân gây mất ngủ thì hãy thực hiện các bước vệ sinh giấc ngủ. Điều này sẽ giúp cải thiện thời lượng và chất lượng giấc ngủ, ngay cả khi không giải quyết được nguyên nhân gốc rễ gây mất ngủ.

Nhưng nếu sau vài tuần mà tình trạng mất ngủ vẫn không đỡ thì bạn nên đi khám. Bác sĩ sẽ xác định nguyên nhân gây mất ngủ và đưa ra giải pháp điều trị, ví dụ như dùng thuốc ngủ.

Phân biệt mất ngủ cấp tính và mất ngủ mạn tính

Nếu tình trạng mất ngủ kéo dài dưới 3 tháng thì được coi là mất ngủ cấp tính hay mất ngủ ngắn hạn.

Mất ngủ cấp tính thường là do một tác nhân tạm thời gây ra, ví dụ như uống caffeine vào cuối ngày, tâm lý căng thẳng trước một sự kiện lớn hoặc tiếng ồn xung quanh.

Mất ngủ kéo dài quá 3 tháng được coi là mất ngủ mạn tính.

Mất ngủ mạn tính đa phần là do vấn đề về sức khỏe nhưng cũng có thể là do sự xáo trộn trong lịch trình ngủ-thức.

Nguyên nhân gây mất ngủ

Chứng mất ngủ có thể xảy ra do những thay đổi về thể chất, tinh thần hoặc môi trường. Gần như tất cả mọi người đều bị mất ngủ cấp tính vào một thời điểm nào đó trong đời.

Các nguyên nhân bên ngoài có thể gây mất ngủ gồm có:

• Lịch trình ngủ không đều
• Uống caffeine hoặc rượu vào buổi tối hoặc trước khi đi ngủ
• Hút thuốc lá hoặc sử dụng các sản phẩm thuốc lá khác vào buổi tối
• Môi trường ngủ nhiều ánh sáng, nóng bức hoặc ồn ào
• Làm việc ca đêm hoặc xoay ca
• Môi trường sống hoặc làm việc mới
• Lệch múi giờ

Một số vấn đề về sức khỏe tinh thần có thể góp phần gây mất ngủ gồm có:

• Lo âu
• Trầm cảm
• Rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD)
• Rối loạn lưỡng cực

Các vấn đề về sức khỏe thể chất cũng có thể gây mất ngủ, ví dụ:

• Chứng ngưng thở khi ngủ
• Chứng ngủ rũ
• Trào ngược dạ dày thực quản (GERD)
• Bệnh hen suyễn
• Bệnh tiểu đường
• Bệnh tim mạch
• Bệnh cường giáp
• Mãn kinh
• Bệnh Parkinson
• Bệnh Alzheimer
• Ung thư

Đôi khi, mất ngủ là do tác dụng phụ của thuốc.

Điều trị mất ngủ

Điều chỉnh thói quen ngủ và vệ sinh giấc ngủ sẽ giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ.

Trước hết, bạn nên thay đổi một số thói quen vào buổi tối, ví dụ như:

• Ngừng sử dụng các thiết bị điện tử như TV, máy tính và điện thoại trước khi đi ngủ vì ánh sáng xanh phát ra từ các thiết bị này sẽ khiến cho bạn tỉnh táo và không cảm thấy buồn ngủ.
• Tắm nước ấm, đọc sách hoặc thiền sẽ giúp tinh thần thư giãn và dễ ngủ hơn.
• Không tiêu thụ caffeine, rượu bia và nicotin trước khi đi ngủ. Những chất kích thích này sẽ gây tỉnh táo và mất ngủ vào ban đêm.
• Không ăn quá no vào bữa tối và ngừng ăn khoảng vài tiếng trước giờ ngủ.
• Không uống nước trong ít nhất 2 tiếng trước khi đỉ ngủ.
• Tránh nói về những chuyện tiêu cực, căng thẳng trước khi đi ngủ.
• Không tập thể dục cường độ cao gần giờ đi ngủ. Hormone adrenaline tiết ra sau khi tập thể dục có thể tồn tại trong nhiều giờ và gây khó ngủ.

Hãy cố gắng đi ngủ và thức dậy vào cùng một thời điểm mỗi ngày, kể cả vào cuối tuần. Nếu cảm thấy khó ngủ, hãy ngồi dậy và rời khỏi giường thay vì cứ nằm trằn trọc cố ngủ. Sau vài phút, khi cảm thấy buồn ngủ mới quay trở lại phòng ngủ.

Một giải pháp nữa là dùng thuốc không kê đơn hoặc thực phẩm chức năng hỗ trợ giấc ngủ như melatonin. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tạm thời chứ không phải là một giải pháp lâu dài.

Bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng bất kỳ loại thuốc hay thực phẩm chức năng nào để điều trị mất ngủ, nhất là khi đang dùng các loại thuốc khác vì thuốc ngủ và thực phẩm chức năng có thể tương tác với thuốc khác. Ngoài ra, các loại thuốc và thực phẩm chức năng hỗ trợ giấc ngủ có thể gây tác dụng phụ, ví dụ như buồn ngủ vào ban ngày.

Nếu thực phẩm chức năng hoặc thuốc không kê đơn không hiệu quả, bạn có thể cần dùng thuốc ngủ kê đơn như trazodone.

Một phương pháp điều trị mất ngủ không cần dùng thuốc là liệu pháp nhận thức hành vi (cognitive behavioral therapy). Liệu pháp này giúp thay đổi những suy nghĩ và hành vi đang gây cản trở giấc ngủ.

Tóm tắt bài viết

Trong nhiều trường hợp, chứng mất ngủ tự hết hoặc có thể dễ dàng khắc phục bằng cách thay đổi thói quen sống và vệ sinh giấc ngủ. Xác định chính xác nguyên nhân và thực hiện các bước để giải quyết nguyên nhân là cách tốt nhất để điều trị tình trạng mất ngủ.

Mất ngủ kéo dài có thể là triệu chứng của một vấn đề sức khỏe tiềm ẩn hoặc tác dụng phụ của thuốc. Nếu bạn bị mất ngủ nhiều đêm liên tiếp hoặc tình trạng mất ngủ không cải thiện sau vài tuần thì nên đi khám để tìm ra nguyên nhân và có biện pháp điều trị thích hợp.