Hướng dẫn sử dụng thuốc nhóm Glucocorticoid - Bộ y tế 2014
1. NGUYÊN TẮC SỬ DỤNG THUỐC THUỘC NHÓM GLUCOCORTICOID
- Chỉ chỉ định thuốc khi có chẩn đoán chính xác và thực sự cần thiết.
- Sử dụng trong thời gian ngắn nhất có thể; giảm liều và ngừng ngay khi triệu chứng hoặc bệnh được kiểm soát.
- Theo dõi thường xuyên và kết hợp phòng ngừa biến chứng do thuốc (tổn thương dạ dày tá tràng, rối loạn điện giải, tăng đường máu, tăng huyết áp, nhiễm khuẩn, loãng xương...).
2. BẢNG TÓM TẮT ĐẶC ĐIỂM VÀ LIỀU QUY CHUẨN MỘT SỐ GLUCOCORTICOID
| Thuốc |
Hiệu lực kháng viêm |
Tính giữ Na+ |
Ái lực với receptor glucocorticoid |
Liều quy chuẩn (mg) |
| Thời gian tác dụng ngắn (T bán huỷ sinh học: 8 - 12 giờ) | ||||
|
Cortisol Cortison Fluorocortison |
1 0,8 10 |
1 0,8 125 |
100 1 - |
20 25
|
| Thời gian tác dụng trung bình (T bán huỷ sinh học: 12 - 36 giờ) | ||||
|
Prednison Prednisolon Methyl prednisolon Triamcinolon |
4 4 5 5 |
0,8 0,8 0,5 0 |
5 220 1.190 190 |
5 5 4 4 |
| Thời gian tác dụng dài (T bán huỷ sinh học: 36 - 72 giờ) | ||||
|
Betamethason Dexamethason |
25 25 |
0 0 |
740 540 |
0,75 0,75 |
3. CÁC ĐƯỜNG DÙNG
− Đường uống: Thường sử dụng các dạng thuốc viên. Liều 1 viên prednison 5mg tương đương với 1 viên của các loại thuốc sau: cortison (25mg), methylprednisolon (4mg), triamcinolon (4mg), betamethason (0,75mg).
− Đường tại chỗ (tiêm trong hay cạnh khớp, tiêm ngoài màng cứng, tiêm vào trong ống sống): Phải được bác sỹ chuyên khoa chỉ định và tuân thủ quy định vô trùng chặt chẽ.
− Đường tiêm bắp hay tiêm tĩnh mạch: Đường tiêm bắp hiện nay hầu như không được sử dụng trong điều trị các bệnh khớp vì các tác dụng tại chỗ khá nghiêm trọng (teo cơ, nguy cơ nhiễm khuẩn).
− Liều dùng (tính theo prednisolon):
- Liều thấp: 5-10mg/24 giờ, trung bình: 20-30mg/24 giờ, liều cao: 60-120mg/24 giờ (1-2mg/kg/24 giờ).
- Đối với các bệnh thấp khớp, thường cho liều 0,5mg/kg/24 giờ, sau đó giảm liều 10% mỗi tuần. Từ liều 15mg trở đi, giảm 1mg/tuần. Có thể cho cách ngày. Dùng kéo dài: không quá 5-10mg/24 giờ.
− Phác đồ điều trị đặc biệt:
+ Truyền glucocorticoid tĩnh mạch liều cao (còn có các tên đồng nghĩa là bolus therapy; flash therapy hoặc pulse therapy):
- Chỉ định trong trường hợp đặc biệt (đợt tiến triển của lupus ban đỏ, viêm khớp dạng thấp, viêm mạch...). Hiện nay ít dùng đường này. Phải theo dõi bệnh nhân nghiêm ngặt.
- Cách dùng: Truyền tĩnh mạch 750mg đến 1000mg (1 gam) methylprednisolon sodium succinat pha trong 250-500ml dung dịch natriclorua 0,9%, truyền tĩnh mạch trong 2 -3 giờ, dùng một liều duy nhất trong ngày, nhắc lại 3 ngày liên tiếp. Sau liều này, chuyển đường uống với liều tương đương với prednisolon 1,5-2mg/kg/24 h.
+ Mini bolus therapy (mini pulse therapy)
- Chỉ định: Tương tự như phương pháp bolus therapy (pulse therapy)
- Thuốc: Methylprednisolon sodium succinat với liều 2mg/kg/24giờ; hoặc dexamethason với liều 0,4mg/kg/24h.
- Cách dùng: Pha trong 250ml dung dịch natriclorua 0,9% truyền tĩnh mạch 30 giọt/phút, trong 3 - 5 ngày liền. Sau liều này, chuyển đường uống với liều tương đương với prenisolon 1-2 mg/kg/24 h sau đó giảm dần tùy theo đáp ứng của bệnh nhân.
4. CHẾ ĐỘ ĐIỀU TRỊ BỔ SUNG KHI SỬ DỤNG GLUCOCORTICOID
Cần lưu ý chế độ điều trị bổ sung, đặc biệt khi sử dụng với liều prednisolon trên 10mg mỗi ngày, càng phải được thực hiện nghiêm ngặt khi liều càng cao hoặc kéo dài trên 1 tháng.
- Kali: 1-2 gam kali chlorua mỗi ngày.
- Vitamin D: 800 UI kết hợp 1000 mg calci mỗi ngày.
- Thuốc bảo vệ niêm mạc dạ dày: Nhóm ức chế bơm proton uống trước khi đi ngủ (omeprazol 20mg...)
- Benzodiazepin trong trường hợp mất ngủ.
- Bisphosphonat (alendronat 70mg/tuần; risedronat 35mg/tuần; ibandronat 150mg/ tháng). Chỉ định khi sử dụng glucocorticoid kéo dài trên 1 tháng (bất kể liều nào).
Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị các bệnh về dị ứng - miễn dịch lâm sàng - Bộ y tế 2014
Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị các bệnh cơ xương khớp - Bộ y tế 2014
Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị các bệnh cơ xương khớp - Bộ y tế 2014
Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị các bệnh cơ xương khớp - Bộ y tế 2014
Hướng dẫn thực hành dược lâm sàng cho dược sĩ trong một số bệnh không lây nhiễm - Bộ y tế 2019
Dùng các loại glucocorticoid như prednisone có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh loãng xương. Dạng loãng xương này được gọi là loãng xương do glucocorticoid. Mặc dù điều chỉnh chế độ ăn uống và tập thể dục có thể giúp làm giảm nguy cơ loãng xương nhưng cũng có thể cần giảm liều glucocorticoid hoặc đổi thuốc khác.
Viêm khớp dạng thấp là một bệnh tự miễn, xảy ra do hệ miễn dịch tấn công niêm mạc khớp, thường là các khớp ở bàn tay và bàn chân. Các triệu chứng chính của bệnh viêm khớp dạng thấp là sưng, đau và cứng khớp.Các loại thuốc chính để điều trị bệnh viêm khớp dạng thấp nặng là thuốc chống thấp khớp tác dụng chậm (DMARD) và thuốc chống viêm không steroid (NSAID).
Đột quỵ xảy ra khi các tế bào não bị thiếu oxy do gián đoạn lưu thông máu đến một vùng não. Có nhiều loại thuốc được sử dụng trong điều trị đột quỵ, phụ thuộc vào loại đột quỵ và thời điểm mà người bệnh được cấp cứu.
Rối loạn nhịp tim là tình trạng tim đập quá nhanh, quá chậm hoặc không đều. Một số loại rối loạn nhịp tim không đáng ngại và không cần điều trị nhưng nếu rối loạn nhịp tim có thể dẫn đến vấn đề nghiêm trọng hơn thì cần phải điều trị. Một trong những phương pháp điều trị rối loạn nhịp tim là dùng thuốc.
Có rất nhiều nhóm thuốc điều trị tăng huyết áp, mỗi nhóm thuốc có cơ chế hạ và kiểm soát kiểm soát khác nhau.
- 1 trả lời
- 1850 lượt xem
Bé trai nhà em hiện giờ đang được 12 tháng 10 ngày tuổi. Bé nặng 7,4kg ạ. Lúc sinh bé chỉ nặng 2,4kg. Bé có vẻ trông nhỏ hơn so với các bạn cùng trang lứa, mặc dù bé khỏe, ít ốm ạ. Hàng ngày em cho bé ăn 3 bữa cháo và bú thêm sữa glico dưới 1 tuổi. Mỗi lần bé bú được 110-150ml sữa. Thời gian bé được 6 tháng tuổi thì em phải đi mổ xoắn u nang nên bé phải dừng bú mẹ trong vòng 7 tuần. Em có thử tất cả các loại sữa công thức cho bé và phát hiện ra bé bị dị ứng đạm sữa bò. Do uống xong thì bé trớ và người mẩn đỏ ạ. Hiện giờ bé đã hơn 1 tuổi, em muốn đổi sữa Glico cho trẻ hơn 1 tuổi cho bé mà con không chịu uống. Em không biết nên đổi luôn sang sữa khác hay là sẽ uống xen kẽ cả sữa cũ, sữa mới cho bé tập quen dần ạ? Uống xen kẽ thì hệ tiêu hóa của bé có ảnh hưởng gì không ạ?
- 1 trả lời
- 8740 lượt xem
Khi thai 15 tuần, tử cung bị ra máu nên em phải cấp cứu bệnh viện. Bác sĩ chẩn đoán nhau bám mép qua lỗ trong cổ từ cung và cho thuốc về đặt. Tuần sau tái khám, nhau vẫn bám thấp. Nay thai đã 20 tuần đi khám thì bác sĩ ghi nhau bám mặt sau nhóm 2. Như vậy là nhau em đã bình thường chưa và liệu có bị tuột thấp lại không? Bây giờ, em có thể sinh hoạt lại bình thường chưa hay vẫn phải kiêng đi lại nhiều, nằm một chỗ ạ?
- 1 trả lời
- 982 lượt xem
Mang thai ở tuần 25, sau khi xét nghiệm, em biết mình có nhóm máu B(RH-). Được bác sĩ tư vấn là nên tiêm anti D ở tuần 28+ tuần 34 và 72h sau khi sinh. Vậy, trước khi tiêm em và chồng em có phải làm xét nghiệm gì nữa không và có phải tiêm đầy đủ 3 mũi hay không? Hiện em đang ở tỉnh xa thì mũi 34 và 72h sau sinh, em có thể nhờ người nhà mua thuốc để bs ở tỉnh tiêm cho em được không?
- 1 trả lời
- 3225 lượt xem
Năm nay em 26 tuổi, mang thai được 34 tuần, em có đi siêu âm Doppler màu mạch máu thai nhi 3 tháng cuối. Bác sĩ siêu âm kết luận: Vị trí nhau bám: Mặt sau nhóm 3, bờ dưới bánh nhau cách lỗ trong cổ tử cung khoảng 40mm. Vị trí nhau bám như vậy có nguy hiểm gì không? Và, em có thể sinh thường được không hay bắt buộc phải sinh mổ ạ?
- 1 trả lời
- 637 lượt xem
Em đã sinh một bé gái đầu lòng khỏe mạnh. Giờ, em đang mang bầu bé thứ hai được hơn 4 tháng. Lần này, đi làm xét nghiệm em mới biết mình mang nhóm máu B (RH-). Hiện, em hoang mang quá. Không biết em cần phải làm thêm xét nghiệm gì và kinh phí bao nhiêu để em bé được an toàn ạ?