Tại sao vẫn có khí hư khi đã mãn kinh?

Nội dung chính của bài viết:

• Khí hư là hiện tượng bình thường trong suốt cuộc đời của phụ nữ, nhưng tùy vào từng thời điểm mà khí hư sẽ có sự thay đổi về lượng và màu sắc.

• Khi mãn kinh, khí hư vẫn xuất hiện là do giảm nội tiết tố; da mỏng đi hay do vấn đề về bôi trơn.

• Rất khó để xác định hiện tượng ra khí hư sẽ kéo dài bao lâu nhưng có thể sẽ không bao giờ hết hẳn mà sẽ luôn có một lượng khí hư nhất định.

• Nếu khí hư có màu sắc, kết cấu bình thường và không có bất cứ triệu chứng nào khác thì không có gì phải lo lắng cả.

• Nhưng nếu nhận thấy có màu sắc không bình thường, có mùi khó chịu hoặc kèm theo các triệu chứng khác thì phải đi khám bác sĩ càng sớm càng tốt. Đó có thể là dấu hiệu viêm âm đạo hoặc những vấn đề cần điều trị khác.

Mãn kinh là gì?

Mãn kinh là một giai đoạn diễn ra tự nhiên trong cuộc đời của mỗi phụ nữ. Đây là mốc đánh dấu sự chấm dứt chu kỳ kinh nguyệt cũng như là khả năng sinh sản.

Mãn kinh được xác định khi không có kinh nguyệt trong 12 tháng liên tục. Tuy nhiên, những thay đổi trong cơ thể đã bắt đầu diễn ra từ một khoảng thời gian dài trước đó. Khoảng thời gian trước khi chính thức mãn kinh được gọi là giai đoạn tiền mãn kinh. Tiền mãn kinh bắt đầu khi sự sản xuất hormone estrogen và progesterone trong cơ thể bạn bắt đầu suy giảm và gây ra các dấu hiệu, triệu chứng.

Giai đoạn chuyển tiếp sang mãn kinh này thường bắt đầu trong độ tuổi từ 45 đến 55 và có thể kéo dài từ 7 đến 14 năm. Tuy nhiên, ở những phụ nữ đã phẫu thuật cắt bỏ tử cung hoặc buồng trứng thì giai đoạn này sẽ diễn ra sớm hơn và đột ngột hơn. Sau khi mãn kinh được gọi là giai đoạn hậu mãn kinh.

Sự thay đổi nồng độ hormone sẽ có nhiều tác động khác nhau đến cơ thể, bao gồm cả tăng hoặc giảm dịch tiết âm đạo hay khí hư. Khí hư là hiện tượng bình thường trong suốt cuộc đời phụ nữ. Chất dịch này giúp bôi trơn và chứa một lượng axit nhất định để duy trì sự cân bằng pH, giúp chống nhiễm trùng.

Trong giai đoạn tiền mãn kinh, khí hư có thể ra nhiều và gây khó chịu nhưng đa phần đây không phải vấn đề đáng lo ngại và cũng không cần thiết phải điều trị. Tuy nhiên, đôi khi, hiện tượng âm đạo tiết dịch lại là điều bất thường và có thể là dấu hiệu của một vấn đề về sức khỏe.

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn phân biệt khí hư thế nào là bình thường, thế nào là bât thường và khi nào cần đi khám bác sĩ?

Khí hư thế nào là bình thường?

Khí hư luôn có sự thay đổi theo từng thời điểm khác nhau trong chu kỳ kinh nguyệt và từng giai đoạn của cuộc đời phụ nữ.

Nói chung, khí hư bình thường có màu trắng, hơi ngả vàng hoặc trong suốt, không quá đặc và thậm chí là hơi lỏng. Khí hư chỉ có mùi rất nhẹ và không gây ngứa ngáy.

Lượng khí hư thay đổi theo từng thời điểm trong tháng. Có những ngày chỉ ra rất ít hay thậm chí không có và cũng có những ngày khí hư ra rất nhiều, đến mức cần dùng đến băng vệ sinh hàng ngày. Cả hai đều là những hiện tượng bình thường.

Thế nào là khí hư bất thường?

Màu sắc của khí hư có thể là dấu hiệu chỉ ra một vấn đề không bình thường đang diễn ra trong cơ thể:

• Khí hư màu trắng đục, đặc và vón cục như bã đậu: Đây có thể là dấu hiệu nhiễm trùng nấm men (nhiễm nấm candida).
• Khí hư màu xám: Đây có thể là dấu hiệu của nhiễm khuẩn âm đạo.
• Khí hư màu vàng xanh: Đây có thể là triệu chứng của một số vấn đề khác nhau như viêm âm đạo bong vảy, teo âm đạo hoặc nhiễm trichomonas.
• Khí hư màu hồng hoặc nâu: Nguyên nhân khiến khí hư có màu hồng hoặc nâu có thể là do có lẫn máu. Nếu đã qua 12 tháng mà không có kinh nguyệt thì hiện tượng xuất hiện khí hư màu này là điều không bình thường. Đây có thể là dấu hiệu của một vấn đề ở tử cung và cũng có thể là triệu chứng của bệnh ung thư.

Ngoài ra còn có các dấu hiệu khí hư không bình thường khác như:

• Có mùi khó chịu
• Gây ngứa ngáy âm đạo hoặc âm hộ
• Ra quá nhiều đến mức thấm ướt băng vệ sinh hàng ngày
• Còn có các triệu chứng khó chịu khác, chẳng hạn như đỏ, nóng rát hoặc đau đớn khi quan hệ tình dục

Nguyên nhân

Trong giai đoạn tiền mãn kinh thì những thay đổi trong khí hư là điều bình thường và khi mãn kinh thì hiện tượng vẫn xuất hiện khí hư có thể là do một số nguyên nhân khác nhau.

Giảm nội tiết tố

Trong những năm trước khi mãn kinh, cơ thể đã có nhiều sự thay đổi. Nồng độ estrogen và progesterone giảm xuống mức thấp hơn nhiều so với trước đây. Đa phần thì điều này sẽ làm giảm lượng dịch tiết âm đạo.

Tuy nhiên, lượng nội tiết tố nữ ở mức thấp sẽ khiến âm đạo trở nên mỏng đi, khô hơn và dễ bị kích ứng. Cơ thể sẽ phản ứng lại với tình trạng này bằng cách sản xuất thêm dịch tiết âm đạo.

Da mỏng đi

Khi mãn kinh, da cũng trở nên mỏng hơn trước, bao gồm da ở vùng kín. Da mỏng sẽ dễ bị kích ứng hơn khi tiếp xúc với nước tiểu. Điều này có thể dẫn đến tăng tiết dịch.

Khi mô âm đạo mỏng đi thì sẽ dễ bị nhiễm trùng âm đạo hơn và vấn đề này có triệu chứng là khí hư bất thường.

Vấn đề bôi trơn

Ở những phụ nữ phải phẫu thuật cắt tử cung thì chu kỳ kinh nguyệt sẽ chấm dứt ngay lập tức và dẫn đến mãn kinh sớm nhưng âm đạo vẫn sẽ tiếp tục tiết ra một lượng dịch bôi trơn. Đây là một điều tốt vì dịch âm đạo trong thời kỳ mãn kinh sẽ giúp giảm ma sát và đau rát trong khi quan hệ tình dục.

Trên thực tế, việc quan hệ thường xuyên sẽ giúp giữ cho âm đạo khỏe mạnh. Ngược lại, nếu không quan hệ trong thời gian dài thì sẽ dễ bị teo âm đạo - một tình trạng mà thành âm đạo trở nên ngắn hơn và hẹp hơn. Điều này có thể gây khô âm đạo và dẫn đến kích ứng, viêm và đau khi quan hệ.

Hiện tượng ra khí hư còn kéo dài bao lâu?

Giai đoạn tiền mãn kinh là giai đoạn mà cơ thể có nhiều thay đổi nhưng thường thì sau 1 năm không có kinh nguyệt, có nghĩa là đã mãn kinh thì cơ thể sẽ ổn định trở lại bình thường. Rất khó để xác định hiện tượng ra khí hư sẽ kéo dài bao lâu nhưng có thể sẽ không bao giờ hết hẳn mà sẽ luôn có một lượng khí hư nhất định. Cơ thể mỗi một phụ nữ đều khác nhau. Nói chung, nồng độ hormone giới tính nữ càng thấp thì cơ thể càng ít tiết khí hư.

Sau mãn kinh, lượng dịch tiết âm đạo sẽ ít hẳn đi so với khi còn trong độ tuổi sinh sản và có thể còn phải dùng đến chất bôi trơn nhân tạo để giảm khô âm đạo và giảm đau đớn khi quan hệ tình dục.

Nếu những bất thường trong khí hư là do nhiễm trùng thì chỉ cần điều trị một thời gian ngắn là sẽ hết. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về hiện tượng ra khí hư thì hãy đi khám bác sĩ phụ khoa để được giải đáp.

Cần phải làm gì nếu khí hư ra nhiều?

Nếu khí hư ra nhiều nhưng vẫn bình thường thì bạn có thể thực hiện những cách dưới đây để ngăn ngừa kích ứng da:

• Mặc đồ lót rộng rãi bằng chất liệu cotton và thay ngay khi cảm thấy ướt.
• Sử dụng băng vệ sinh hàng ngày để giữ cho vùng kín khô ráo nếu cần thiết. Nên chọn sản phẩm không mùi và thay băng mới thường xuyên trong ngày.
• Nhẹ nhàng rửa vùng kín bằng nước thường, không được sử dụng xà phòng và cũng không thụt rửa.
• Thấm nhẹ bằng khăn sạch cho khô
• Tránh tắm bằng các sản phẩm có chứa hương liệu, nước hoa và các thành phần gây kích ứng, dị ứng khác.
• Giặt đồ lót bằng xà phòng dịu nhẹ, xả kỹ với nước, không nước xả làm mềm vải và giặt xong cần phơi khô.
• Không mặc quần chật
• Nếu có thể thì không mặc quần lót khi đi ngủ

Khi nào cần đi khám?

Sau nhiều năm, mỗi phụ nữ có lẽ đều đã biết lượng khí hư thế nào là bình thường đối với mình và khi nhận thấy có những dấu hiệu bất thường thì cần đi khám bác sĩ.

Một số dấu hiệu cho thấy có thể bạn đang gặp phải một vấn đề cần điều trị gồm có:

• Khí hư có màu không bình thường, ví dụ như vàng, xanh, xám hoặc hồng
• Khí hư đặc, vón cục
• Có mùi hôi tanh
• Nóng rát vùng kín
• Ngứa ngáy
• Đỏ
• Hiện tượng ra khí hư kéo dài dai dẳng, khó chịu
• Có triệu chứng viêm âm đạo và âm hộ
• Đau buốt, nóng rát khi đi tiểu
• Đau khi quan hệ tình dục
• Phát ban hoặc lở loét ở vùng sinh dục

Ngoài ra, bất cứ khi nào bị chảy máu âm đạo sau khi mãn kinh đều là điều bất thường và cần phải nhanh chóng đi khám.

Mặc dù hiện tượng ra khí hư có thể là điều hoàn toàn bình thường trong thời kỳ mãn kinh nhưng đây cũng có thể là biểu hiện của nhiễm trùng do vi khuẩn hoặc nấm men. Vì da trở nên nhạy cảm hơn trong thời gian này nên có thể bị kích ứng âm đạo và âm hộ do xà phòng, sản phẩm vệ sinh và thậm chí là xà phòng giặt.

Bên cạnh đó, dịch tiết âm đạo bất thường cũng có thể là triệu chứng của các bệnh nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục (STI). Những bệnh này gồm có:

• Chlamydia
• Bệnh lậu
• HIV/AIDS
• Nhiễm trichomonas

Khi đi khám, cần mô tả chính xác cho bác sĩ về màu sắc, kết cấu và mùi của khí hư cũng như là những triệu chứng khác mà bạn gặp phải.

Chẩn đoán

Sau khi lấy triệu chứng và bệnh sử, bác sĩ sẽ tiến hành kiểm tra vùng chậu để tìm các dấu hiệu bất thường. Ngoài ra, các phương pháp chẩn đoán khác còn có soi tươi dịch âm đạo (kiểm tra dịch tiết dưới kính hiển vi) để xác định mức axit và phát hiện các dấu hiệu nhiễm trùng.

Phương pháp điều trị

Hiện tượng tiết dịch âm đạo bình thường không cần phải điều trị.

Teo âm đạo có thể được khắc phục bằng cách dùng gel bôi trơn và liệu pháp estrogen (dạng bôi hoặc dạng uống). Nếu nguyên nhân gây nên những bất thường trong khí hư là do nhiễm trùng nấm men thì có thể điều trị bằng thuốc chống nấm không kê đơn. Nhiễm khuẩn âm đạo cần điều trị bằng thuốc kháng sinh kê đơn.