Phẫu thuật nội soi hạ tinh hoàn trong ổ bụng 1 thì - Bộ y tế 2017

I. ĐẠI CƯƠNG

Tinh hoàn trong ổ bụng là hiện tượng vắng tinh hoàn ở ống bẹn và bừu có thể xuất hiện 1 bên hoặc 2 bên.

II. CHỈ ĐỊNH

•  Ẩn tinh hoàn 1 bên hoặc 2 bên
•  Tuổi mổ: 1 – 2 tuổi
•  Tinh hoàn trong ổ bụng khi nội soi đánh giá thấy mạch máu tinh hoàn đủ dài cho phép hạ tinh hoàn xuống bừu.

III. CHỐNG CHỈ ĐỊNH

•  Rối loạn đông máu.
•  Bệnh lý toàn thân tim mạch, hô hấp không cho phép bơm hơi ổ bụng để tiến hành nội soi.

IV. CHUẨN BỊ

•  Phẫu thuật hạ tinh hoàn là một phẫu thuật cần đảm bảo chức năng vậy chỉ những phẫu thuật viên nhi khoa có chứng chỉ hành nghề và có kinh nghiệm mới được tiến hành.
•  Xét nghiệm phục vụ chẩn đoán, phẫu thuật và gây mê đầy đủ.
•  Hồ sơ bệnh án theo quy định của Bộ Y tế.

V. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH

1. Kiểm tra hồ sơ

2. Kiểm tra người bệnh

3. Chuẩn bị dụng cụ

- Dụng cụ nội soi:

•  Dàn máy nội soi
•  Ống soi 30 độ có đường kính 10 mm, 1 troca 10 mm và 2 troca 5 mm
•  2 pince nội soi và 1 móc đốt nội soi

- Dụng cụ mổ mở: bộ phẫu thuật mổ mở thường quy

4. Thực hiện kỹ thuật

- Tư thế người bệnh: người bệnh nằm ngửa, có đặt sonde niệu đạo bàng quang.

- Tư thế phẫu thuật viên: đứng bên đối diện so với bên bệnh lý.

- Tư thế phẫu thuật viên phụ: đứng bên trái phẫu thuật viên.

- Dụng cụ viên: đứng bên phải phẫu thuật viên.

- Tiến hành phẫu thuật nội soi:

•  Vị trí troca: 1 troca 10 mm được đặt qua rốn, 1 troca 5 mm đặt hạ sườn cùng bên bệnh lý và 1 troca 5 mm đặt hố chậu đối diên bên bệnh lý.
•  Áp lực khí 8-10 mmHg, tốc độ khí 3-4 lít /phút.
•  Tiến hành phẫu thuật nội soi hạ tinh hoàn trong ổ bụng 1 thì:

- Đánh giả khả năng hạ tinh hoàn xuống bừu bằng cách đưa tinh hoàn sang bên hố chậu đối diện, nếu như tinh hoàn đưa được sang bên hố chậu đối diện thì tiến hành hạ tinh hoàn 1 thì.

- Dùng pince và móc đốt mở cửa sổ phúc mạc thành bụng, ngay cạnh mạch máu thừng tinh.

- Từ cửa sổ phúc mạc dùng móc đốt phẫu thích làm dài bó mạch tinh lên phía trên tối đa bằng cách giải phóng bó mạch tinh khỏi phúc mạc thành bụng.

- Từ cửa sổ phúc mạc dùng móc đốt làm dài bó mạch tinh xuống phía dưới tới tinh hoàn và giải phóng ống dẫn tinh, mạch máu khỏi phúc mạc hố chậu.

- Cắt dây treo tinh hoàn.

- Tạo đường hầm từ trong ổ bụng qua lỗ bẹn sâu, qua ống bẹn xuống bừu đủ rộng. Phẫu thuật viên phụ rạch da bừu, dùng pince qua đây kết hợp nội soi đưa tinh hoàn xuống bừu, cố định tinh hoàn xuống bừu.

- Kiểm tra chảy máu, hướng đi tinh hoàn và mạch máu, kết thúc phẫu thuật.

VI. TAI BIẾN VÀ XỬ TRÍ

•  Chảy máu tại lỗ đặt troca, thường gặp ở troca đặt ở hố chậu, có thể chảy máu lúc đặt troca hoặc sau khi rút troca do làm tổn thương động mạch thượng vị dưới. Xử trí khâu cầm máu tại chỗ.
•  Nhiễm trùng tại các lỗ đặt troca. Xử trí thay băng hằng ngày, dùng kháng sinh đường uống.
•  Nhiễm trùng vết thương bừu. Xử trí thay băng hàng ngày, dùng kháng sinh đường uống.
•  Tinh hoàn không ở vị trí phù hợp. Phẫu thuật hạ lại tinh hoàn sau khoảng 1 năm.
•  Kích thước tinh hoàn nhỏ: kích thước tinh hoàn nhỏ có thể xuất hiện trước phẫu thuật có liên quan đến tuổi phẫu thuật. Nhưng phần lớn đây là biến chứng liên quan đến phẫu thuật do quá trình phẫu tích làm dài bó mạch tinh làm tổn thương mạch máu. Biến chứng này cần phải tránh, như vậy dụng cụ phẫu thuật phải tốt và phẫu thuật viên phải có kinh nghiệm.
•  Cố định tinh hoàn có thể dẫn đến thiểu sản tinh hoàn, và có thể nguy cơ ung thư tinh hoàn sau này.
•  Cắt đôi tinh hoàn là tai biến có thể xảy ra, như vậy cần được phẫu thuật vi phẫu để nối mạch.
•  Viêm tinh hoàn - mào tinh hoàn, đau bừu cấp, tụ máu: điều trị bằng kháng sinh.
•  Nước màng tinh hoàn: theo dõi nếu điều trị kháng sinh không khỏi phẫu thuật lại sau 6 tháng