Ngừng tim: Nguyên nhân, triệu chứng và điều trị

Nhịp tim được điều khiển bởi các xung điện. Khi các xung điện này có sự thay đổi, nhịp tim sẽ trở nên bất thường, có thể quá nhanh, quá chậm hoặc không đều. Tình trạng này được gọi là rối loạn nhịp tim. Ngừng tim xảy ra khi tim ngừng đập. Ngừng tim còn được gọi là đột tử do tim. Đây là một tình trạng vô cùng nghiêm trọng, có thể gây tử vong hoặc tàn tật.

Nguyên nhân gây ngừng tim

Ngừng tim có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân. Hai trong số những nguyên nhân phổ biến nhất là rung thất và rung nhĩ.

Rung thất

Tim gồm có bốn buồng, hai buồng dưới gọi là tâm thất. Rung thất là tình trạng các buồng này co bóp quá nhanh hoặc không đều. Điều này khiến nhịp tim thay đổi đột ngột. Tâm thất sẽ bơm máu không hiệu quả và lượng máu được bơm đi khắp cơ thể sẽ giảm đáng kể. Trong một số trường hợp, sự lưu thông máu dừng lại hoàn toàn. Điều này dẫn đến đột tử do tim.

Rung thất là nguyên nhân chính gây ngừng tim.

Rung nhĩ

Hai buồng dưới của tim là tâm nhĩ. Rung nhĩ là khi hai buồng này co bóp bất thường, mà đa phần là quá nhanh. Điều này cũng làm thay đổi nhịp tim và giảm khả năng bơm máu của tim.

Rung nhĩ xảy ra khi nút xoang nhĩ không phát ra xung điện một cách chính xác. Nút xoang nhĩ nằm ở tâm nhĩ phải, có chức năng kiểm soát tốc độ tim bơm máu. Khi nút xoang nhĩ truyền đi các xung động bất thường và gây rung nhĩ, tâm thất sẽ không thể bơm máu đến các cơ quan trong cơ thể một cách hiệu quả.

Ai có nguy cơ bị ngừng tim?

Một số vấn đề về tim có thể làm tăng nguy cơ ngừng tim.

Bệnh tim mạch vành

Loại bệnh tim này bắt đầu ở động mạch vành - các động mạch cung cấp máu cho cơ tim, do đó còn được gọi là bệnh động mạch vành. Khi động mạch vành bị tắc nghẽn, tim sẽ không nhận được đủ máu và không thể hoạt động bình thường.

Bệnh tim to (cơ tim phì đại)

Đây là tình trạng tim có kích thước lớn hơn bình thường. Điều này làm tăng nguy cơ ngừng tim. Cơ tim phì đại sẽ không thể bơm máu hiệu quả và tim cũng dễ bị tổn thương hơn.

Bệnh van tim

Bệnh van tim gồm có hở van tim và hẹp van tim. Những bất thường này sẽ làm thay đổi lượng máu chảy vào các buồng tim. Các buồng tim sẽ trở nên suy yếu hoặc bị giãn ra.

Bệnh tim bẩm sinh

Bệnh tim bẩm sinh là những bất thường về cấu trúc của tim hình thành từ khi còn trong bụng mẹ. Những trẻ mắc bệnh tim bẩm sinh nghiêm trọng có nguy cơ bị đột tử do tim cao hơn những trẻ có tim bình thường.

Rối loạn điện tim

Các vấn đề ở hệ thống dẫn truyền trong tim có thể làm tăng nguy cơ tử vong đột ngột do tim. Những vấn đề này được gọi là rối loạn nhịp tim nguyên phát.

Các yếu tố nguy cơ khác

Các yếu tố khác làm tăng nguy cơ ngừng tim gồm có:

• Hút thuốc
• Lối sống ít vận động
• Tăng huyết áp
• Béo phì
• Tiền sử gia đình mắc bệnh tim
• Tiền sử nhồi máu cơ tim
• Giới tính nam
• Là nam giới trên 45 tuổi và là phụ nữ trên 55 tuổi
• Lạm dụng chất gây nghiện
• Thiếu kali hoặc magie

Các dấu hiệu và triệu chứng của ngừng tim

Người bệnh cần được điều trị trước khi tim ngừng đập để tránh tử vong.

Một số dấu hiệu và triệu chứng của ngừng tim gồm có:

• Chóng mặt
• Hụt hơi
• Cảm thấy mệt mỏi, không có sức lực
• Nôn mửa
• Tim đập nhanh

Hãy gọi cấp cứu ngay nếu bản thân hoặc một ai đó có những triệu chứng dưới đây:

• Đau ngực
• Không có mạch đập
• Ngừng thở hoặc khó thở
• Ngất xỉu

Trong nhiều trường hợp, ngừng tim xảy ra mà không có dấu hiệu cảnh báo trước. Khi thấy những biểu hiện bất thường, hãy gọi cấp cứu ngay, không được chờ xem các triệu chứng có biến mất hay không.

Điều trị ngừng tim

Hồi sức tim phổi (cardiopulmonary resuscitation - CPR) là một phương pháp điều trị khẩn cấp cho tình trạng ngừng tim. Một phương pháp điều trị khác là khử rung tim. Các phương pháp này giúp tim đập trở lại sau khi ngừng đập.

Những người sống sót sau cơn nhồi máu cơ tim có thể cần đến các phương pháp điều trị sau đây để giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim tái phát:

• Thuốc điều trị tăng huyết áp và thuốc hạ mỡ máu
• Phẫu thuật sửa các mạch máu hoặc van tim bị hỏng
• Phẫu thuật điều trị tắc nghẽn động mạch
• Tập thể dục đều đặn để cải thiện sức khỏe tim mạch
• Điều chỉnh chế độ ăn uống để giảm cholesterol trong máu

Tiên lượng của người bị ngừng tim

Ngừng tim có thể gây tử vong. Tuy nhiên, điều trị kịp thời sẽ giúp tăng cơ hội sống sót. Việc điều trị có hiệu quả nhất khi được thực hiện trong vòng vài phút sau khi ngừng tim.

Trong những trường hợp từng bị ngừng tim, điều quan trọng là xác định được nguyên nhân. Tiên lượng về lâu sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân gây gây ngừng tim. Bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ điều trị để bảo vệ tim và giảm nguy cơ ngừng tim tái phát.