Phản ứng thường gặp sau tiêm vắc-xin lao

Thông thường loại vắc-xin này rất hiếm xảy ra phản ứng phụ nghiêm trọng, có thể có những biểu hiện sau tiêm như:

• Những phản ứng thường gặp: Một số trẻ có thể chán ăn, quấy khóc nhiều hơn so với ngày thường còn đa số trẻ em đều có phản ứng tại chỗ, thông thường ngay sau khi tiêm vắc-xin BCG sẽ xuất hiện một nốt đỏ nhỏ tại vị trí tiêm và biến mất sau khoảng 30 phút đến 1giờ. Trong 24 giờ sau tiêm vắc-xin BCG một số ít trường hợp có thể có biểu hiện sưng, áp xe tại chỗ, có thể kèm theo sốt nhẹ, nổi hạch. Các triệu chứng này thường tự khỏi trong 1 - 3 ngày sau tiêm mà không cần phải điều trị gì. Sau 2 tuần đến 2 tháng, có trường hợp lâu hơn, tại vết tiêm xuất hiện đỏ da, hóa mủ trắng, mụn mủ tự vỡ tạo vết loét tại vùng tiêm, kéo dài khoảng 2 tuần. Sau đó, vết loét tự lành và để lại một vết sẹo nhỏ khoảng 3-5mm. Quá trình này đồng nghĩa với việc cơ thể trẻ đã có miễn dịch với vi khuẩn lao.
• Tiêm không đúng kĩ thuật tiêm trong da hoặc cơ thể phản ứng quá mạnh với vắc-xin phòng lao có thể tạo nên những bọc mụn mủ và vết sẹo quá to tại vị trí tiêm hoặc có thể nổi hạch lao phản ứng tại nách, hạch dưới đòn, hạch cổ bên trái cùng bên với vị trí tiêm vắc-xin BCG. Thông thường tỉ lệ gặp phản ứng này là 1/100 trẻ.
• Các phản ứng nặng khi tiêm BCG thường rất ít gặp, chỉ có 1/1.000.000 người viêm tủy hoặc bị nhiễm lao sau khi tiêm BCG, hay xảy ra ở những trường hợp nhiễm HIV hoặc suy giảm miễn dịch mắc phải.
• Áp xe tại chỗ tiêm: Thường xảy ra do sử dụng bơm kim tiêm không vô trùng.

• Những phản ứng sau tiêm nhẹ như nổi hạch, nổi sần... không cần điều trị sẽ mất đi, nên không cần quá lo lắng.
• Nếu sốt sau tiêm lao: trẻ rất ít khi sốt, nếu sốt nhẹ dưới 38,5 độ C, hạ nhiệt bằng cách nới lỏng quần áo, chườm trán, bẹn cho trẻ bằng nước ấm (nhiệt độ nước thấp hơn nhiệt độ cơ thể 1-2 độ C), cho bú nhiều hơn bình thường, bú theo nhu cầu của trẻ. Trường hợp sốt trên 38,5 độ C có thể cho trẻ dùng thuốc hạ sốt theo đơn của bác sĩ và các phương pháp giống trường hợp sốt nhẹ.
• Vị trí tiêm sưng, đau, trẻ quấy khóc nhiều có thể sử dụng paracetamol liều như liều hạ sốt (10-15 mg/kg/lần) cũng có tác dụng giảm đau.
• Hạn chế va chạm vào chỗ tiêm khi bế hoặc ôm trẻ.
• Sau 2 tuần đến 2 tháng hoặc lâu hơn vị trí tiêm sẽ mưng mủ điều này là hoàn toàn bình thường, không cần lo lắng và không cần can thiệp gì, sau khi mưng mủ, mụn mủ sẽ vỡ mủ và hình thành sẹo. Việc này chứng tỏ trẻ có miễn dịch và đáp ứng tốt với việc tiêm vắc-xin.

Nếu trẻ sau khi tiêm vắc-xin phòng lao xuất hiện các triệu chứng bất thường sau cần đưa trẻ tới cơ sở y tế khám ngay:

• Theo dõi trong vòng 24-48 giờ sau tiêm thấy trẻ xuất hiện các triệu chứng nặng như: Sốt cao, quấy khóc nhiều không dứt, trẻ tím tái, khó thở, bỏ bú, lơ mơ, co giật, thậm chí hôn mê,...
• Trẻ sốt cao kéo dài từ 1-2 ngày hay trẻ sốt cao từ 38.5 độ trở lên, uống thuốc hạ sốt không giảm.
• Vết tiêm sưng mủ to > 1.5cm hoặc có hạch nách, hạch cổ, hạch dưới đòn bên trái sưng to hóa mủ, có thể cho trẻ khám tại cơ sở y tế để chủ động chích rạch mủ. Những trường hợp này không cần phải điều trị thuốc chống lao.