Phân biệt tĩnh mạch nông và tĩnh mạch sâu

Hệ tuần hoàn trong cơ thể được tạo nên từ các mạch máu, gồm có động mạch, tĩnh mạch và mao mạch. Tĩnh mạch được chia thành các loại khác nhau, trong đó có tĩnh mạch nông và tĩnh mạch sâu. Biết được những điểm khác biệt giữa hai loại tĩnh mạch này sẽ giúp ích rất nhiều trong việc hiểu về các bệnh tĩnh mạch.

Bài viết dưới đây sẽ giải thích tĩnh mạch nông, tĩnh mạch sâu là gì và khác nhau như thế nào.

Tĩnh mạch nông

Các tĩnh mạch nông gồm có cả những tĩnh mạch nhỏ mà chúng ta có thể nhìn thấy trên bề mặt da và một số tĩnh mạch lớn nằm ở bên dưới da, không thể nhìn thấy bằng mắt thường. Các tĩnh mạch này thường nổi lên mỗi khi tập thể dục hoặc nâng vật nặng. Tĩnh mạch nông có chức năng đưa máu từ khắp cơ thể vào các tĩnh mạch sâu. Nếu không có sự trợ giúp của các tĩnh mạch nông thì các tĩnh mạch sâu sẽ không thể thực hiện được nhiệm vụ.

Khi những tĩnh mạch nông này bị tổn hại thì cũng có thể gây ra nhiều vấn đề cho cơ thể.

Tìm hiểu dấu hiệu nhận biết khi các vấn đề về tĩnh mạch đã trở nên nghiêm trọng

Tĩnh mạch sâu

Đúng như cái tên, tĩnh mạch sâu là những tĩnh mạch nằm sâu bên dưới bề mặt da. Các tĩnh mạch này được bao quanh bởi cơ và có kích thước lớn hơn nhiều so với các tĩnh mạch nông. Sở dĩ có kích thước lớn hơn là vì các tĩnh mạch sâu có nhiệm vụ vận chuyển phần lớn máu trở về tim để được bơm oxy và tiếp tục vòng tuần hoàn.

Có 7 tĩnh mạch sâu chính ở phần dưới cơ thể và đây là những tĩnh mạch phải hoạt động vất vả nhất để đưa máu trở lại tim vì chúng nằm ở vị trí cách xa tim nhất.

Vì những tĩnh mạch này giữ vai trò rất quan trọng và vì chúng phải làm việc nhiều nên cần được chăm sóc và bảo vệ để tránh xảy ra những vấn đề nghiêm trọng.

Các vấn đề với tĩnh mạch nông và sâu

Giãn tĩnh mạch

Giãn tĩnh mạch xảy ra do các tĩnh mạch bị tổn thương và có biểu hiện là nổi các mạch máu màu xanh, xoắn và phình lớn trên da. Đây là một vấn đề khá phổ biến. Ước tính có khoảng 25% người trưởng thành bị giãn tĩnh mạch vào một thời điểm nào đó trong đời. Nguyên nhân gây nên vấn đề này là do các van một chiều trong tĩnh mạch bị hỏng, khiến máu không chảy theo một hướng trở lại tim mà ứ lại, khiến cho mạch máu giãn ra. Các tĩnh mạch ở chân phải chống lại trọng lực trong suốt cả ngày để có thể chuyển máu lên phía trên cơ thể, vì vậy nên các van một chiều này giữ vai trò rất quan trọng đối với chức năng bình thường của tĩnh mạch.

Mặc dù chứng giãn tĩnh mạch không phải lúc nào cũng gây nguy hiểm (ở một số người thì vấn đề này chỉ gây mất thẩm mỹ), nhưng không có cách nào để tự xác định mức độ nghiêm trọng của vấn đề mà cần phải đi khám bác sĩ chuyên khoa. Chỉ khi đi khám thì mới có thể biết được các tĩnh mạch có cần can thiệp điều trị hay không. Bệnh giãn tĩnh mạch có thể gây ra nhiều biến chứng, cả ở những tĩnh mạch nằm sát bề mặt da và tĩnh mạch nằm sâu bên dưới.

Viêm tắc huyết khối tĩnh mạch nông

Một trong những bệnh tĩnh mạch phổ biến nhất xảy ra ở các tĩnh mạch nông là viêm tắc huyết khối tĩnh mạch, hay hiểu một cách đơn giản là hình thành cục máu đông. Mặc dù cục máu đông trong tĩnh mạch nông thường không gây nguy hiểm như cục máu đông trong tĩnh mạch sâu nhưng sau một thời gian có thể phát triển thành hoặc làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông ở tĩnh mạch sâu. Vì vậy nên dù có bất kỳ biểu hiện bất thường nào thì cũng cần phải kiểm tra. Để đảm bảo rằng các vấn đề về tĩnh mạch chỉ là do cục máu đông trong tĩnh mạch ở bề mặt da chứ không phải trong tĩnh mạch ở sâu bên dưới thì vẫn cần đi khám bác sĩ. Đây là cách duy nhất để biết liệu các biểu hiện gặp phải có phải là dấu hiệu của một vấn đề nghiêm trọng hơn hay không.

Viêm tắc huyết khối tĩnh mạch sâu

Tương tự như viêm tắc huyết khối tĩnh mạch nông, viêm tắc huyết khối tĩnh mạch sâu hay huyết khối tĩnh mạch sâu cũng là tình trạng hình thành cục máu đông. Tuy nhiên, loại cục máu đông này nghiêm trọng hơn nhiều so với cục máu đông trong các tĩnh mạch ở bề mặt da vì nếu không được điều trị, huyết khối tĩnh mạch sâu có thể dẫn đến thuyên tắc phổi. Thuyên tắc phổi xảy ra khi cục máu đông vỡ ra, rời khỏi tĩnh mạch ở chân ban đầu và di chuyển theo máu đến phổi, tại đây cục máu đông có thể dẫn đến tử vong. Vì vậy, nếu nhận thấy những dấu hiệu bị huyết khối tĩnh mạch sâu thì cần đến bệnh viện càng sớm càng tốt.

Một số dấu hiệu của huyết khối tĩnh mạch sâu là:

• Đau buốt hoặc chuột rút
• Sưng một chân
• Vùng da quanh vùng bị đau có cảm giác nóng ấm, đỏ hoặc trở nên thâm lại
• Nổi tĩnh mạch lớn, chạm vào thấy đau

Những hiện tượng này thường chỉ xảy ra ở một chân, thường là ở đùi hoặc cẳng chân, hiếm khi xảy ra ở cả hai chân.