Virus hợp bào hô hấp (RSV) ở trẻ

Nội dung chính bài viết:

• RSV là một loại virus đường hô hấp, gây ra các triệu chứng giống như cảm lạnh. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây nhiễm trùng đường hô hấp ở trẻ nhỏ.
• Virus RSV rất dễ lây lan qua nước bọt, bề mặt các đồ vật (nắm cửa, bàn, đồ chơi,…).
• Virus hợp bào hô hấp có thể gây ra 2 bệnh nghiêm trọng: viêm phổi hoặc viêm tiểu phế quản.
• Nếu sức khỏe của bé không được tốt và có các triệu chứng xấu (thở gấp, sốt cao trên 38,3 độ C,…) hãy đưa bé đi khám.
• Các triệu chứng nhẹ của RSV sẽ biến mất trong 1-2 tuần. Tuy nhiên nếu bé bị nặng sẽ cần nhập viện điều trị, truyền dịch, kháng sinh và hút mũi thường xuyên.
• Mặc dù RSV khá nghiêm trọng, thậm chí có thể gây tử vong (đặc biệt ở người cao tuổi). Tuy nhiên chúng không phải vấn đề sức khỏe đáng lo ngại đối với trẻ độ tuổi đi học và người lớn.

Virus hợp bào hô hấp (RSV) là gì?

RSV (Respiratory syncytial virus) là một loại virut đường hô hấp gây ra các triệu chứng nhẹ, giống như cảm lạnh ở trẻ lớn và người lớn, nhưng có thể nghiêm trọng ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Đó là nguyên nhân phổ biến nhất gây nhiễm trùng đường hô hấp dưới ở trẻ nhỏ.

Virus RSV lây lan như nào?

RSV lây lan dễ dàng qua các giọt nước miếng hoặc nước mũi bắn trong không khí hoặc chạm vào bề mặt bị ô nhiễm. Ví dụ, một đứa trẻ có thể dính RSV khi một người bị bệnh xì mũi hoặc ho gần đó, hoặc khi nó chạm vào một bề mặt bị nhiễm bẩn, sau đó cho tay vào gần miệng, mũi hoặc mắt.

Vi rút có thể sống trên các bề mặt cứng (như nắm cửa, bàn và đồ chơi) trong nhiều giờ, và trên các bề mặt mềm, như bàn tay hoặc khăn giấy trong khoảng thời gian ngắn hơn.

Các triệu chứng của virus RSV ở trẻ nhỏ là gì?

Dấu hiệu RSV bao gồm:

•  Sổ mũi
•  Ho
•  Sốt
•  Chán ăn
•  Khó chịu và bồn chồn
•  Lờ đờ, ngủ lịm đi
•  Thở mạnh, nhanh
•  Thở khò khè

Virus RSV có thể dẫn đến bệnh nhiễm trùng nặng hơn không?

Có. Mặc dù hầu hết trẻ em đều bình phục mà không có bất kỳ biến chứng nào, nhưng một số trẻ dễ bị nhiễm trùng nghiêm trọng hơn do RSV và cần được điều trị tại bệnh viện. Trẻ em có nguy cơ cao nhất bao gồm:

•  Trẻ sinh non
•  Trẻ em dưới 2 tuổi bị bệnh tim bẩm sinh hoặc bệnh phổi mạn tính
•  Trẻ em bị suy yếu hệ miễn dịch

Nhưng trong hầu hết các trường hợp, ngay cả khi nhiễm trùng nghiêm trọng và trẻ cần được chăm sóc thêm, chúng chỉ cần nằm trong bệnh viện trong vài ngày và thường phục hồi hoàn toàn trong vòng hai tuần.

Virus RSV gây ra các bệnh nhiễm trùng nghiêm trọng nào?

Ở trẻ em, RSV là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra hai chứng bệnh phổi: viêm tiểu phế quản, làm tắc nghẽn không khí khiến cho đường thở nhỏ trong phổi sưng lên và chứa đầy chất nhầy, viêm phổi, nhiễm trùng. Ít nhất ¼ trẻ có dấu hiệu viêm phế quản hoặc viêm phổi khi tiếp xúc với RSV lần đầu tiên.

Khi nào tôi nên gọi cho bác sĩ nếu bé nhiễm RSV?

Gọi bác sĩ nếu con bạn có các dấu hiệu cảm lạnh và:

• Dưới 3 tháng tuổi
• Sinh non
• Có vấn đề về phổi hoặc tim
• Có hệ miễn dịch suy yếu

Trẻ sơ sinh từ 3 tháng tuổi trở lên và khỏe mạnh khác không cần phải đi khám bác sĩ để chẩn đoán RSV. Nhưng cần tìm kiếm chăm sóc y tế ngay lập tức nếu bạn nghi ngờ con ở bất cứ độ tuổi nào có thể bị nhiễm RSV kèm theo một trong những triệu chứng sau:

• Thở mạnh hoặc thở nhanh
• Thở khò khè quá mức
• Ho nặng tiếng hơn
• Dịch mũi màu vàng, xanh hoặc xám
• Mệt mỏi, kiệt sức
• Da tái xanh
• Sốt cao (38,3 độ C trở lên đối với trẻ sơ sinh dưới 3 tháng tuổi)

Làm thế nào để xác định được virus RSV?

Bác sĩ có thể chẩn đoán RSV tại phòng khám sau khi thực hiện các kiểm tra vật lý và xét nghiệm RSV nhanh, cho kết quả trong vòng 10 phút. Nếu bác sĩ không chọn thử nghiệm RSV nhanh, bác sĩ có thể gửi mẫu dịch mũi hoặc đường hô hấp trên của trẻ đến phòng thí nghiệm.

Bác sĩ cũng có thể dùng một oxy kế để kiểm tra mức oxy trong máu của con bạn nhằm đảm bảo bé đang nhận đủ oxy.

Cách điều trị virus hợp bào hô hấp ở trẻ sơ sinh

Các triệu chứng nhẹ có thể tự biến mất trong một hay hai tuần. Nhưng nếu con của bạn bị nhiễm trùng nghiêm trọng do RSV gây ra, có thể bé cần phải được nhập viện để điều trị bằng oxy, truyền dịch tĩnh mạch và hút mũi thường xuyên.

Một số trẻ có thể bị viêm phổi do biến chứng RSV. Nếu điều này xảy ra, con của bạn sẽ cần uống nhiều kháng sinh để trị tình trạng nhiễm khuẩn. (Thuốc kháng sinh sẽ không có hiệu quả trong việc điều trị RSV vì nó là một virut).

Làm gì để bé bị nhiễm RSV cảm thấy thoải mái, dễ chịu hơn?

Giống như chứng cảm lạnh thông thường, không có phương pháp nào chữa được RSV nhưng bạn có thể thực hiện một số biện pháp để giúp bé thoải mái hơn:

• Cho bé uống nhiều chất lỏng để cơ thể luôn được ngậm nước. Nếu bé bú mẹ, hãy cho bé bú thường xuyên
• Nhỏ một vài giọt nước muối vào mũi để làm loãng dịch nhấy, sau đó dùng ống hút hoặc máy hút, hút ra.
• Sử dụng máy phun sương tạo ẩm để làm ẩm đường thở, giúp bé dễ thở hơn. Tuân thủ theo hướng dẫn vệ sinh của nhà sản xuất để đảm bảo thiết bị luôn sạch sẽ, vì nó có thể lây lan vi trùng ra không khí nếu thiết bị không sạch
• Tránh xa khói thuốc, sơn, khói gỗ, hoặc bất kỳ khói nào gây khó chịu, khó thở hơn. Tiếp xúc với khói thuốc lá sẽ khiến tình trạng nhiễm RSV nặng hơn hoặc mắc thêm một loại virut hô hấp
• Nếu trẻ dưới 3 tháng tuổi, hãy kiểm tra với bác sĩ để xem liệu có nên cho trẻ uống acetaminophen để giảm cảm giác khó chịu không. Một khi bé từ 6 tháng tuổi trở lên, bạn có thể cho trẻ dùng đúng liều lượng ibuprofen hoặc acetaminophen.
• Đừng cho bé dùng thuốc mua tự do (thuốc OTC) nếu chưa hỏi ý kiến bác sĩ. Các biện pháp khắc phục này dường như hiệu quả trong thời gian ngắn, nhưng chúng có thể làm cho vấn đề tồi tệ hơn và có tác dụng phụ nghiêm trọng.

Cách ngăn ngừa virut RSV ở trẻ

Những biện pháp phòng ngừa dưới đây đặc biệt quan trọng nếu con bạn có nguy cơ nhiễm RSV nặng:

• Rửa tay trẻ thường xuyên. Giải thích cho người chăm sóc trẻ rằng tại sao điều này là quan trọng, và đảm bảo rằng họ cũng có tinh thần làm việc đó. Ở nhà, yêu cầu tất cả những người đến thăm trẻ rửa tay trước khi tiếp xúc với con của bạn.
• Tránh đám đông và những người bị ốm.
• Nếu có thể, không cho con đi nhà trẻ vào những mùa cao điểm RSV (thường từ tháng 11 đến tháng 4, dịch bệnh mạnh nhất là vào tháng 1 và tháng 2). Những trẻ có nguy cơ cao mắc phải bao gồm: trẻ sơ sinh, trẻ sinh non, trẻ có hệ miễn dịch yếu và có các vấn đề về tim và phổi.
• Tránh xa khói thuốc lá.
• Không cho ai dùng chung đồ ăn hoặc đồ dùng với con. Anh em ruột có triệu chứng cảm lạnh có thể dễ dàng truyền virut sang bé.
• Bắt đầu từ 6 tháng tuổi, đảm bảo bé được tiêm phòng cúm vào mỗi mùa xuân, thu và đông để giúp ngăn ngừa RSV
• Nếu bé có nguy cơ cao, bác sĩ có thể kê toa palivizumab, tiêm hàng tháng vào mùa thu, mùa đông và mùa xuân để tránh RSV.

Virus RSV có phải là mối lo ngại đối với trẻ lớn hơn hay người lớn không?

Virus RSV không phải là vấn đề sức khỏe đáng lo ngại đối với trẻ nhỏ đến tuổi đến trường và người lớn. Mặc dù RSV khá nghiêm trọng, thậm chí có thể gây tử vong (đặc biệt ở người cao tuổi), nhưng hầu hết trẻ lớn hơn và người lớn bị RSV chỉ đơn giản là bị nhiễm trùng đường hô hấp trên và biểu hiện là ho. Hệ thống miễn dịch của chúng mạnh mẽ hơn, và đường hô hấp của chúng to hơn và ít bị nghẹt do viêm hơn.