1

Phân tích dấu ấn/CD/marker miễn dịch tủy xương bằng kỹ thuật flow cytometer (làm cho một dấu ấn/CD/marker ) - Bộ y tế 2017

Hướng dẫn quy trình kỹ thuật chuyên ngành Huyết học - Truyền máu - Miễn dịch - Dị ứng - Sinh học phân tử - Bộ y tế 2017

I. NGUYÊN LÝ

  •  Cùng với s phát triển của tế bào tạo máu, các quần thể tế bào máu thuộc từng d ng khác nhau và các lứa tuổi khác nhau mang những đặc điểm dấu ấn miễn dịch (c n gọi là các marker hay các CD) khác nhau. Ví d CD45 là kháng nguyên bạch cầu chung, có trên bề mặt tất cả các tế bào bạch cầu trưởng thành. Ở giai đoạn non, bạch cầu có thể dương tính yếu hoặc m tính với CD45. Các dấu ấn miễn dịch non khác như CD34, HLA-DR, TdT gặp ở những tế bào non. Các dấu ấn đặc trưng cho d ng tủy chung có CD13, CD33, CD15, CD117, MPO...; cho d ng mono có thêm CD14, CD16; cho d ng h ng cầu có thêm CD123a, CD71; cho d ng tiểu cầu có thêm CD41, CD61. Các dấu ấn miễn dịch đặc trưng cho d ng lympho B có CD10, CD19, CD20, CD22...; cho d ng lympho T có CD2, CD3, CD5, CD7, CD4, CD3, CD8....
  •  Trên ph n tích tế bào d ng chảy, tế bào tủy ủ với anti CD45 sau ly giải h ng cầu sẽ ph n bổ trên đ thị SS vs CD45 thành 3 vùng quần thể r rệt: vùng bạch cầu hạt, vùng mono, và vùng lympho.
  •  Các quần thể tế bào blast ác tính thường xuất hiện trong vùng cửa sổ blast (trên đ thị SS vs CD45), và/hoặc có các đặc điểm không đ ng bộ về kháng nguyên (xuất hiện đ ng thời các kháng nguyên thuộc đặc trưng các d ng tế bào khác nhau, xuất hiện đ ng thời các kháng nguyên thuộc các giai đoạn phát triển khác nhau của cùng 1 d ng tế bào), xuất hiện kháng nguyên quá mức, giảm hoặc mất biểu hiện một kháng nguyên nào đó. Trong quá tr nh biệt hóa, các tế bào máu có s xuất hiện hoặc là mất đi các dấu ấn miễn dịch. Mỗi một d ng tế bào, một giai đoạn tế bào sẽ có những dấu ấn miễn dịch đặc trưng. V v y, có thể căn cứ vào s có mặt hoặc không có mặt các dấu ấn miễn dịch có thể xác định được d ng tế bào và giai đoạn biệt hóa của tế bào ung thư trong Lơ xê mi cấp.
  •  Bằng cách sử d ng các kháng thể đơn d ng chống lại các dấu ấn miễn dịch đặc hiệu và ph n tích trên máy Flow cytometry có thể ph n tích được kiểu h nh miễn dịch của một loại tế bào nào đó, xác định được tế bào ung thư máu thuộc d ng nào và giai đoạn biệt hóa nào.

II. CHỈ ĐỊNH

  • Lơ xê mi cấp;
  • Lơ xê mi kinh;
  • Đa u tủy xương;
  • Rối loạn sinh tủy;
  • Rối loạn tăng sinh d ng lympho;
  • U lympho không Hodgkin;
  • U lympho Hodgkin.

III. CHỐNG CHỈ Đ NH

Không có chống chỉ định.

IV. CHUẨN BỊ

1. Người thực hiện

  •  K thu t viên và cử nh n đã được đào tạo: th c hiện k thu t.
  •  Bác s x t nghiệm: đọc kết quả, đánh giá, kiểm tra chất lượng.

2. Phương tiện, hóa chất

2.1. Phương tiện

  • Máy ph n tích tế bào d ng chảy (máy flow cytometer).
  • Máy ly t m.
  • Máy lắc trộn.
  • Pipet man và đầu pipet loại 250 μl và 1.000 μl.
  • Ống nghiệm flow cytometry (chuyên d ng cho máy ph n tích tế bào d ng chảy).

2.2.Hóa chất chính

  • Anti CD45-PC5 (có thể sử d ng màu huỳnh quang khác như PerPC5.5, PC, ECD...).
  • Kháng thể kháng 1 CD định khảo sát có gắn mầu huỳnh quang khác với màu huỳnh quang của kháng thể anti CD45 (ví d CD33-PE).
  • Dung dịch ly giải h ng cầu.
  • Dung dịch sheath chạy máy flow.
  • Dung dịch đệm PBS.

2.3 Hóa chất, vật tư khác

 Nước cất, hoá chất khử trùng Natri hypoclorite, găng tay.

3. Bệnh phẩm

  • Là mẫu dịch hút tủy xương chống đông bằng EDT , hoặc mẫu nghiền từ hạch.
  • Mẫu được lấy từ các người bệnh nghi ngờ lơ xê mi cấp, u lympho hoặc các bệnh lý huyết học lành tính và ác tính khác.

V. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH

1. Lấy bệnh phẩm

  •  1-2 ml dịch hút tủy xương chống đông bằng EDT .
  •  Trường hợp là mẩu sinh thiết hạch, cần khoảng bằng 1⁄2 hạt gạo.
  •  Mẫu cần được gửi đến ph ng x t nghiệm flow cytometry ngay trong v ng 6 giờ sau lấy mẫu.

2. Tiến hành kỹ thuật

2.1. Xử lý mẫu

  •  Nếu là mẫu hạch: nghiền mẫu với 2 ml dung dịch PBS bằng d ng c nghiền mẫu. Sau nghiền đem lọc huyền dịch tế bào qua lưới nylon mịn để loại b tổ chức xơ sợi. Chỉnh huyền dịch tế bào sau lọc về n ng độ khoảng 1 x 106 tế bào/ml.
  •  Nếu là mẫu dịch hút tủy xương: Lọc dịch hút tủy xương qua lưới nylon mịn để loại b tổ chức xơ sợi, mỡ, và các mảnh v n xương (nếu có). Chỉnh huyền dịch tế bào sau lọc về n ng độ khoảng 1 x 106 tế bào bạc cầu/ml.

2.2. Chuẩn bị mẫu

  •  Lấy 100 μl mẫu đã chuẩn bị cho vào 1 ống nghiệm flow cytometry.
  •  Ly giải h ng cầu bằng 1 ml dung dịch ly giải h ng cầu, ủ nhiệt độ ph ng trong 10 phút (với mẫu hạch không cần làm bước ly giải mà chuyển thẳng tới bước ủ kháng thể.
  •  Ly t m rửa huyền dịch tế bào sau ly giải h ng cầu 2 lần, mỗi lần làm như sau: thêm 3 ml dung dịch PBS vào ống flow cytometry, trộn lắc đều và ly t m 2000v ng/phút trong 3 phút. Đổ b dịch nổi, để lại cặn tế bào và lượng dịch c n lại (khoảng 100 μl). Trộn đều cặn và lượng dịch c n lại.

2.3. Ủ kháng thể

  • Cho kháng thể anti CD45-PC5, kháng thể kháng dấu ấn miễn dịch cần khảo sát (ví d CD33-PE) (mỗi loại 20 ul) vào ống flow cytometry chứa cặn tế bào đã phá h ng cầu ở bước trên. Trộn đều và ủ nhiệt độ ph ng 20 phút, tránh ánh sáng.
  • Rửa b kháng thể thừa: sau ủ, thêm 3 ml dung dịch PBS vào ống flow cytometry, trộn đều và ly t m 2.000 v ng/phút trong 3 phút. Đổ b dịch nổi, để lại cặn tế bào.
  • Thêm 1 ml PBS vào ống cặn tế bào, trộn đều. Lúc này ống đã sẵn sàng cho ph n tích.

2.4. Phân tích trên máy flow ytometry

  • Đưa ống flow cytometry vào vị trí đọc trên máy.
  • Mở chương tr nh ph n tích dấu ấn miễn dịch đa màu đã l p sẵn trên máy. Nh p vị trí ống ph n tích và chạy chương tr nh phần mềm ph n tích.

VI. NHẬN ĐỊNH KẾT QUẢ

  • Quy ước: với mỗi một CD nếu tỷ lệ dương tính trên 20% th được gọi là dương tính với CD đó.
  • Khi ph n tích chủ yếu t p trung ph n tích quần thể tế bào blast(nếu có). Trong một số trường hợp c thể (không phải bệnh máu ác tính), cần ph n tích thêm các quần thể bạch cầu hạt, lympho, mono.
  • Nếu quần thể blast dương tính với các dấu ấn d ng tủy như CD13, CD33... th chẩn đoán là ung thư d ng tủy. Nếu dương tính với CD2, CD3, CD7, CD4, CD8... th chẩn đoán là ung thư d ng lympho T. Nếu dương tính với các dấu ấn d ng lympho B như CD19, CD20, CD22, CD79a... th chẩn đoán là ung thư d ng lympho B. Nếu chỉ dương tính với CD34 th chẩn đoán là ung thư tế bào gốc tạo máu chưa ph n thể.
  • Nếu không phải mẫu của người bệnh ung thư máu, tùy theo ý định của bác s điều trị sẽ ph n tích tỷ lệ % hoặc số lượng tuyệt đối (số tế bào/microlit) tế bào có mang một đặc điểm miễn dịch nhất định.

VII. NHỮNG SAI SÓT VÀ X TRÍ

- Sai sót mẫu bệnh phẩm: tên người bệnh trên giấy x t nghiệm và trên ống mẫu không thống nhất, mẫu bị đông, mẫu không ghi giờ lấy.

  • Xử trí: yêu cầu nơi đưa mẫu xác minh lại các thông tin cần thiết, nếu mẫu bị đông hoặc đã để quá l u th phải lấy lại mẫu bệnh phẩm.

- Các tế bào bạch cầu nằm không đúng vùng tế bào trong cửa sổ chương tr nh chạy (Phải căn cứ vào đ thị SS và CD45, căn cứ vào s ph n bổ r rệt của các quần thể tế bào trên đ thị này và căn cứ vào quần thể tế bào lympho b nh thường để xác định mức độ ch ng lấp màu. Ở một mẫu máu b nh thường, quần thể tế bào ph n định thành 3 vùng r rệt là vùng bạch cầu hạt, vùng lympho và vùng mono). Nguyên nh n có thể do th c hiện không đúng, lượng kháng thể ủ không đủ, th c hiện không đủ các bước của quy tr nh, ủ không đủ thời gian, hút pipet không tốt, tắc kim hút trên máy...

  • Xử trí: Làm lại x t nghiệm và tu n thủ theo đúng quy tr nh. Kiểm tra máy trước khi ph n tích, phải rửa máy, đuổi bọt khí và thông kim hút (nếu cần) theo hướng dẫn đi theo máy.
Bài viết nghiên cứu có thể bạn quan tâm
Phân tích dấu ấn/CD/marker miễn dịch máu ngoại vi, hoặc dịch khác bằng kỹ thuật flow cytometer (làm cho một dấu ấn/CD/marker ) - Bộ y tế 2017
  •  2 năm trước

Hướng dẫn quy trình kỹ thuật chuyên ngành Huyết học - Truyền máu - Miễn dịch - Dị ứng - Sinh học phân tử - Bộ y tế 2017

Kỹ thuật bó bột xương đùi-chậu/cột sống làm khuôn nẹp trên gối - Bộ y tế 2017
  •  1 năm trước

Hướng dẫn quy trình kỹ thuật Phục hồi chức năng - Bộ y tế 2017

Phẫu thuật điều trị gãy xương / Đặt lại xương trên một vùng chi thể (không sử dụng các phương tiện kết hợp xương) - Bộ y tế 2017
  •  2 năm trước

Hướng dẫn quy trình kỹ thuật Ngoại khoa, chuyên khoa Chấn thương chỉnh hình - Bộ y tế 2017

Phẫu thuật bong võng mạc, cắt dịch ± Laser nội nhãn ± dầu/ khí nội nhãn - Bộ y tế 2017
  •  1 năm trước

Hướng dẫn quy trình kỹ thuật Nhi khoa - Bộ y tế 2017

Tin liên quan
Nuôi con bằng sữa mẹ và bệnh HIV/AIDS
Nuôi con bằng sữa mẹ và bệnh HIV/AIDS

Virus gây suy giảm miễn dịch ở người (HIV) là virus gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch (AIDS). HIV có thể truyền cho em bé qua sữa mẹ.

Các bệnh dị ứng theo mùa (dị ứng phấn hoa/cỏ) ở trẻ em
Các bệnh dị ứng theo mùa (dị ứng phấn hoa/cỏ) ở trẻ em

Dị ứng theo mùa là gì? Bệnh dị ứng theo mùa có là một vấn đề nghiêm trọng không? Trẻ thường bị dị ứng theo mùa vào thời điểm nào trong năm? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết đưới đây!

10 loại thực phẩm nhiều canxi/vitamin D tốt cho sức khỏe xương
10 loại thực phẩm nhiều canxi/vitamin D tốt cho sức khỏe xương

Canxi và vitamin D là hai chất quan trọng nhất đối với sức khỏe xương nhưng ngoài ra cơ thể còn cần rất nhiều chất dinh dưỡng khác để duy trì xương chắc khỏe.

Nhiễm HIV/AIDS trong thai kỳ
Nhiễm HIV/AIDS trong thai kỳ

Nếu bạn bị HIV dương tính, việc điều trị thích hợp có thể làm giảm đáng kể nguy cơ lây lan virus sang em bé và điều này rất cần thiết để bảo vệ sức khoẻ của bạn.

Chuyện lạ có thật: Anh/chị em sinh đôi có thể khác cha
Chuyện lạ có thật: Anh/chị em sinh đôi có thể khác cha

Tất cả chúng ta đều biết rằng các anh chị em trong gia đình có thể có những người cha khác nhau - về mặt kỹ thuật khiến họ trở thành anh chị em cùng mẹ khác cha - nhưng còn với các cặp song sinh thì sao? Có, điều này có thể xảy ra.

Hỏi đáp có thể bạn quan tâm
Bé có cần tiêm liều bổ sung nhắc lại không nếu xét nghiệm máu cho thấy bé đã có miễn dịch với bệnh?
  •  4 năm trước
  •  1 trả lời
  •  1025 lượt xem

- Bác sĩ cho tôi hỏi, bé nhà tôi có cần phải tiêm liều vắc xin bổ sung nhắc lại không, nếu xét nghiệm máu cho thấy bé đã miễn dịch với bệnh? Cảm ơn bác sĩ!

Tiêm nhiều mũi vắc-xin cùng lúc, liệu có gây quá tải cho hệ thống miễn dịch của bé?
  •  4 năm trước
  •  1 trả lời
  •  794 lượt xem

- Thưa bác sĩ, việc sử dụng nhiều hơn một mũi vắc -xin cùng lúc, liệu có gây quá tải cho hệ miễn dịch của bé không ạ?

Phân biệt thuốc dạng hỗn dịch và dạng dung dịch
  •  3 năm trước
  •  1 trả lời
  •  2766 lượt xem

Bác sĩ có thể phân biệt giúp tôi thuốc dạng hỗn dịch và thuốc dạng dung dịch được không ạ? Cảm ơn bác sĩ!

Có cách nào chữa dứt điểm tình trạng tiết dịch màu trắng đục và có mùi hôi tại bộ phận sinh dục của bé gái 9 tuổi không?
  •  3 năm trước
  •  1 trả lời
  •  746 lượt xem

Em có bé gái được 9 tuổi. Dạo gần đây âm đạo của bé tiết ra dịch có mùi khó chịu như trứng ung và màu trắng đục như nước vo gạo. Có khi còn bị đau rát và đỏ tấy bên dưới bộ phận sinh dục. Bé đi khám tại bệnh viện Nhi Đồng 2 mấy lần, nhưng bác sĩ không cho siêu âm hay xét nghiệm chỉ chẩn đoán viêm phụ khoa rồi cho thuốc về uống. Bé uống thuốc hết 1 thời gian lại bị lại. Hàng ngày em vẫn vệ sinh nước muối cho bé. Em có tới bệnh viện Từ Dũ để khám cho bé nhưng ở đây không khám bệnh trẻ em. Bé nhà em bị dị tật không hậu môn và đã phẫu thuật. Hiện tại bé đang bị ứ nước thận ở 2 bên. Có cách nào để chữa dứt điểm bệnh ở bộ phận sinh dục cho bé không ạ?

Trẻ 1 tháng tuổi đi tiểu ít, bộ phận sinh dục có dịch hôi, vàng là bị làm sao?
  •  3 năm trước
  •  1 trả lời
  •  611 lượt xem

Nhà em ở miền trung, thời tiết hiện giờ đang vô cùng nóng. Bé gái nhà em đang được 1 tháng tuổi nhưng em thấy bé tiểu rất ít và ở bộ phận sinh dục có dịch hôi, màu vàng. Bé bị như vậy có bình thường không ạ?

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây