Nguyên nhân gây buồn nôn vào thời kỳ mãn kinh

Mãn kinh chính thức bắt đầu khi bạn không có kinh nguyệt trong 12 tháng liên tục. Trước đó, bạn sẽ trải qua một khoảng thời gian gọi là tiền mãn kinh. Ở giai đoạn này, chu kỳ kinh nguyệt sẽ có những thay đổi và bạn sẽ bắt đầu gặp các triệu chứng như bốc hỏa, mệt mỏi và đổ nhiều mồ hôi.

Một số phụ nữ còn bị buồn nôn trong giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh. Nguyên nhân gây buồn nôn có thể là do sự thay đổi hormone, các triệu chứng mãn kinh khác và phương pháp điều trị triệu chứng mãn kinh. Các triệu chứng xảy ra vào thời kỳ mãn kinh ở mỗi phụ nữ là khác nhau.

Nguyên nhân gây buồn nôn trong thời kỳ mãn kinh

Buồn nôn có thể là một triệu chứng của thời kỳ mãn kinh nhưng không phải phụ nữ nào cũng bị buồn nôn khi trải qua thời kỳ mãn kinh. Các nguyên nhân chính gây buồn nôn gồm có sự thay đổi nội tiết tố, bốc hỏa và tác dụng phụ của liệu pháp hormone thay thế.

Nồng độ hormone giảm

Mãn kinh xảy ra khi buồng trứng ngừng sản xuất hai hormone sinh dục nữ là estrogen và progesterone. Những hormone này giúp điều hòa kinh nguyệt và bắt đầu giảm vào giai đoạn tiền mãn kinh. Đó là lý do tại sao chu kỳ kinh nguyệt trở nên thất thường vào giai đoạn tiền mãn kinh. Độ tuổi bắt đầu sụt giảm estrogen và progesterone ở mỗi phụ nữ là khác nhau.

Sự thay đổi nội tiết tố này có thể là nguyên nhân gây buồn nôn trong thời kỳ mãn kinh. Cảm giác buồn nôn trước khi có kinh nguyệt cũng có thể là do sự giảm estrogen.

Bốc hỏa

Bốc hỏa là triệu chứng mãn kinh phổ biến nhất. Bốc hỏa là cảm giác nóng đột ngột bên trong cơ thể, thường bắt đầu ở mặt, cổ và ngực, sau đó lan rộng và có thể khiến da ửng đỏ. Cơn bốc hỏa có thể xảy đến nhiều lần trong ngày.

Ngoài cảm giác nóng, cơn bốc hỏa còn gây đổ mồ hôi và nếu xảy ra vào ban đêm, cơn bốc hỏa còn có thể làm gián đoạn giấc ngủ.

Đôi khi, cơn bốc hỏa còn có thể gây buồn nôn. Các triệu chứng khác thường đi kèm bốc hỏa gồm có:

• Nhức đầu hoặc đau nửa đầu, những tình trạng này cũng có thể gây buồn nôn
• Chóng mặt
• Tim đập nhanh
• Mệt mỏi
• Ớn lạnh

Liệu pháp hormone thay thế

Liệu pháp hormone thay thế (hormone replacement therapy - HRT) là phương pháp sử dụng estrogen và progestin (dạng tổng hợp của progesterone) để cải thiện nồng độ hormone trong cơ thể. Mặc dù HRT có thể giúp làm giảm các triệu chứng khó chịu trong thời kỳ mãn kinh như bốc hỏa hay khô âm đạo nhưng lại đi kèm nhiều tác dụng phụ, trong đó có cả những tác dụng phụ nghiêm trọng như cục máu đông và đột quỵ. Nguy cơ xảy ra tác dụng phụ sẽ cao hơn khi sử dụng HRT trong thời gian dài và liều cao.

Ngoài ra, HRT còn có những tác dụng phụ ít nghiêm trọng hơn, chẳng hạn như buồn nôn và:

• Đau đầu
• Đau vú
• Đầy hơi
• Thay đổi tâm trạng
• Ra máu

Các cách giảm buồn nôn

Các cách để giảm cảm giác buồn nôn vào mãn kinh gồm có thay đổi thói quen sống, chế độ ăn uống và dùng thuốc.

Điều chỉnh chế độ ăn uống

Bạn nên tránh hoặc hạn chế những loại thực phẩm và đồ uống có thể gây buồn nôn và bốc hỏa như:

• Rượu bia
• Đồ ăn cay
• Đồ ăn và đồ uống nóng
• Đồ uống chứa caffeine, chẳng hạn như cà phê và trà

Bạn cũng thêm các loại thực phẩm giàu phytoestrogen vào chế độ ăn, ví dụ như đậu nành và thực phẩm làm từ đậu nành như đậu phụ. Phytoestrogen là các hợp chất thực vật hoạt động giống như estrogen trong cơ thể. Mặc dù cần nghiên cứu thêm nhưng một số bằng chứng cho thấy ăn thực phẩm chứa phytoestrogen có thể giúp làm giảm các triệu chứng mãn kinh.

Thay đổi lối sống để giảm bốc hỏa

Nguyên nhân gây buồn nôn trong thời kỳ mãn kinh có thể là do các cơn bốc hỏa. Trong trường hợp này, điều trị bốc hỏa sẽ giúp giảm buồn nôn. Mặc dù không thể tránh hoàn toàn các cơn bốc hỏa nhưng các phương pháp dưới đây có thể giúp giảm tần suất bốc hỏa và giảm tác động của cơn bốc hỏa lên cơ thể:

• Tránh tác nhân gây bốc hỏa, chẳng hạn như thức ăn cay và đồ uống nóng
• Giữ cho phòng mát mẻ khi thời tiết nóng
• Uống nhiều nước trong suốt cả ngày và uống nước mát khi bị bốc hỏa
• Mặc đồ nhiều lớp để có thể cởi bớt khi cảm thấy nóng
• Mặc đồ bằng vải cotton hoặc các loại vải sợi tự nhiên khác
• Giảm nhiệt độ phòng ngủ vào ban đêm
• Mang theo quạt cầm tay khi đi ngoài trời
• Hạn chế stress và thực hiện các biện pháp thư giãn
• Tập thể dục hàng ngày
• Bỏ thuốc lá nếu hút

Dùng thuốc

Nếu đã thử các biện pháp tự nhiên nói trên mà không hiệu quả, bạn có thể cần sử dụng thuốc để giảm buồn nôn:

• Liệu pháp hormone thay thế (HRT): Mặc dù HRT có thể gây buồn nôn và các tác dụng phụ khác nhưng đây lại là cách hiệu quả nhất để điều trị các triệu chứng mãn kinh. HRT giúp làm tăng nồng độ estrogen và progesterone, nhờ đó có thể làm giảm buồn nôn do mất cân bằng nội tiết tố và buồn nôn do các triệu chứng mãn kinh khác. Bạn nên trao đổi với bác sĩ trước khi sử dụng HRT. Không phải cũng có thể sử dụng được phương pháp điều trị này. Ngoài các tác dụng phụ nhẹ, HRT còn có thể làm tăng nguy cơ:
  • hình thành cục máu đông
  • đột quỵ
  • ung thư vú
• Thuốc tránh thai đường uống: Thuốc tránh thai đường uống liều thấp có thể giúp cải thiện nồng độ hormone và giảm các triệu chứng mãn kinh gây buồn nôn.
• Thuốc ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRI): mặc dù là một nhóm thuốc điều trị trầm cảm nhưng khi dùng liều thấp, SSRI còn có thể giúp làm giảm bốc hỏa và các triệu chứng do bốc hỏa. SSRI còn có tác dụng điều trị rối loạn tâm trạng và cải thiện giấc ngủ. Tuy nhiên, buồn nôn là một trong những tác dụng phụ của SSRI.

Các triệu chứng mãn kinh khác

Buồn nôn trong thời kỳ mãn kinh có thể là do sự thay đổi nội tiết tố hoặc do các triệu chứng khác, chẳng hạn như bốc hỏa.

Ngoài buồn nôn và bốc hỏa, các triệu chứng khác cũng có thể xảy ra trong thời kỳ mãn kinh còn có:

• Đổ mồ hôi ban đêm
• Đau đầu và đau nửa đầu
• Khó ngủ, mất ngủ
• Mệt mỏi, thiếu năng lượng
• Tâm trạng chán nản, lo lắng, bồn chồn
• Căng thẳng
• Khô âm đạo
• Giảm ham muốn tình dục
• Tăng cân và khó giảm cân
• Đi tiểu nhiều lần
• Tiểu không tự chủ
• Nhiễm trùng đường tiết niệu tái đi tái lại

Tóm tắt bài viết

Buồn nôn là một triệu chứng có thể xảy ra vào thời kỳ mãn kinh, nguyên nhân có thể là do sự thay đổi nội tiết tố, do các triệu chứng mãn kinh khác như bốc hỏa hoặc do tác dụng phụ của liệu pháp hormone thay thế. Không phải ai cũng bị buồn nôn khi trải qua thời kỳ mãn kinh.

Nếu tình trạng buồn nôn xảy ra thường xuyên hoặc nghiêm trọng đến mức ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày thì bạn nên đi khám để được tư vấn cách điều trị. Các phương pháp để giảm buồn nôn gồm có thay đổi thói quen sống, chế độ ăn và dùng thuốc.