Những vấn đề cần lưu ý khi đặt stent tim mạch

Can thiệp tim mạch bằng stent kim loại do đó sẽ tồn tại vĩnh viễn bên trong động mạch vành. Đối với loại stent tự triệt tiêu thì sẽ tồn tại trong cơ thể khoảng 2 năm. Thông thường đặt stent sẽ có hiệu quả ổn định động mạch vành trong khoảng 10 đến 15 năm. Nhưng nếu không kiểm soát tốt các yếu tố gây xơ vữa động mạch vành thì thời gian này sẽ giảm xuống, trường hợp tệ nhất giảm còn vài tháng.

Một số nguyên nhân gây tái hẹp stent như: hút thuốc lá, ăn nhiều thực phẩm có chứa dầu mỡ, không kiểm soát tốt bệnh lý đái tháo đường, stent không phủ hết tổn thương,... Thực tế việc hút thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu gây nên hẹp stent, trong thời gian đầu uống thuốc kháng tiểu cầu kép. Do stent là vật thể lạ đối với cơ thể nên phải uống thuốc tiểu cầu kép để tránh tình trạng các tiểu cầu và hồng cầu bám vào stent tạo các khối tắc mạch. Đây là một biến chứng nguy hiểm có tỷ lệ tử vong rất cao. Do đó, bệnh nhân cần uống thuốc theo sự chỉ định của bác sĩ.

Bác sĩ tiến hành đặt ống thông vào động mạch cánh tay hoặc động mạch đùi để can thiệp động mạch vành. Sau khi thực hiện bệnh nhân sẽ để lại một lỗ nhỏ trên da, được băng ép bằng dụng cụ đặc biệt trong vòng 12 tiếng (đối với động mạch quay) và 24 giờ (đối với động mạch đùi). Trong thời gian này bệnh nhân hạn chế vận động để tránh tình trạng vết thương bị chảy máu.

Quy trình chăm sóc vết mổ sau khi đặt stent như sau:

• Làm ẩm để bỏ băng gạc cho vết thương sau đó rửa lại bằng nước muối sinh lý hoặc dung dịch sát khuẩn. Có thể bằng bó bằng băng dán cá nhân hoặc để thoáng khí.
• Rửa vết thương ít nhất 1 lần/1 ngày bằng dung dịch sát khuẩn hoặc nước muối sinh lý. Khi rửa dùng tay hoặc khăn mềm để lau nhẹ nhàng tuyệt đối không chà mạnh vào vết thương.
• Trừ lúc tắm nên giữ cho vết thương khô ráo là tốt nhất.
• Không bôi những loại thuốc mỡ hoặc kem lên vết thương.
• Mặc quần áo thoáng mát rộng rãi
• 1 tuần sau khi đặt stent không nên đi bơi hoặc ngâm mình trong bồn tắm.
• Sau khi can thiệp stent bệnh nhân nên nghỉ ngơi tuyệt đối 1 tuần. Sau thời gian này thực hiện những vận động hết sức nhẹ nhàng.

Đối với bệnh nhân luồn ống thông động mạch qua cánh tay

• Không nâng vật nặng trên 0,9 kg trong 24h
• Cố gắng không vận động 2 ngày sau phẫu thuật
• Không lái xe, sử dụng dao kéo tối thiểu 2 ngày sau phẫu thuật.

Đối với bệnh nhân luồn ống thông qua động mạch đùi

• Không đi lại hoặc vận động quá nhiều.
• Không nâng hoặc kéo đẩy các vật nặng
• Leo cầu thang chậm rãi để đảm bảo an toàn
• Tăng dần cường độ các bài tập sau khi đặt stent

Ngoài ra bệnh nhân cần lưu ý đi bộ khoảng cách ngắn, lên xuống cầu thang chậm rãi. Nếu phần rạch bị sưng hoặc chảy máu thì bệnh nhân cần nằm xuống và ép lên vết thương khoảng 30 phút để cầm máu. Nếu có dấu hiệu chảy mủ thì phải đến gặp bác sĩ ngay để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Chế độ ăn uống lành mạnh có ảnh hưởng rất lớn đến bệnh nhân can thiệp stent tim mạch, không chỉ đảm bảo chế độ dinh dưỡng mà còn giúp vết thương sau khi đặt stent mau lành. Theo đó, chế độ dinh dưỡng cần đảm bảo các dưỡng chất sau đây:

• Chất đạm (Protein): Nên ăn lượng vừa phải thịt nạc, thịt gà phải bỏ da, trứng, đậu phụ. Mỗi tuần bệnh nhân nên ăn 2 bữa có các món như cá hồi, cá thu để cung cấp cho cơ thể nhiều chất béo omega-3 có lợi cho tim mạch. Ngoài ra bệnh nhân cần tránh thịt đỏ như thịt bò, thịt chó,... tránh làm tăng cholesterol và khiến tình trạng xơ vữa mạch vành trở thêm nặng.
• Chất béo: Bệnh nhân sau khi đặt stent nên ăn những món có chất béo dễ tiêu như dầu thực vật (dầu ô liu, hướng dương, dầu cải...) hoặc chất béo có nguồn gốc từ hạt, bơ, dầu cá. Lưu ý hạn chế tối đa ăn mỡ động vật, đồ ăn nhanh, da các loài động vật.
• Chất xơ: Bổ sung vào thực đơn nhiều trái cây tươi và rau củ quả

Ngoài ra, bệnh nhân nên uống nhiều nước, trừ trường hợp bị suy tim nặng. Hạn chế sử dụng các chất kích thích, đồ ngọt có đường. Nên uống 8 đến 10 ly nước mỗi ngày để tăng đào thải chất cản quang sử dụng trong quá trình can thiệp stent. Theo đó, bệnh nhân nên uống sữa ít béo, sữa chua, sữa không đường, lựa chọn tốt nhất là uống sữa đậu nành. Ăn nhạt hơn người bình thường để tránh tình trạng tăng huyết áp, giảm phù. Đặc biệt người bệnh phải bỏ hoàn toàn thuốc lá, hạn chế tiếp xúc với khói thuốc. Tăng cường tập thể dục đều đặn và không nên ra đường khi thời tiết lạnh.

Trên đây là một số lưu ý sau khi đặt stent mạch vành mà bệnh nhân cần lưu ý để cơ thể hồi phục nhanh nhất. Ngoài ra, người bệnh nên tái khám thường xuyên để bác sĩ có thể kiểm soát tình trạng sức khỏe, đồng thời hạn chế rủi ro khi stent mạch vành.