Những điều cần biết về vắc-xin bại liệt
1. Mức độ hiệu quả của vắc - xin bại liệt
Vắc-xin bại liệt là thành quả của toàn nhân loại. Sự có mặt của vắc - xin đã góp phần giảm tỷ lệ mắc bệnh bại liệt lên tới 99,9% trên cả 3 chủng vi - rút. Hiện nay, virus bại liệt chỉ còn duy nhất 1 chủng vi - rút còn lưu hành là vi - rút bại liệt loại 1 (WPV1).
Vắc - xin OPV có tác dụng phòng bệnh hiệu quả, an toàn và gián tiếp truyền kháng thể từ người sang người. Tuy nhiên, ở quần thể chưa được tiêm chủng, virus giảm động lực có thể lưu hành trong cộng đồng một thời gian dài, biến đổi thành một chủng virus mới mà nguồn gốc của nó là từ vắc-xin phòng virus bại liệt (cVDPV). Hiện nay, chưa tìm thấy dấu hiệu bệnh bại liệt tái xuất hiện trở lại có nguyên nhân đến cVDPV.
Video đề xuất:
Triệu chứng và cách phòng ngừa bệnh bại liệt
2. Cộng đồng cần làm gì để chống lại nguy cơ bùng phát bệnh bại liệt?
cVDPV được cảnh báo là thách thức chính trong các nỗ lực diệt trừ bệnh bại liệt. Tuy nhiên, dịch có thể được ngăn ngừa bằng cách tăng cường hệ thống giám sát bệnh bại liệt và đảm bảo mật độ tiêm phòng cao trong cộng đồng. Đáng chú ý, dịch bệnh cVDPV bùng phát tại Syria đã được dập tắt thành công sau vài tháng bằng cách sử dụng chiến thuật nêu trên. Nếu một vùng dân cư tiếp tục được tiêm chủng đầy đủ, nó sẽ được bảo vệ chống lại sự lây lan của cả 2 chủng gây bệnh bại liệt và có nguồn gốc từ vắc - xin.
3.. Phân loại bệnh bại liệt
| Loại vi - rút bại liệt | Định nghĩa | Nguy cơ nhiễm vi - rút | Phòng ngừa nhiễm bệnh | Chủng loại |
| Vi - rút bại liệt có nguồn gốc từ vắc - xin (cVDPV) | Hiếm gặp, vi - rút lưu hành đột biến từ vi - rút bị suy yếu trong OPV, chỉ có thể xuất hiện ở quần thể chưa được tiêm chủng. | Tỷ lệ được tiêm chủng thấp, vệ sinh kém, mật độ dân số cao. | Tiêm phòng tất cả trẻ em dưới năm tuổi với vắc - xin OPV |
Loại 1: Nguyên nhân gây ra 100% các trường hợp nhiễm vi - rút hiện nay Loại 2: Đã diệt trừ vào năm 2015 Loại 3: Đã diệt trừ vào năm 2019 |
| Vi - rút bại liệt có nguồn gốc từ vắc - xin (cVDPV) | Hiếm gặp, vi - rút lưu hành đột biến từ vi - rút bị suy yếu trong OPV, chỉ có thể xuất hiện ở quần thể chưa được tiêm chủng. | Tỷ lệ được tiêm chủng thấp, vệ sinh kém, mật độ dân số cao. | Tiêm phòng tất cả trẻ em dưới năm tuổi với vắc - xin OPV |
Có ba loại cVDPV - loại 1, 2 và 3, với loại 2 hiện gây ra đại đa số các trường hợp bệnh. |
3. Đặc điểm chung của vắc - xin phòng bệnh bại liệt
Vắc-xin bại liệt đường uống có chứa vi - rút giảm động lực, khi được đưa vào cơ thể sẽ kích thích phản ứng miễn dịch. Khi trẻ được chủng ngừa OPV, vi - rút có trong vắc xin sẽ nhân lên tại ruột trong một khoảng thời gian giới hạn đủ để kích thích sản sinh kháng thể. Trong thời gian này, vi - rút cũng được bài tiết ra ngoài môi trường. Vi - rút lây lan trong cộng đồng có tác dụng bảo vệ những đứa trẻ khác thông qua tiêm chủng thụ động trước khi chúng chết dần.
OPV và IPV là 2 loại vắc- xin có tính chất khác nhau nhưng cả 2 đều rất cần thiết trong phòng ngừa bệnh bại liệt. Ngoài tác dụng bảo vệ cá nhân và cộng đồng, vắc - xin còn là công cụ có tác dụng ngăn ngừa mức độ lây lan của bệnh bại liệt hoang dã.
IPV sẽ tiếp tục vai trò của mình trong duy trì một thế giới không có bệnh bại liệt và đã được ra mắt vào tháng 5/2019 như là bước đầu trong việc ngừng sử dụng vắc - xin OPV. Để góp phần loại bỏ bệnh bại liệt trên toàn cầu, OPV sẽ được ngừng sử dụng trên tất cả các quốc gia thay vào đó là sử dụng IPV. Các loại thuốc OPV, IPV, có thể còn có nOPV nếu được chứng minh hiệu quả đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ những đứa trẻ khỏi bệnh bại liệt trong tương lai.
4. Phân loại vắc - xin bại liệt
| Vắc - xin bại liệt đường uống (OPV) | Vắc - xin bại liệt bất hoạt (IPV) | |
| Thành phần | Hỗn hợp của các chủng vi - rút bại liệt sống, đã được làm suy yếu. Trivalent OPV *: Tất cả ba loại virus bại liệt Bivalent OPV: Loại 1 và 3 Monovalent OPV: Bất kỳ một trong ba loại * Không còn được sử dụng kể từ năm 2016 do đã loại trừ được bệnh bại liệt hoang dã loại 2 |
Hỗn hợp các chủng vi - rút bất hoạt của cả ba loại vi - rút gây bệnh bại liệt. |
| Cách thức hoạt động | Cơ thể tạo ra các kháng thể trong máu và ruột để tiêu diệt vi - rút đã được làm suy yếu. Giúp ngăn chặn lan truyền bệnh bằng cách hạn chế khả năng vi - rút nhân lên trong ruột và lây lan sang người khác. | Cơ thể tạo ra kháng thể trong máu để đáp ứng với vi - rút bất hoạt. Bảo vệ cá nhân, nhưng mức độ miễn dịch trong ruột thấp hơn OPV |
| Quản lý vắc - xin | Vắc - xin OPV có thể được thực hiện bởi các tình nguyện viên và là một phần trong chương trình tiêm chủng của nhiều quốc gia. Chương trình tiêm chủng thông thường đã chuyển thành mở rộng trong các chiến dịch tiêm chủng diệt trừ bệnh bại liệt. Chi phí thấp hơn 0,15 $/liều. | Vắc-xin được tiêm chủ yếu thông qua chương trình tiêm chủng thông thường bằng đào tạo nhân viên y tế. Chi phí mỗi liều bắt đầu từ 1$ cho các nước thu nhập thấp, thông qua các cơ chế Gavi. |
| Mức độ hiệu quả | Cực kỳ hiệu quả trong việc bảo vệ trẻ em khỏi WPV và cVDPV. Gần như mọi quốc gia đã sử dụng OPV để ngăn chặn vi - rút bại liệt hoang dã lây truyền vì nó ngăn chặn sự lây lan từ người sang người, bảo vệ cả cá nhân và cộng đồng. | Cực kỳ hiệu quả trong việc bảo vệ trẻ em khỏi bệnh bại liệt WPV và cVDPV, nhưng không thể ngừng việc vi - rút lây lan trong cộng đồng |
| Nguy cơ cVDPV | Trong một số trường hợp, ở những khu vực chưa được tiêm chủng, vi- rút giảm động lực có trong OPV có thể biến đổi và lây lan, gây cVDPV. Đã có hơn 10 tỷ liều OPV được sử dụng trên gần 3 tỷ trẻ em trên toàn thế giới kể từ năm 2000, và chỉ có hơn 1000 trường hợp cVDPV được ghi nhận. | Không thể gây ra cVDPV |
| Nguy cơ VAPP | Cứ mỗi triệu liều tiêm chủng, có 3 - 4 trẻ mắc bệnh bại liệt liên quan đến vắc - xin (VAPP). VAPP không thể lây lan giữa các cá nhân, vì vậy việc thực hiện phòng chống dịch là không cần thiết. | Không thể gây ra VAPP. |
Bệnh thủy đậu là bệnh cấp tính do virus Varicella Zoster gây ra. Bệnh rất dễ lây truyền qua đường hô hấp hoặc tiếp xúc với dịch tiết của bệnh nhân. Đặc biệt, virus có thể sống vài ngày trong vẩy bong của thủy đậu. Vì thế, cách phòng ngừa và tránh lây lan bệnh là đặc biệt quan trọng.
Thời điểm tốt nhất để tiêm phòng vắc-xin viêm gan B là từ lúc trẻ mới sinh ra, nếu muốn biết tình trạng của trẻ phù hợp với loại vắc-xin nào thì cần có sự tư vấn của bác sĩ chuyên khoa.
Bệnh bạch cầu là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính, do vi khuẩn Corynebacterium diphtheriae gây ra. Nếu không được điều trị đúng cách, bệnh bạch hầu dẫn đến tình trạng nhiễm trùng, nhiễm độc nặng. Các độc tố do vi khuẩn gây bệnh gây liệt cơ, viêm cơ tim, thậm chí dẫn đến tử vong trong 6 ngày với tỷ lệ khá cao.
Bệnh bạch cầu là một loại ung thư phổ biến, chiếm 31% trong số các loại ung thư ở trẻ nhỏ. Tuy vậy những nghiên cứu cũng như các thống kê cụ thể về bệnh bạch cầu tại Việt Nam còn rất hạn chế. Bài viết sau sẽ cung cấp một số thông tin cần biết về khái niệm, phân loại và yếu tố nguy cơ của bệnh bạch cầu.
Nam giới có nguy cơ nhiễm bệnh sùi mào gà ở cuống lưỡi cao hơn khoảng gấp 3 lần so với nữ giới.
Nếu không ai mắc những bệnh này nữa, tại sao trẻ vẫn cần tiêm phòng?
- Tôi có một thắc mắc là nếu không ai mắc bệnh nữa, tại sao vẫn phải cho trẻ tiêm phòng? Bác sĩ giải đáp giúp tôi!
- 1 trả lời
- 1537 lượt xem
Bé có cần tiêm liều bổ sung nhắc lại không nếu xét nghiệm máu cho thấy bé đã có miễn dịch với bệnh?
- Bác sĩ cho tôi hỏi, bé nhà tôi có cần phải tiêm liều vắc xin bổ sung nhắc lại không, nếu xét nghiệm máu cho thấy bé đã miễn dịch với bệnh? Cảm ơn bác sĩ!
- 1 trả lời
- 1897 lượt xem
Trẻ em nên bị thủy đậu thay vì tiêm vắc xin, điều này có đúng không?
- Thưa bác sĩ, tôi nghe nhiều người nói trẻ em nên bị thủy đậu, thay vì tiêm vắc xin. Điều này có đúng không vậy? Bác sĩ giải đáp giúp tôi với. Cảm ơn bác sĩ!
- 1 trả lời
- 1685 lượt xem
Dấu hiệu nhận biết trẻ gặp tác dụng phụ với vắc xin là gì?
Bác sĩ có thể cho tôi biết những dấu hiệu nhận biết trẻ gặp tác dụng phụ với vắc-xin không ạ? Cảm ơn bác sĩ!
- 1 trả lời
- 1304 lượt xem
Bé chưa có phản ứng xấu với loại vắc xin nào, thì sẽ không phản ứng gì với các mũi tiêm trong tương lai?
- Bác sĩ ơi, bé nhà tôi được 9 tháng tuổi, bé chưa bao giờ phản ứng xấu với một loại vắc xin nào. Bác sĩ cho tôi hỏi, điều đó có nghĩa là cháu sẽ không phản ứng gì với các mũi tiêm trong tương lai, phải không ạ? Cảm ơn bác sĩ!
- 1 trả lời
- 1638 lượt xem
01:33
07:28
07:28
01:12
01:12
Trẻ em từ 2 tuổi trở lên bị bệnh cúm thường có nhiều biến chứng nghiêm trọng. Trong giai đoạn 2015-2016, cúm có liên quan đến cái chết của hơn 80 trẻ em ở nước Mỹ.
Ở người bị bệnh, Neisseria meningitidis sống ở vùng hầu họng và lây lan qua các giọt nhỏ ở đường thở hoặc chất tiết ở cổ họng. Ho, hắt hơi, hôn và dùng chung chai nước hoặc dụng cụ sẽ dẫn đến lây bệnh.
Nguồn dinh dưỡng chất lượng hơn và áp dụng biện pháp vệ sinh tốt hơn thực sự đã cải thiện cuộc sống của chúng ta - chúng ta đang cao hơn, khỏe mạnh hơn và sạch sẽ hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, nhìn vào tỷ lệ mắc bệnh thực tế trong nhưng năm qua, không còn nghi ngờ gì nữa, vắc xin mới là yếu tố đóng vai trò chính trong hiệu quả làm suy giảm các ca bệnh mà chúng phòng chống.
Tiêm phòng được thiết kế để bảo vệ chống lại các bệnh nặng, từ bệnh bại liệt và uốn ván đến bệnh sởi, quai bị, và cúm mùa. Nhiều người coi tiêm phòng là phần quan trọng nhất trong việc khám và chăm sóc sức khỏe cho trẻ.
Lợi ích của tiêm phòng vắc xin bại liệt là gì? Lịch tiêm chủng như thế nào? Cần lưu ý những gì trước khi cho bé tiêm phòng vắc xin bại liệt? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây!
