Cảnh báo dịch não mô cầu mùa đông xuân - Bệnh viện Đại học Y Hà Nội

Các thể lâm sàng

• Viêm màng não mủ, nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn, viêm khớp, viêm màng ngoài tim,... trong đó viêm màng não mủ và nhiễm khuẩn huyết là thường gặp hơn.
• Bệnh có thể để lại di chứng nặng nề như chậm phát triển tinh thần, điếc, liệt với tỷ lệ từ 10 20%, tử vong có thể từ 8 15%.

Tác nhân gây bệnh

• Là vi khuẩn não mô cầu Neisseria meningitidis, được chia thành 13 nhóm huyết thanh, trong đó có 6 nhóm: A, B, C, W-135, X và Y có khả năng gây dịch.
• Vi khuẩn có sức đề kháng yếu, bên ngoài cơ thể chỉ sống được vài giờ, dễ bị tiêu diệt bởi các chất sát khuẩn, tẩy rửa thông thường.
• Nguồn bệnh, thời gian ủ bệnh và thời kỳ lây truyền
• Nguồn bệnh: là người mang vi khuẩn não mô cầu (lây từ người sang người).
• Thời gian ủ bệnh từ 2 10 ngày, thông thường từ 3 4 ngày.

Thời kỳ lây truyền

• Tùy thuộc vào thời gian tồn tại của vi khuẩn não mô cầu ở mũi, họng của người nhiễm khuẩn.
• Đối với người bệnh, khả năng lây truyền có thể từ vài ngày trước khi khởi phát bệnh cho đến 24 giờ sau khi được điều trị bằng kháng sinh đặc hiệu.

Đường lây truyền

• Qua đường hô hấp, chủ yếu qua việc tiếp xúc trực tiếp với nguồn bệnh do hít phải dịch tiết mũi, hầu, họng bắn ra từ người mang vi khuẩn (người bệnh và người lành mang trùng).
• Lây truyền qua đồ vật ít khi xảy ra.

Tính cảm nhiễm

• Mọi người đều có cảm nhiễm với vi khuẩn não mô cầu và tính cảm nhiễm giảm dần theo tuổi. Sau khi nhiễm vi khuẩn, kể cả các trường hợp không có biểu hiện lâm sàng, cơ thể vẫn sinh miễn dịch.
• Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa biết rõ thời gian miễn dịch đặc hiệu sau khi nhiễm khuẩn.
• Vắc xin: Hiện nay đã có vắc xin phòng bệnh do não mô cầu nhóm huyết thanh A, B, C, Y, W-135.
• Tiêm phòng vắc xin là biện pháp tốt nhất để phòng bệnh viêm não mô cầu.

Chẩn đoán

• Biểu hiện: sốt, đau đầu, buồn nôn, nôn, gáy cứng (trẻ nhỏ có thóp phồng), lơ mơ, nhạy cảm với ánh sáng, có thể xuất hiện ban xuất huyết hình sao hoặc biểu hiện sốc nhiễm khuẩn và trên lâm sàng hướng tới bệnh do não mô cầu.

Xác định

• Cấy phân lập được vi khuẩn não mô cầu trong dịch não tủy, hoặc máu, hoặc dịch tử ban.
• Xét nghiệm PCR xác định được vi khuẩn não mô cầu trong dịch não tủy, hoặc máu, hoặc dịch tử ban.

Các biện pháp phòng bệnh

• Tuyên truyền cho cộng đồng, đặc biệt tại những vùng có dịch lưu hành, nơi có ổ dịch cũ về bệnh do não mô cầu.
• Thực hiện tốt việc vệ sinh cá nhân: rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, súc miệng, họng bằng các dung dịch sát khuẩn mũi họng thông thường.
• Ăn uống đủ chất dinh dưỡng, luyện tập, nâng cao thể trạng.
• Thực hiện tốt vệ sinh, thông khí nơi ở, nơi làm việc.
• Chủ động tiêm vắc xin phòng bệnh tại các cơ sở y tế.
• Khi phát hiện dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh cần đi khám hoặc thông báo ngay cho cơ quan y tế gần nhất.

Nguồn: Bệnh viện Đại học Y Hà Nội