Phẫu thuật chuyển giường thần kinh trụ - Bộ y tế 2017

I. ĐẠI CƯƠNG

• Thần kinh trụ là 1 trong 3 dây thần kinh chính của chi trên. Ở vị trí thần kinh trụ chạy qua khuỷu trong rãnh thần kinh trụ, nó có thể bị chèn ép do các nguyên nhân như vận động sai tư thế trong thời gian dài, viêm nhiễm, xơ dính sau chấn thương, gây ra các triệu chứng tê đau bàn tay ô mô út.
• Phẫu thuật chuyển giường thần kinh trụ từ phía sau ra phía trước lồi cầu trong xương cánh tay có thể khắc phục những triệu chứng trên.

II. CHỈ ĐỊNH

Đã được chẩn đoán xác định chèn ép thần kinh trụ tại rãnh lồi cầu trong, được phục hồi chức năng và điều trị nội nhưng không hiệu quả.

III. CHỐNG CHỈ ĐỊNH

• Người bệnh đang có tình trạng viêm nhiễm cấp tại chi thể phẫu thuật.
• Người bệnh có các bệnh nội khoa, ngoại khoa không đáp ứng đủ điều kiện để gây mê, gây tê hay phẫu thuật.

IV. CHUẨN BỊ

1. Người thực hiện:

• Số người: 4 người gồm 1 Phẫu thuật viên chính, Phụ phẫu thuật 1, Phụ phẫu thuật 2 và 1 Dụng cụ viên.
• Trình độ: Phẫu thuật viên chính là Bác sĩ chuyên khoa Chấn thương chỉnh hình và tạo hình hoặc Bác sĩ chuyên khoa Phẫu thuật thần kinh, có trình độ từ thạc sỹ trở lên.

2. Người bệnh:

• Được khám bệnh và đánh giá trước mổ.
• Người bệnh và người nhà được giải thích kỹ phương án phẫu thuật, các nguy cơ, tai biến có thể xảy ra trong và sau phẫu thuật. Được ký cam kết đồng ý phẫu thuật.
• Đêm trước phẫu thuật, người bệnh được hướng dẫn nhịn ăn uống, vệ sinh cá nhân, thụt tháo, sát khuẩn nơi mổ, sử dụng thuốc an thần như Seduxen 5mg trước giờ ngủ. Đối với người bệnh già yếu, thể trạng suy kiệt, trẻ nhỏ, có thể đặt đường truyền tĩnh mạch 500ml dung dịch Glucose 5% trong thời gian chờ mổ.
• Người bệnh được test và sử dụng 1 lọ kháng sinh dự phòng ngay trước mổ.

3. Phương tiện:

• Dụng cụ: Bộ dụng cụ phẫu thuật phần mềm cơ bản, bộ dụng cụ phẫu tích mạch máu và thần kinh.
• Máy móc: Dao điện, Máy hút.

IV. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH

1.Tư thế:

• Người bệnh nằm ngửa trên bàn mổ.
•  Tay dạng 90o so với trục cơ thể, tay đặt trên 1 bàn nhỏ.
• Sát khuẩn tới gốc chi phẫu thuật.

2. Vô cảm:

• Tê đám rối cánh tay.
• Mask thanh quản đối với trẻ nhỏ.

3. Kỹ thuật:

• Dồn máu, garogốc chi bằng garo chun hoặc garo hơi.
• Rạch da 10cm mặt sau trong của khuỷu.
• Bóc tách tổ chức dưới da, cân - cơ, bộc lộ thần kinh. Chú ý đốt điện cầm máu các nhánh mạch xiên nuôi cơ.
• Phẫu tích, tách bao dây thần kinh ra khỏi tổ chức xơ dính.
• Cắt bỏ tổ chức xơ dính.
• Chuyển dây thần kinh ra phía trước lồi cầu trong, có thể đặt dây thần kinh phía trước cơ hoặc phủ cơ che.
• Bơm rửa làm sạch vết mổ.
• Đặt 1 DL áp lực âm.
• Đóng vết mổ theo lớp giải phẫu.

4. Thời gian thực hiện: 60 phút - 90 phút/ca phẫu thuật.

VI. THEO DÕI VÀ XỬ TRÍ TAI BIẾN

1. Theo dõi:

•  Sau mổ 24h theo dõi mạch, nhiệt độ, huyết áp người bệnh.
•  Thay băng và theo dõi tình trạng vết mổ 2 ngày 1 lần.
•  Theo dõi lượng dịch ra dẫn lưu mỗi 24h, rút dẫn lưu khi dịch ra < 50ml/24h.
•  Sử dụng các thuốc kháng sinh, giảm đau, chống phù nề và dịch truyền sau mổ.
•  Hướng dẫn tập phục hồi chức năng từ ngày thứ 2 sau mổ.

2. Xử trí tai biến:

• Chảy máu: số lượng ít, tiến hành băng ép cầm máu. Số lượng nhiều, máu đỏ tươi, chảy rỉ rả, có thể sát khuẩn, tách mép vết mổ, cầm máu dưới da tại giường. Nếu không hiệu quả, cần mổ lại cầm máu.
• Nhiễm khuẩn: Thay kháng sinh theo kháng sinh đồ, truyền dịch bù điện giải. Không hiệu quả, cần mổ lại, nạo viêm, đặt dẫn lưu, đóng da thưa tiếp tụct heo dõi.
• Tổn thương dây thần kinh: tổn thương 1 phần, khâu nối bao thần kinh. Đứt đoạn, vi phẫu nối sợi thần kinh. Hướng dẫn tập phục hồi chức năng sau mổ.