Phẫu thuật gỡ dính thần kinh - Bộ y tế 2017

I. ĐẠI CƯƠNG

• Xơ dính bao thần kinh là tình trạng hình thành các tổ chức xơ dính quanh bao các dây thần kinh ngoại biên, gây chèn ép, thiểu dưỡng, giảm chức năng vận động cơ của chi.
• Nguyên nhân thường gặp do các di chứng tổn thương thần kinh muộn sau vết thương, chấn thương gây ra. Một nguyên nhân ít gặp hơn có thể do tai biến của xạ trị kéo dài, do bệnh lý như u dây thần kinh, viêm dây thần kinh, do nhiễm độc, do chèn ép mạn tính trong hội chứng sườn - cổ, hội chứng ống cổ tay.

II. CHỈ ĐỊNH

Di chứng của thương tổn thần kinh đã được xử trí thì đầu, nay đượcxử trí thì 2.

III. CHỐNG CHỈ ĐỊNH

• Người bệnh đang có tình trạng viêm nhiễm cấp tại chi thể phẫu thuật.
• Người bệnh có các bệnh nội khoa, ngoại khoa không đáp ứng đủ điều kiện để gây mê, gây tê hay phẫu thuật.
• Người bệnh có cơ do vùng thần kinh chi phối xơ teo hoàn toàn, khớp chi thể đã mất chức năng.

IV. CHUẨN BỊ

1. Người thực hiện:

• - Số người: 4 người gồm 1 Phẫu thuật viên chính, Phụ phẫu thuật 1, Phụ phẫu thuật 2 và 1 Dụng cụ viên.
• - Trình độ: Phẫu thuật viên chính là Bác sĩ chuyên khoa Chấn thương chỉnh hình và tạo hình hoặc Bác sĩ chuyên khoa Phẫu thuật thần kinh, có trình độ từ thạc sỹ trở lên.

2. Người bệnh:

•  Được khám bệnh và đánh giá trước mổ.
•  Người bệnh và người nhà được giải thích kỹ phương án phẫu thuật, các nguy cơ, tai biến có thể xảy ra trong và sau phẫu thuật. Được ký cam kết đồng ý phẫu thuật.
• Đêm trước phẫu thuật, người bệnh được hướng dẫn nhịn ăn uống, vệ sinh cá nhân, thụt tháo, sát khuẩn nơi mổ, sử dụng thuốc an thần như Seduxen 5mg trước giờ ngủ. Đối với người bệnh già yếu, thể trạng suy kiệt, trẻ nhỏ, có thể đặt đường truyền tĩnh mạch 500ml dung dịch Glucose 5% trong thời gian chờ mổ.
• Người bệnh được test và sử dụng 1 lọ kháng sinh dự phòng ngay trước mổ.

3. Phương tiện:

• Dụng cụ: Bộ dụng cụ phẫu thuật phần mềm cơ bản, bộ dụng cụ phẫu tích mạch máu và thần kinh.
• Máy móc: Dao điện, Máy hút.

V.CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH

1. Tư thế:

• Người bệnh nằm ở tư thế có thể tiếp cận dễ dàng nhất tới dây thần kinh cần phẫu thuật.
• Sát khuẩn tới gốc chi phẫu thuật.

2. Vô cảm:

• Tê đám rối cánh tay đối với chi trên.
• Tê tủy sống đối với chi dưới.
• Mask thanh quản hoặc Nội khí quản đối với trẻ em hoặc các trường hợp chống chỉ định gây tê.

3. Kỹ thuật:

• Dồn máu, garogốc chi bằng garo chun hoặc garo hơi.
• Rạch da theo vị trí thương tổn của thần kinh.
• Bóc tách tổ chức dưới da, cân - cơ, bộc lộ toàn bộ đoạn thần kinh cần can thiệp. Chú ý đốt điện cầm máu các nhánh mạch xiên nuôi cơ.
• Phẫu tích, tách bao dây thần kinh ra khỏi tổ chức xơ dính.
• Cắt bỏ tổ chức xơ dính.
• Chuyển dây thần kinh sang vị trí lành kế cận không có xơ dính, che phủ dây thần kinh bằng cân cơ.
• Bơm rửa làm sạch vế tmổ.
• Đặt 1 DL áplực âm.
• Đóng vết mổ theo lớp giải phẫu.

4. Thời gian thực hiện: 60 phút - 90 phút / ca phẫu thuật.

VI. THEO DÕI VÀ XỬ TRÍ TAI BIẾN

1. Theo dõi:

• Sau mổ 24h theo dõi mạch, nhiệt độ, huyết áp người bệnh.
• Thay băng và theo dõi tình trạng vết mổ 2 ngày 1 lần.
• Theo dõi lượng dịch ra dẫn lưu mỗi 24h, rút dẫn lưu khi dịch ra < 50ml/24h.
• Sử dụng các thuốc kháng sinh, giảm đau, chống phù nề và dịch truyền sau mổ.
• Hướng dẫn tập phục hồi chức năng từ ngày thứ 2 sau mổ.

2. Xử trí tai biến:

• Chảy máu: số lượng ít, tiến hành băng ép cầm máu. Số lượng nhiều, máu đỏ tươi, chảy rỉ rả, có thể sát khuẩn, tách mép vết mổ, cầm máu dưới da tại giường. Nếu không hiệu quả, cần mổ lại cầm máu.
• Nhiễm khuẩn: Thay kháng sinh theo kháng sinh đồ, truyền dịch bù điện giải. Không hiệu quả, cần mổ lại, nạo viêm, đặt dẫn lưu, đóng da thưa tiếp tục theo dõi.