Viêm da cổ chân: Các triệu chứng, cách điều trị

Viêm da cổ chân, còn được gọi là ngứa do bơi lội, là tình trạng phát ban ngứa do một loại ký sinh trùng nhỏ gây ra. Người bệnh bị nhiễm khi bơi hoặc lội trong ao hồ nước ngọt bị nhiễm ký sinh trùng. Vật chủ thông thường của ký sinh trùng là thuỷ cầm và động vật gặm nhấm. Sau khi ký sinh trùng được bài tiết ra khỏi thủy cầm hoặc động vật gặm nhấm, nó sẽ xâm nhập vào ốc sên và tiếp tục phát triển. Sau đó, nó rời khỏi ốc sên và tiếp xúc với da người. Ký sinh trùng này không thể xâm nhập vào máu hoặc các mô sâu hơn, nhưng nó có thể gây ra phát ban ngứa khó chịu khi đào sâu vào da.

Phát ban bắt đầu ngứa và xuất hiện khi vẫn còn trong nước. Sau một vài giờ, ngứa và phát ban biến mất. Tuy nhiên, khoảng 10–15 giờ sau khi phát ban đầu tiên, có các nốt sần và ngứa trở lại. Phát ban xuất hiện dưới dạng những mụn đỏ nhỏ, ngứa và có thể biến thành mụn nước. Bệnh thường hết trong vòng một tuần.

Nếu bơi hoặc lội trong nước bị nhiễm ký sinh trùng, triệu chứng có thể gặp phải như:

• Ngứa ran, bỏng rát hoặc ngứa trên vùng da tiếp xúc với ký sinh trùng
• Mụn nhỏ, đỏ
• Phồng rộp da hiếm gặp

Ngứa là một phản ứng dị ứng với ký sinh trùng. Bơi lội ở vùng nước bị ô nhiễm càng thường xuyên, thì các triệu chứng có thể càng tồi tệ hơn sau mỗi lần bơi. Ngoài ra, một số người có thể nhạy cảm hơn với ký sinh trùng. Ngứa có thể kéo dài đến vài ngày. Phát ban chỉ nằm trên vùng da tiếp xúc với nước. Điều quan trọng là cố gắng không gãi, vì gãi có thể dẫn đến nhiễm trùng da.

Viêm da cổ chân do một loại ký sinh trùng chui vào da. Ký sinh trùng không thể sống trong cơ thể người, mà sống trong máu của thủy cầm và một số động vật sống gần nước. Các loài chim hoặc động vật sau đó truyền trứng của ký sinh trùng vào nước qua phân của chúng. Khi trứng của ký sinh trùng nở trong nước, ấu trùng bơi xung quanh cố gắng tìm vật chủ thứ hai của chúng, là một loài ốc sên. Sau khi ký sinh trùng lây nhiễm vào ốc và phát triển trong đó, ốc đào thải một dạng ấu trùng ký sinh thứ hai vào nước. Những ấu trùng nhỏ bé này, được gọi là cercariae, bơi xung quanh tìm kiếm thuỷ cầm hoặc động vật sống ở nước để bắt đầu lại chu kỳ. Những ấu trùng này chỉ sống trong khoảng 24 giờ và săn tìm vật chủ thích hợp để tiếp tục vòng đời của chúng. Người bơi lội trong vùng nước bị ô nhiễm chỉ tình cờ bị nhiễm khi ký sinh trùng trong giai đoạn lây nhiễm, đang tìm kiếm vật chủ tự nhiên của nó.

Viêm da cổ chân có thể khó phân biệt với các phản ứng da khác, chẳng hạn như vết cắn của côn trùng, cây thường xuân độc, vết đốt của sứa hoặc nhiễm trùng do vi khuẩn. Câu hỏi giúp chẩn đoán có thể bao gồm:

• Phát ban bắt đầu từ khi nào?
• Gần đây có đi bơi hoặc lội nước ngọt không?
• Những người khác cùng ở dưới nước có bị phát ban không?

Ngoài ra cần khai thác về tiền sử bệnh, tiền sử dị ứng cũng như các loại thuốc và thực phẩm chức năng đang dùng. Nếu tình trạng ngứa nghiêm trọng, có thể cần kê đơn thuốc mạnh hơn .

Hầu hết thời gian, người bệnh có thể sử dụng các phương pháp điều trị tại nhà để làm dịu cơn ngứa do phát ban. Các biện pháp khắc phục để giảm ngứa, bao gồm:

• Thoa kem dưỡng da chống ngứa hoặc kem corticosteroid, gel lô hội
• Chườm lạnh
• Tắm với bột yến mạch dạng keo, baking soda hoặc muối Epsom
• Thuốc kháng histamin
• Không được gãi, vì có thể làm rách da và ngăn không cho vết thương lành lại.
• Mặc quần áo thoáng mát

Nếu bơi trong vùng nước ngọt bị nhiễm bẩn sẽ có nguy cơ bị ngứa. Bơi ở vùng nước nông gần bờ biển cũng có nguy cơ cao vì đây là nơi có nhiều ấu trùng nhất. Trẻ em có nguy cơ cao vì chúng lội và chơi gần bờ. Nếu đã từng bị ngứa do bơi lội trước đây có thể sẽ có phản ứng tồi tệ hơn trong lần tiếp xúc tiếp theo.

Ngứa do bơi lội tuy không phải là bệnh lây nhiễm nhưng sẽ gây ngứa và khó chịu. Do đó, điều quan trọng cần lưu ý là nước phải được bảo dưỡng tốt, các hồ bơi khử trùng bằng clo sẽ an toàn để bơi và không gây nguy cơ ngứa cho người bơi. Đồng thời, cũng nên tránh bơi lội hoặc lội nước ở những nơi mà trước đó đã biết rằng có nhiều người ngứa do bơi lội.

Tóm lại, viêm da cổ chân, hay còn gọi là ngứa do bơi lội là một bệnh mùa hè phổ biến. Phần lớn phát ban sẽ tự biến mất mà không có biến chứng. Mặc dù có thể khó kiểm soát tình trạng nhiễm ký sinh trùng trong một số vùng nước, nhưng ngứa ở người bơi lội không phải là một tình trạng bệnh lý nghiêm trọng. Cách phòng ngừa hiệu quả nhất là lựa chọn địa điểm bơi lội sạch, tránh các vùng nước ô nhiễm hoặc nơi từng có người bị ngứa do bơi lội.

healthline.com