Vai trò của siêu âm trong chẩn đoán một số bệnh lý khớp gối thường gặp - Bệnh viện 108

Siêu âm ngày càng trở nên phổ biến và đóng vai trò quan trọng trong chẩn đoán các bệnh lý khớp gối do là phương tiện đơn giản, rẻ tiền, dễ sử dụng, không có chống chỉ định, có thể làm lại nhiều lần, độ phân giải cao và có thể đánh giá động học của khớp gối. Đối với các bệnh nhân có triệu chứng sưng, đau, vận động bất thường khớp gối thì siêu âm là chỉ định không thể thiếu.

Ngăn trên bánh chè:

• Trên mặt cắt dọc theo xương đùi tại vị trí ngay trên xương bánh chè, các cấu trúc quan sát được lần lượt từ gần tới xa đầu dò là gân cơ tứ đầu đùi (là gân chung của bốn cơ phía trước đùi bám vào bờ trên và hai bên xương bánh chè tạo thành gân bánh chè rồi tiếp tục đi xuống dưới bám vào lồi củ chày tạo thành dây chằng bánh chè);
• Bao hoạt dịch trên xương bánh chè (là túi hoạt dịch nằm giữa xương đùi và gân cơ tứ đầu đùi).
• Túi hoạt dịch này thông với ổ khớp nên được ứng dụng để phát hiện tràn dịch khớp gối.
• Ngoài ra phía trước và sau túi hoạt dịch này có các tổ chức mỡ trên xương bánh chè, cần tránh nhầm lẫn với các cấu trúc bệnh lý.
• Viêm gân cơ tứ đầu đùi (trên siêu âm có thể thấy gân cơ tứ đầu đùi giảm âm không đồng nhất, có thể có tăng sinh mạch), rách gân cơ tứ đầu đùi (trên siêu âm là hình ảnh không liên tục của gân cơ tứ đầu đùi).

Ngăn dưới bánh chè:

• Trên mặt cắt dọc, đầu dò đặt dọc theo đường nối từ bờ dưới xương bánh chè đến lồi củ chày ta thấy được dây chằng bánh chè.

• Giãn dây chằng bánh chè, trên siêu âm màu sẽ thấy tăng sinh mạch máu, siêu âm 2D khảo sát được động tác duỗi gối tác động như thế nào đến dây chằng bánh chè.

Ngăn trong:

• Trên mặt cắt dọc ở vị trí mặt trong khớp gối thấy các cấu trúc sụn chêm trong (là cấu trúc sụn sợi nằm trong bao khớp giữa hai đầu xương đùi và xương chày ở mặt trong
• Siêu âm hạn chế quan sát phần sâu của sụn chêm do vậy những trường hợp nghi ngờ bệnh lý của sụn chêm thì bệnh nhân cần được chỉ định chụp MRI);
• Dây chằng bên trong (là dây chằng đi từ mỏm trên lồi cầu trong xương đùi băng qua bờ trong sụn chêm trong bám vào mặt trong đầu trên xương chày);
• Gân chân ngỗng (bao gồm ba gân hợp lại là gân cơ thon, gân cơ may và gân cơ bán gân bám vào mặt trong xương chày, thường có một bao hoạt dịch giữa gân chân ngỗng và xương chày.
• Nếu bệnh nhân than đau ở mặt trong gối và vùng đau nằm thấp hơn khe khớp gối thì cần phải nghĩ đến bệnh lý gân chân ngỗng.

Ngăn ngoài:

• Trên mặt cắt dọc ở mặt ngoài khớp gối thấy hình ảnh sụn chêm hình tam giác ở giữa lồi cầu ngoài xương đùi và xương chày;
• Dây chằng bên ngoài bao phía ngoài sụn chêm ngoài và nằm ngoài bao khớp, bắt đầu từ mỏm trên lồi cầu ngoài đi xuống hợp với đầu xa của cơ nhị đầu đùi bám vào chỏm xương mác
• Trên siêu âm đầu dưới sẽ dày hơn do sự hợp nhất với gân nhị đầu đùi; dải chậu chày là một dải sợi dày đi từ cơ căng mạc đùi tới mặt ngoài đầu trên xương chày, đóng vai trò giữ sự căng của các cơ khi gối gấp duỗi

Nguồn: Bệnh viện 108