Tế bào gốc thần kinh và vi rút ZIKA trong bệnh đầu nhỏ bẩm sinh - Bệnh viện 108

ZIKV

• Thuộc họ flavivirus, liên quan mật thiết với các virus gây bệnh sốt xuất huyết và sốt vàng da, được phát hiện trong rừng Zika của Uganda vào năm 1947 và sau nay ở một số vùng châu Phi, châu Á.
• Nhiễm ZIKV, thường gây ra các biểu hiện lâm sàng giống với các nhiễm vi rút khác, nhưng có hiện tượng liên quan đến các rối loạn thần kinh, bao gồm hội chứng Guillain-Barré (một bệnh gây yếu và liệt cơ).
• Đặc biệt, khi nhiễm ZIKV trong kỳ mang thai có thể gây ra các bất thường cho thai nhi như chứng đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh.

Tế bào gốc thần kinh - biểu mô (neuroepithelial stem cells) (NES)

• NES có nguồn gốc từ quần thể sớm nhất của những tế bào gốc thần kinh trong suốt giai đoạn đầu của sự phát triển não bộ.
• Những quần thể tế bào này đóng vai trò như các tế bào gốc hay tiền thân cho tế bào thần kinh và thần kinh đệm.
• Chúng cung cấp giá đỡ giúp cho việc dẫn các tế bào thần kinh mới đến đúng vị trí trong não.

Cơ chế liên kết:

• ZIKV thường nhiễm vào các tế bào gốc thần kinh, và ít nhiễm vào tế bào thần kinh trưởng thành hơn.
• Đặc biệt, nhiễm ZIKV trong tế bào gốc thần kinh của người làm tế bào không có khả năng tiến hành quá trình nguyên phân và dẫn tới chết tế bào.
• ZIKV tác động tới protein pTBK1 có vai trò tổ chức phân chia tế bào, chuyển pTBK1 đến ty thể, nhà máy năng lượng của tế bào, và gây ra phản ứng miễn dịch.
• Thiếu protein pTBK1 tại vị trí phân chia tế bào, các tế bào sẽ bị chết, dẫn đến đầu nhỏ.

Thuốc:

•  Sofosbuvir có tác dụng ức chế sự nhiễm ZIKV, ngăn chặn sự chết của các tế bào NES.

Nguồn: Bệnh viện 108