Điều trị ngoại khoa u thần kinh - bệnh viện 103
1. Đại cương
Trung thất là các khối u nguyên phát hoặc thứ phát, lành tính hay ác tính phát sinh ở vùng trung thất.
Trong các bệnh lý trung thất thì U trung thất chiếm phần lớn (khoảng 90% các bệnh của trung thất).
2. Một số nét giải phẫu trung thất
2.1. Phân chia trung thất:
+ Theo Bariety.M (1958): chia làm 9 khu
- Hai mặt phẳng ngang (một tiếp tuyến với đỉnh của quai động mạch chủ và một tiếp tuyến với chỗ phân đôi của khí quản) chia trung thất làm 3 tầng: trên,giữa và dưới.
- Hai mặt phẳng đứng (một tiếp tuyến với mặt trước và một tiếp tuyến với mặt sau của khí quản) chia trung thất ra 3 khu: trước,giữa và sau.
+ Cách phân chia của Johncrofton (1975): chia trung thất ra làm 5 khu bởi: một mặt phẳng ngang đi từ bờ dưới D4 đến bờ dưới cán xương ức,chia trung thất làm 2 tầng: trên và dưới.
- Tầng trên có 2 khu: Trung thất trước trên (nằm trước khí quản) và Trung thất sau trên (nằm sau khí quản).
- Tầng dưới có 3 khu: Trung thất dưới trước (ở trước màng ngoài tim),trung thất dưới giữa (khu vực tim và màng ngoài tim) và Trung thất dưới sau (ở sau màng ngoài tim).
2.2. Các cơ quan trong trung thất:
- Tuyến ức.
- Khí quản và Phế quản gốc.
- Tim và màng ngoài tim.
- Các mạch máu lớn: Động mạch chủ và các nhánh của nó,Động mạch phổi,Tĩnh mạch phổi phải và trái,Tĩnh mạch chủ trên,Tĩnh mạch cánh tay-đầu trái (Tĩnh mạch không tên) và Tĩnh mạch cánh tay-đầu phải.
- Thực quản đoạn ngực.
- Các dây thần kinh: dây hoành phải và trái, dây X phải và trái, dây quặt ngược trái tách ra từ dây X trái.
- Chuỗi hạch giao cảm ngực.
- Ông ngực
3. Triệu chứng
3.1. Một số hội chứng trung thất trên lâm sàng:
+ Hội chứng trung thất trước trên:
- Khó thở khi nằm ngửa.
- Triệu chứng chèn ép Tĩnh mạch chủ trên.
+ Hội chứng trung thất trước dưới:
- Khó thở khi nằm ngửa.
- Có cơn đau thắt ngực (do chèn ép vào tim).
+ Hội chứng trung thất giữa:
- Ho,khó thở,tiếng thở rít (có tiếng Wheezing) do U chèn vào khí quản.
- Nói khàn,nuốt sặc…do U chèn vào dây thần kinh quặt ngược.
- Có thể thấy mạch quay bên bị chèn đập yếu do U chèn ép vào Thân động mạch cánh tay-đầu hoặc Động mạch dưới đòn trái.
+ Hội chứng trung thất sau:
- Triệu chứng chèn ép thực quản: khó nuốt.
- Hội chứng Claude-Bernard-Horner (U ở trung thất sau trên).
- Hội chứng Pancoast-Tobias (U ở đỉnh phổi xâm lấn vào thành ngực và đám rối thần kinh cánh tay).
- Triệu chứng chèn ép gây đau thần kinh liên sườn và rễ thần kinh cạnh sống.
3.2. Triệu chứng cận lâm sàng:
Các thăm khám bằng hình ảnh:
- Thăm khám X.quang lồng ngực: có thể chiếu,chụp thường (thẳng,nghiêng,chếch),chụp cắt lớp,chụp có bơm khí trung thất (có thể kết hợp với chụp cắt lớp trung thất) và trong các trường hợp muốn phân biệt giữa U trung thất với Ung thư phể quản thể trung tâm ta có thể cho chụp phế quản cản quang.
- Chụp cắt lớp vi tính (Computer Tomography: CT):
- Chụp cộng hưởng từ hạt nhân (Magnetic resonance Imaging:MRI):
Nội soi:
- Soi trung thất: thường đưa ống soi vào trung thất qua đường hõm trên ức.Có thể quan sát đồng thời sinh thiết khối U để xét nghiệm mô học.
- Soi phế quản: có thể giúp chẩn đoán phân biệt U trung thất và U phế quản,đồng thời có thể sinh thiết khối U (sinh thiết phế quản hoặc xuyên thành phế quản) để xét nghiệm mô học.
- Soi thực quản: giúp chẩn đoán phân biệt U trung thất và U thực quản.
Các xét nghiệm tế bào học và tổ chức học:
- Sinh thiết hạch trước cơ bậc thang (sinh thiết Daniels).
- Sinh thiết khối U bằng kim: có thể sinh thiết hút khối U bằng kim nhỏ (chỉ xét nghiệm được tế bào học của khối U) hoặc sinh thiết khoan hay sinh thiết cắt khối U bằng các kim sinh thiết có cấu tạo đặc biệt (xét nghiệm được mô học của khối U).
4.Chẩn đoán phân biệt
- Hội chứng trung thất cấp: có thể gặp trong các bệnh như viêm mủ trung thất,thủng thực quản,tràn khí trung thất do tổn thương khí-phế quản…
- Hội chứng trung thất mãn: có thể gặp trong bệnh viêm xơ hoá trung thất (thường do Lao hoặc Giang mai).
- Các bệnh giả U trung thất: là các bệnh mà trên X.quang có thể có hình mờ giống U trung thất nhưng thực chất không phải là U trung thất thực sự,ta có thể gặp như: Phình động mạch chủ, Giãn Tĩnh mạch chủ trên, Giãn thực quản trong bệnh co thắt tâm vị, Apxe cạnh cột sống, Tràn dịch màng phổi cạnh trung thất…
5. Điều trị
Các U thần kinh thường ở trung thất sau nên đường mổ tốt hơn cả là đường mở ngực sau bên dưới gây mê nội khí quản.
Nhiều trường hợp U thần kinh ác tính xâm lấn mạnh các cơ quan xung quanh và cả Tuỷ sống thì phẫu thuật có khi chỉ lấy được một phần khối U.
Nguồn: Bệnh viện 103
Stress có ảnh hưởng đến cảm xúc và tinh thần. Ví dụ, cảm giác cáu kỉnh, luôn trong trạng thái lo lắng, bất an hoặc những thay đổi tâm trạng bất thường khác có thể là dấu hiệu cho thấy bạn đang bị stress.
Bệnh lý thần kinh do rượu sẽ ngày càng nghiêm trọng, gây tổn thương vĩnh viễn ở hệ thần kinh và các bộ phận khác của cơ thể nếu người bệnh tiếp tục uống rượu. Điều này có thể dẫn đến khuyết tật, đau đớn mạn tính và thậm chí là tử vong.
Nghiên cứu cho thấy căng thẳng có thể là yếu tố khiến cho bệnh zona thần kinh (hay còn gọi là bệnh giời leo) tái phát.
Bệnh Parkinson là một bệnh do thoái hóa hệ thần kinh trung ương. Theo ước tính, đến nay có trên 10 triệu người trên toàn thế giới mắc bệnh Parkinson. Những người bị bệnh này gặp phải các triệu chứng chính là run chân tay, co thắt và đau cơ, dẫn đến đi lại vận động khó khăn. Một số người mắc bệnh Parkinson còn bị sa sút trí tuệ hay lú lẫn, đặc biệt là khi tình trạng bệnh tiến triển nặng.
Bệnh Parkinson là một dạng rối loạn thần kinh do thoái hóa, có các triệu chứng điển hình là run chân tay, mất khả năng kiểm soát vận động của cơ, dẫn đến khó khăn khi cử động, đi lại, nói chuyện… Bệnh còn gây ra nhiều triệu chứng khác và khi bệnh tiến triển sang các giai đoạn sau thì các triệu chứng càng nặng.





