Chẩn đoán và điều trị trẻ bị nhiễm virus hợp bào hô hấp (RSV)

1. Xét nghiệm RSV là gì?

Virus RSV có thể được nhận dạng trong nước mũi hoặc dịch tiết từ đường hô hấp của trẻ bị bệnh bằng cách cấy siêu vi khuẩn.

Tuy nhiên, khi thực hiện xét nghiệm RSV cần phải cách ly do virus có nguy cơ lây lan cao.

Để chẩn đoán bị nhiễm hợp bào hô hấp, bác sĩ sẽ dựa trên việc khám lâm sàng và thời điểm mắc bệnh. Các phương pháp chẩn đoán bao gồm:

• Nghe phổi bằng ống nghe, để kiểm tra những âm thanh bất thường hoặc tiếng thở khò khè.
• Đo qua da (xung oxy) không gây đau để kiểm tra mức oxy bão hòa trong máu có thấp hơn so với bình thường không.
• Xét nghiệm RSV bằng cách lấy dịch tiết hô hấp.
• Xét nghiệm máu, kiểm tra số lượng bạch cầu hoặc tìm để phát hiện có nhiễm virus hoặc vi khuẩn.
• Chụp X-quang kiểm tra viêm phổi.

Phương pháp điều trị virus RSV hiện nay chủ yếu là điều trị các triệu chứng trong quá trình lây nhiễm và những ảnh hưởng của virus đối với hệ hô hấp.

Với đa số trường hợp trẻ bị nhiễm RSV và có biểu hiện bị viêm tiểu phế quản nhẹ, không có biến chứng nặng, trẻ mắc bệnh không có yếu tố nguy cơ thì có thể được điều trị và chăm sóc tại nhà.

3.1 Các biện pháp điều trị virus RSV tại nhà

• Nhỏ mũi hoặc xịt mũi bằng nước muối sinh lý (khoảng 2 - 3 giọt), sau đó dùng dụng cụ hút dịch nhầy hô hấp và lau sạch để làm thông thoáng mũi cho trẻ, giúp trẻ dễ thở và ăn uống tốt hơn.
• Cho trẻ bú hoặc ăn uống đầy đủ. Chia nhỏ cữ bú hoặc bữa ăn để làm giảm tình trạng nôn trớ khi trẻ ho nhiều.
• Cho trẻ uống đủ nước để tránh tình trạng thiếu nước, đồng thời, nước sẽ làm loãng đờm cũng như dịch nhầy hô hấp và giảm cơn ho.
• Cho trẻ uống thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ. Tránh tình tình trạng tự ý mua và cho trẻ uống thuốc vì có thể làm bệnh nặng hơn, hoặc có hại đối với trẻ nhỏ.
• Cho trẻ tái khám đúng hẹn và đặc biệt theo dõi, chú ý phát hiện dấu hiệu cần đưa trẻ đi khám ngay.

3.2 Các biện pháp điều trị virus RSV tại bệnh viện

Những trẻ có dấu hiệu nghiêm trọng hơn cần được nhập viện để điều trị. Tại bệnh viện, cách thức điều trị virus RSV cho trẻ như sau:

• Trường hợp nghiêm trọng trẻ cảm thấy khó chịu, thở khò khè và ra nhiều dịch nhầy hô hấp làm ngăn cản không khí đến các phế nang của phổi, trẻ cần thêm oxy hoặc phải dùng salbutamol để làm giãn cơ phổi (thuốc điều trị bệnh hen suyễn).
• Để điều trị bệnh viêm tiểu phế quản do virus RSV gây ra cần phải hút hết dịch nhầy.
• Trường hợp nặng trẻ không thở được, bác sĩ có thể tiến hành tiểu phẫu để hỗ trợ trẻ thở.

Lưu ý trong quá trình điều trị virus RSV bằng thuốc, nếu trẻ gặp bất kỳ vấn đề nào bất thường, cha mẹ hoặc người chăm sóc trẻ cần trao đổi ngay với bác sĩ để điều chỉnh phác đồ phù hợp.

Nếu trẻ bị rối loạn tiêu hoá cần tham khảo ý kiến bác sĩ về việc có nên đổi thuốc hoặc bổ sung men vi sinh cho trẻ không. Nếu sau điều trị trẻ bị rối loạn tiêu hoá kéo dài cần đưa trẻ đi khám.

Có thể phòng tránh lây nhiễm virus RSV bằng các biện pháp sau:

• Hạn chế hoặc không cho trẻ tiếp xúc với khói thuốc lá vì có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng.
• Rửa tay bằng xà phòng diệt khuẩn và nước sạch trước và sau khi tiếp xúc với trẻ.
• Tránh hôn hoặc tiếp xúc gần với trẻ khi không khỏe.
• Tránh tiếp xúc với trẻ sinh non được chăm sóc trong bệnh viện khi bị ho, sốt cao, hắt hơi, sổ mũi.
• Hạn chế cho trẻ đến những nơi đông người, nhất là trong mùa dịch RSV.
• Thường xuyên lau chùi, dọn dẹp, vệ sinh sạch sẽ nhà cửa và vật dụng trong nhà.

Như vậy, điều trị nhiễm virus hợp bào hô hấp chủ yếu là điều trị các triệu chứng khi trẻ có dấu hiệu mắc bệnh nhẹ. Trường hợp nặng, trẻ cần được chăm sóc và điều trị tại bệnh viện.