Bệnh do giun móc - bệnh viện 103

1.Đại cương

Giun móc thuộc họ ankylostomides. ở người có 2 loại giun móc ruột tá (a.duodenale và necator americans).

Ký sinh trùng trưởng thành mầu trắng hồng, phần trước hơi dẹt, hơi cong lên phía lưng, có một vỏ bọc, miệng nhiễm kitin mạnh, có 2 đôi răng ở dưới quặp lại thành lưỡi câu. con cái dài 10 – 18 mm, con đực 8 – 11 mm. giun lý sinh ở tá tràng, miệng bám vào niêm mạc tiết ra một chất chống đông và hút máu, do đó máu có thể chẩy kéo dài. mặt khác giun móc còn tiết ra một chất hủy huyết gây thiếu máu trường diễn.

Giun cái có thể sống được 6 năm và đẻ 10.000 trứng một ngày. Trứng có đường kính 40 – 60  , có vỏ mỏng và trong suốt, có 4 hoặc 8 nhân ở trong. Trứng theo phân thải ra ngoài, gặp điều kiện thuận lợi (nhiệt độ 25 – 300C, tối ẩm, kông có muối sunfat, đủ oxy) thì sau 24 giờ nở thành ấu trùng loại 1, sau 3 gày lột xác thành ấu trùng 2 và lại lột xác thành ấu trùng 3. 

Ấu trùng có 3 đặc tính: luôn luôn có xu hướng ngoi lên mặt đất, nếu ở trong nước ấm nó cụm lại thành bầy, khi gặp vật nóng 35 – 370C thì có xu hướng tập trung chạy lại vật đó. Ngoài ra nó còn ái tính với chỗ có nhiều oxy, lẩn tránh nơi có nhiều cacbonic.

Nhìn chung ấu trùng 3 có xu hướng bám vào mọi vật đi qua nhất là người, khi bám vào da ấu trùng qua chỗ xây xát vào dịch gian bào, theo bạch huyết vào mạch máu vào tâm thất phảI lên phổi (theo chu lỳ như giun đũa), ở phổi lại lột xác lần nữa thành ấu trùng 4. ấu trùng 4 lên phế quản, vào khí quản rơi vào ngã ba đường tiêu hóa rồi vào tá tràng và cư trú phát triển ở đó.

2.Lâm sàng

Ấu trùng giun móc gây bệnh ở da, phổi, giun móc trưởng thành gây bệnh ở ruột. Tùy giai đoạn mà có các biểu hiện lâm sàng như sau:

2.1. Viêm da do ấu trùng giun móc

• Khi ấu trùng xuyên qua da, tổn thương thường ở kẽ chân (nhũng người đi chân đất) hoặc cánh tay (thợ mỏ tiếp xúc với gỗ hầm ẩm ướt), biểu hiện thành ban đỏ, dát, sẩn thoáng qua, hơi ngứa.
• Do nhiều lần tiếp xúc và nhiễm ấu trùng giun móc nên bệnh nhân bị cảm ứng thành sẩn tịt, mề đay khu trú, sau thành lan tỏa, thành mảng giống viêm quầng, đau ngứa, sau nổi thành mụn nước.
• Do gãi có thể dẫn đến nhiễm khuẩn thứ phát, trợt, đóng vẩy mủ. Thường chỉ gặp tổn thương này ở người mới đến. Người sống lâu ở vùng lây nhiễm nhiều lần không thấy rõ tổn thương da.

2.2.Triệu chứng đường hô hấp và thực quản

Bệnh nhân ho khan, khản tiếng, đau họng, có khi ù tai, ngứa mũi, khó nuốt như vướng vật gì ở cổ và hay chảy nước dãi.

2.3. Triệu chứng tiêu hóa và máu

• Viêm hành tá tràng, thiếu máu, yếu mệt, bạch cầu ái toan tăng cao, có khi hồng cầu rất hạ.
• Thử phân có nhiều trúng giun móc.

3. Điều trị và dự phòng.

• Tẩy giun móc bằng thymol, didaken.
• Thymol 0,5 x 10v/ ngày, cách 1/2 giờ uống 1 viên, tổng liều 5 gr, sau đó tẩy bằng magie sulphat.
• Didaken 1mg/ 10kg cân nặng, khoảng 6 viên cho người lớn, 1 – 3 viên cho trẻ em, nuốt cách nhau 5 phút một viên.
• Vermox (mebendazol) mỗi ngày 2 viên, chia làm 2 lần, uống liên tục 3 ngày.
• Chữa thiếu máu bằng B12, viên sắt.
• Điều trị tại chỗ: làm dịu da, sát khuẩn. Uống kháng histamine không đặc hiệu.

Phòng bệnh:

Quản lý phân bón tốt, không đi chân đất

Nguồn: Bệnh viện 103