Rụng tóc androgen di truyền(androgenetic alopecia- AGA) - Bệnh viện 103

1. Định nghĩa

• AGA còn gọi là chứng hói tiến triển ,xuất hiện do tố bẩm sinh di truyền và tác động của androgen  lên nang tóc ở đầu.
• Từ đồng nghĩa: hói kiểu đàn ông, hói thông thường ( common baldness), rụng tóc có tính di truyền ở đàn bà.

2. Căn nguyên 

• Nam bị nhiều hơn nữ.Nam 20- 40 tuổi.Nữ xuất hiên muộn hơn, 40% ở tuổi 60-70.
• Phối hợp hiệu quả của androgen lên nang tóc có tố bẩm di truyền.
• Bệnh do di truyền đa gien hoặc autosome trội ở nam. Autosome lặn ở nữ.
• Phần lớn bệnh nhân (cả nam và nữ) có nội tiết bình thường nhưng ở tại chỗ có tăng biểu hiện của các thụ thể ( receptors) androgen. Cơ chế tác động của Androgen lên tế bào nang lông dẫn đến AGA thì không rõ. Một số bệnh nhân có tăng androgen.

3. Triệu chứng lâm sàng: 

• Tóc rụng thưa mỏng đi một cách từ từ ở đàn ông, thường rụng tóc tạo thành một đường ở phía trước hình chữ M, ở vùng trán thái dương rồi rụng vùng đỉnh hậu quả là để lại một vành tóc ở hai bên và vùng chẩm của đầu (hình vẽ).
• Vùng này không bao giờ rụng tóc trong bệnh này.Bệnh này có nghịch lý là đàn ông bị AGA lan toả lại mọc nhiều lông giới tính thứ phát ở nách, mu, ngực, râu cằm.
• Theo phân loại của Hamilton type I, rụng tóc  dọc gờ trán, type II rụng vùng trán và khởi đầu  vùng đỉnh chẩm.
• Type III, IV, V cả hai vùng liên hợp nối với nhau, hói hoàn toàn phía trên, để lại còn lại tóc ở hai mặt bên và sau gáy thành một vành từ trước ra sau.
• Ở đàn bà rụng lan toả, tóc mỏng thưa đi . ở nữ trẻ bị AGA có các dấu hiệu nam tính hoá như có trứng cá, lông ở quá nhiều thânmình và  vùng mặt , kinh nguyệt không đều.
• Tóc ở vùng AGA mảnh hơn , ngắn hơn ,trở thành lông tơ và teo hoàn toàn.

4. Xét nghiệm: 

Tóc đồ (trichogram) thấy tăng tỷ lệ phần trăm tóc telogen   (bình thường 80-90% các sợi tóc ở anagen, telogen 10-15%).

Mô bệnh học:nhiều nang tóc ở pha telogen, nang tóc giảm kích thước gần như teo hoàn toàn.Tóc chuyển thành lông tơ, sợi tóc ngắn giảm đường kính.

5. Tiến triển

Từ nhiều năm đến hàng chục năm.

6. Điều trị

• Không có phương pháp điều trị có hiệu lực cao để ngăn sự tiến triển của AGA.
• Dung dịch Minoxidil 2% bôi tại chỗ  làm giảm rụng tóc và mọc lại tóc, sau 4- 12 tháng 40% mọc tóc lại. Phối hợp nồng độ cao minoxidil và retinoid tại chỗ sẽ có kết quả tốt hơn.
• Kháng androgen: spironolactone, cyproteron acetate, flutamid và cimetidine .Cơ chế tác dụng của các thuốc này là thuốc kết hợp với thụ thể androgen và chẹn tác dụng của  dihydrotestosteron .Thuốc có tác dụng ở đàn bà bị AGA,nhưng không dùng cho đàn  ông.
• Tóc giả ( Wig).
• Cấy ghép tóc (hair transplantation). Chuyển các miếng ghép mô nang lông từ vùng gờ viền xung quanh( vùng tóc không mẫn cảm androgen) tới  vùng  hói  ở đầu mẫn cảm  androgen. Vi ghép mô này là kỹ thuật thành công giúp tóc mọc lại.

Nguồn: Bệnh viện 103