Tại sao hậu Covid-19 gây rụng tóc?

Covid-19 là một đại dịch xảy ra trên toàn thế giới và ảnh hưởng đến hàng trăm triệu người. Ở nhiều người, bệnh khỏi chỉ sau vài ngày hoặc vài tuần nhưng sau đó tiếp tục gặp phải nhiều triệu chứng kéo dài dai dẳng. Tình trạng này được gọi là Hội chứng Covid kéo dài hay hậu Covid. Một trong những triệu chứng thường gặp của hậu Covid-19 là rụng tóc.

Ở không ít người, tóc bị rụng nghiêm trọng, khiến cho người bệnh hoang mang và lo lắng. Bài viết này sẽ giải thích nguyên nhân gây rụng tóc ở những người mắc Covid-19, biểu hiện của rụng tóc do Covid và các cách điều trị.

Các dạng rụng tóc ở người mắc Covid-19

Covid-19 do virus SARS-CoV-2 gây ra. Căn bệnh này ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và dẫn đến nhiều thay đổi trên cơ thể. Một trong những vấn đề thường xảy ra sau khi khỏi bệnh là rụng tóc. Bệnh nhân Covid-19 thường gặp phải 1 trong 2 loại rụng tóc là rụng tóc telogen hoặc rụng tóc từng mảng.

Rụng tóc telogen 

Rụng tóc telogen (telogen effluvium) xảy ra khi cơ thể trải qua một chấn động về thể chất hoặc tinh thần, khiến cho các nang tóc đột ngột bước vào giai đoạn nghỉ ngơi (giai đoạn telogen), có nghĩa là ngừng mọc tóc. Sau khi kết thúc giai đoạn telogen, tóc sẽ rụng đồng loạt. Bình thường, số nang tóc ở giai đoạn nghỉ ngơi chỉ chiếm khoảng 10 – 15% tổng số nang tóc trên đầu. Ở những người bị rụng tóc telogen, số nang tóc ở giai đoạn nghỉ ngơi chiếm đến 20 - 50% tổng số nang tóc. Do đó, khi những sợi tóc này bị rụng, mái tóc sẽ thưa mỏng đi đáng kể, thậm chí nhìn thấy cả da đầu bên dưới.

Khác với rụng tóc từng mảng, rụng tóc telogen xảy ra trên toàn bộ đầu. Người bị rụng tóc telogen có thể bị rụng từ 100 đến 1000 sợi mỗi ngày trong khi người khỏe mạnh bình thường chỉ rụng chưa đến 100 sợi/ngày. 

Rụng tóc telogen thường xảy ra sau 2 - 3 tháng kể từ khi nhiễm Covid-19, kể cả khi đã khỏi bệnh. Theo thống kê, có khoảng 25% số người nhiễm Covid-19 bị rụng tóc.

Rụng tóc từng mảng

Rụng tóc từng mảng (alopecia areata) là một dạng rụng tóc khác mà những người nhiễm Covid-19 gặp phải. Dạng rụng tóc này xảy ra do virus corona ảnh hưởng đến hệ miễn dịch hoặc gây xáo trộn hoạt động của các hệ thống trong cơ thể, dẫn đến viêm dưới da quanh nang tóc và dẫn đến rụng tóc.

Rụng tóc từng mảng thường xảy ra sau khoảng 1 - 2 tháng kể từ khi nhiễm bệnh với biểu hiện là tóc bị rụng thành từng mảng và dần dần tạo thành những vùng da đầu thưa tóc hoặc không còn tóc. Ở những người bị rụng tóc từng mảng, da đầu không bị ngứa, mẩn đỏ hay bất kỳ dạng tổn thương nào.

Nguyên nhân gây rụng tóc ở người mắc Covid-19

Người mắc Covid-19 có thể bị rụng tóc do những nguyên nhân sau đây.

Xáo trộn hoạt động của các hệ thống trong cơ thể

Covid-19 khiến cơ thể rơi vào trạng thái “stress” và các chức năng khác nhau trong cơ thể bị thay đổi, xáo trộn.

Những thay đổi này có thể khiến nang tóc bị đẩy vào giai đoạn nghỉ ngơi sớm hơn và kéo dài hơn bình thường, dẫn đến kết quả là tóc rụng nhiều bất thường (rụng tóc telogen).

Giai đoạn nghỉ ngơi hay giai đoạn telogen là giai đoạn mà tóc ngừng phát triển và chuẩn bị rụng để nhường chỗ cho sợi tóc mới. Sau khi kết thúc giai đoạn nghỉ ngơi và bước vào giai đoạn mọc tóc mới (exogen), những sợi tóc đó sẽ rụng.

Giai đoạn nghỉ ngơi này thường kéo dài khoảng 3 tháng. Đó là lý do tại sao rụng tóc telogen thường xảy ra sau khoảng 2 - 3 tháng kể từ khi nhiễm Covid-19.

Nguyên nhân gây rụng tóc từng mảng là do hoạt động của các hệ thống trong cơ thể có sự thay đổi.

Sự thay đổi trong các hệ thống này làm cho cơ thể bị mất cân bằng và dẫn đến viêm ở nang tóc. Nguyên nhân cũng có thể là do hệ miễn dịch bị trục trặc, tấn công chính các mô xung quanh nang tóc và gây viêm. 

Dù là nguyên nhân nào thì phản ứng viêm cũng sẽ ảnh hưởng đến hoạt động của nang tóc và gây rụng tóc từng mảng.

Căng thẳng, lo âu

Trạng thái tinh thần cũng có thể ảnh hưởng đến tóc. Covid-19 là một căn bệnh nguy hiểm có thể đe dọa đến tính mạng, điều này khiến cho bệnh nhân bị căng thẳng, lo âu và hội chứng hậu Covid còn có thể gây trầm cảm. Đây có thể là những nguyên nhân gây rụng tóc.

Căng thẳng khiến cơ thể mất cân bằng, ảnh hưởng đến nhiều hệ thống và dẫn đến rụng tóc telogen hoặc rụng tóc từng mảng

Vấn đề về tuyến giáp

Covid-19 nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến hệ nội tiết, đặc biệt là tuyến giáp. Tuyến giáp là cơ quan có nhiệm vụ sản xuất các hormone tuyến giáp. Hormone này cần thiết cho chức năng của các cơ quan khác nhau và sự trao đổi chất ở cấp độ tế bào, giúp cho cơ thể hoạt động bình thường.

Covid-19 có thể khiến tuyến giáp tạo ra quá nhiều hoặc quá ít hormone tuyến giáp, dẫn đến vấn đề bất thường ở nhiều hệ thống khác nhau trong cơ thể. Tình trạng rụng tóc ở những bệnh nhân Covid-19 cũng có thể là do nguyên nhân này.

Nồng độ hormone tuyến giáp bất thường có thể ảnh hưởng đến chức năng của các tuyến tham gia vào quá trình mọc tóc, khiến cho nang tóc bước vào giai đoạn nghỉ ngơi đột ngột và dẫn đến rụng tóc telogen. Mức hormone tuyến giáp quá cao hoặc quá thấp còn có thể ảnh hưởng đến hệ miễn dịch, dẫn đến viêm quanh nang tóc và rụng tóc từng mảng.

Sốt cao

Sốt cao là một trong các triệu chứng của Covid-19. Sốt cao có thể gây rụng tóc telogen. Không chỉ có Covid-19, sốt cao do sốt xuất huyết Dengue hoặc cảm cúm cũng có thể gây rụng tóc telogen.

Các biểu hiện của rụng tóc do Covid-19

Mỗi một dạng rụng tóc sẽ có các biểu hiện khác nhau.

Biểu hiện của rụng tóc telogen

• Tóc bắt đầu rụng sau khi nhiễm Covid khoảng 1 tháng rưỡi đến 3 tháng
• Rụng tóc cả đầu, da đầu không bị tổn thương
• Bệnh nhân bị rụng tóc nhiều, khoảng 100 - 1000 sợi mỗi ngày, khiến cho mái tóc trở nên thưa mỏng, đặc biệt là vùng quanh thái dương
• Các vị trí khác trên cơ thể cũng có thể bị rụng lông, chẳng hạn như lông nách và lông mu

Biểu hiện của rụng tóc từng mảng

• Tóc rụng thành từng mảng cỡ đồng xu, tập trung ở một khu vực hoặc xảy ra rải rác trên đầu
• Da xung quanh vùng bị rụng tóc vẫn bình thường, không mẩn đỏ, không đóng vảy, không bị viêm hay bất cứ dạng tổn thương nào khác
• Tóc xung quanh vùng bị rụng có hình dấu chấm than (!)
• Các vị trí khác trên cơ thể cũng có thể bị rụng lông từng mảng, chẳng hạn như râu, lông mày và lông mi.

Điều trị rụng tóc do Covid-19

Rụng tóc do Covid-19 thường tự khỏi. Nếu là rụng tóc telogen thì nang tóc sẽ trở về chu kỳ bình thường và mái tóc khôi phục độ dày sau khoảng 6 - 12 tháng.

Nếu là rụng tóc từng mảng, sợi tóc sau khi mọc lại thường mảnh hoặc nhạt màu do nang tóc còn bị viêm. Nhưng khi hết viêm, tóc sẽ dần trở lại bình thường và mái tóc cũng sẽ khôi phục độ dày sau 6 - 12 tháng.

Tuy nhiên, vẫn nên thực hiện những điều dưới đây để tóc mọc lại nhanh chóng và ngăn rụng tóc nặng thêm:

1. Hạn chế căng thẳng và dành nhiều thời gian nghỉ ngơi, ngủ đủ giấc. Nếu quá căng thẳng thì nên đi khám bác sĩ tâm lý.
2. Ăn các loại thực phẩm có chứa khoáng chất và vitamin tốt cho tóc như protein, sắt, kẽm, vitamin D và biotin.
3. Tránh các loại thuốc có thể gây rụng tóc, chẳng hạn như dẫn xuất vitamin A, thuốc chống co giật động kinh, thuốc điều trị cao huyết áp và thuốc điều trị bệnh tuyến giáp. Tuy nhiên phải hỏi ý kiến bác sĩ trước khi ngừng thuốc.

Mặc dù có thể tự khỏi nhưng nếu bị rụng tóc nhiều sau khi nhiễm Covid-19 thì vẫn nên đi khám bác sĩ. Bác sĩ sẽ có phương pháp điều trị giúp tóc mọc lại nhanh hơn hoặc điều trị tận gốc vấn đề trong trường hợp rụng tóc kéo dài.

Thông thường, nếu là rụng tóc telogen hoặc rụng tóc từng mảng thì phương pháp điều trị thường là dùng thuốc kích thích mọc tóc minoxidil. Nếu lo ngại về tác dụng phụ của thuốc thì còn có nhiều phương pháp điều trị khác như tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP), tiêm tế bào gốc nang tóc, laser Fotona hay laser mức năng lượng thấp LLLT.

Trong trường hợp rụng tóc từng mảng không tự khỏi do tình trạng viêm dưới da đầu kéo dài, bác sĩ có thể kê các loại thuốc steroid để ức chế hệ miễn dịch, giảm phản ứng viêm hoặc các loại thuốc điều hòa miễn dịch. 

Tóm tắt bài viết

Hội chứng hậu Covid-19 có thể gây rụng tóc telogen hoặc rụng tóc từng mảng. Mỗi dạng rụng tóc có những đặc điểm riêng nhưng đều có thể tự khỏi mà không cần điều trị. Thường sẽ mất khoảng 6 - 12 tháng để tóc mọc lại như trước. Tuy nhiên, khi bị rụng tóc nhiều thì vẫn nên đi khám để xác định chính xác nguyên nhân và có phương pháp điều trị, ngăn ngừa về lâu dài.