Viêm khớp dạng thấp huyết thanh âm tính là gì?

Viêm khớp dạng thấp là một bệnh lý mạn tính gây sưng, đau và cứng khớp. Mặc dù cũng là một loại viêm khớp nhưng khác với thoái hóa khớp xảy ra do sự hao mòn theo thời gian, viêm khớp dạng thấp xảy ra do hệ miễn dịch tấn công nhầm niêm mạc khớp. Nguyên nhân dẫn đến điều này rất phức tạp và hiện vẫn chưa được hiểu rõ. Bất cứ ai cũng có thể mắc bệnh viêm khớp dạng thấp nhưng căn bệnh này phổ biến nhất ở phụ nữ độ tuổi trung niên.

Viêm khớp dạng thấp được chẩn đoán như thế nào?

Không có bất cứ xét nghiệm đơn lẻ nào có thể chẩn đoán chính xác viêm khớp dạng thấp. Bác sĩ sẽ phải dựa trên kết quả của nhiều phương pháp chẩn đoán, gồm khám lâm sàng, chụp X-quang và xét nghiệm máu. Hai xét nghiệm máu chính để chẩn đoán bệnh viêm khớp dạng thấp là xét nghiệm yếu tố dạng thấp và xét nghiệm anti-CCP.

Yếu tố dạng thấp

Một trong những xét nghiệm máu có thể giúp xác nhận bệnh viêm khớp dạng thấp là xét nghiệm yếu tố dạng thấp (rheumatoid factor - RF). Yếu tố dạng thấp là một loại tự kháng thể (protein) do hệ miễn dịch tạo ra. Yếu tố dạng thấp liên kết với một kháng thể bình thường và gây viêm mô trong cơ thể. Nồng độ RF trong máu cao là một đặc trưng ở các bệnh tự miễn như viêm khớp dạng thấp và hội chứng Sjogren. Tình trạng này đôi khi xảy ra ở cả các bệnh nhiễm trùng như viêm gan C và nhiễm parvo virus.

Kháng thể anti-CCP

Xét nghiệm RF là chưa đủ để xác nhận chẩn đoán viêm khớp dạng thấp. Nhiều người dù không mắc bệnh tự miễn nhưng vẫn có nồng độ RF cao trong máu, đặc biệt là khi tuổi cao. Mặt khác, nhiều người dù mắc bệnh viêm khớp dạng thấp nhưng lại có mức RF bình thường.

Xét nghiệm anti-CCP giúp phát hiện sự hiện diện của kháng thể kháng CCP trong máu. Đây cũng là một loại tự kháng thể do hệ miễn dịch tạo ra. Xét nghiệm anti-CCP nhạy hơn, đặc hiệu hơn và có thể phát hiện bệnh viêm khớp dạng thấp sớm hơn xét nghiệm RF vì kháng thể kháng CCP thường được tạo ra trước yếu tố dạng thấp.

Viêm khớp dạng thấp và viêm khớp cột sống

Nếu bạn có các triệu chứng của bệnh viêm khớp dạng thấp nhưng lại có mức yếu tố dạng thấp hoặc kháng thể anti-CCP bình thường thì rất có thể bạn mắc một bệnh tự miễn khác tên là viêm khớp cột sống chứ không phải viêm khớp dạng thấp, đặc biệt là khi các triệu chứng xảy ra ở cột sống hoặc khớp cùng chậu.

Sự khác nhau giữa viêm khớp cột sống và viêm khớp dạng thấp

Mặc dù cùng là viêm khớp nhưng viêm khớp dạng thấp và viêm khớp cột sống có những điểm khác biệt lớn. Điểm khác biệt thứ nhất là viêm khớp cột sống phổ biến hơn ở nam giới trong khi viêm khớp dạng thấp lại phổ biến hơn ở nữ giới.

Điểm khác biệt thứ hai là hầu hết các bệnh lý thuộc nhóm viêm khớp cột sống đều có các biến chứng xảy ra ở những bộ phận khác của cơ thể ngoài khớp, chẳng hạn như:

• Bệnh vảy nến
• Bệnh viêm ruột
• Viêm mắt
• Viêm niệu đạo
• Loét áp tơ miệng

Viêm khớp dạng thấp và viêm khớp cột sống còn khác nhau về vị trí các khớp bị viêm. Viêm khớp dạng thấp thường xảy ra ở các khớp giống nhau ở cả hai bên cơ thể, ví dụ như hai cổ tay hay đầu gối. Viêm khớp cột sống không có tính đối xứng giống như vậy và tình trạng viêm khớp còn có thể ảnh hưởng đến gân (viêm bao gân).

Viêm khớp cột sống thường xảy ra ở bàn chân và mắt cá chân. Loại viêm khớp này cũng có thể xảy ra ở cột sống và ở vị trí mà gân và dây chằng bám vào xương (viêm điểm bám gân).

Điều trị viêm khớp cột sống

Giống như viêm khớp dạng thấp, bệnh viêm khớp cột sống cũng không có cách chữa trị khỏi. Tuy nhiên, có thể làm giảm các triệu chứng và làm chậm sự tiến triển của bệnh bằng các phương pháp điều trị như:

• Thuốc chống viêm không steroid (NSAID)
• Thuốc chống thấp khớp tác dụng chậm (DMARD)
• Thuốc bôi trị bệnh vảy nến
• Thuốc nhỏ mắt steroid và NSAID để điều trị viêm mắt
• Điều chỉnh chế độ ăn uống để điều trị bệnh viêm ruột
• Thuốc ức chế Janus-kinase (thuốc ức chế JAK)
• Thuốc sinh học