Tạo hình âm đạo hoặc tầng sinh môn bằng vi phẫu thuật sử dụng vạt tự do - Bộ y tế 2018

I. ĐỊNH NGHĨA

Là phẫu thuật sử dụng vạt tự do có cuống mạch nuôi đến để tạo h nh âm đạo hoặc tầng sinh môn bằng k thuật vi phẫu.

II. CHỈ ĐỊNH

Các tổn thương v do các nguyên nhân: sau cắt u, di chứng chấn thương, sau bỏng, xạ trị ạo h nh âm đạo trong phẫu thuật xác định lại giới tính, chuyển giới ...

III. CHỐNG CHỈ ĐỊNH

Không có chống chỉ định tuyệt đối phụ thuộc các yếu tố lựa chọn người bệnh

IV. CÁC YẾU TỐ LỰA CHỌN NGƯỜI BỆNH TRƯỚC PHẪU THUẬT

• Độ tuổi
•  Các bệnh lý về tiểu đường, tim mạch, mạch máu, các yếu tố đông máu.
• Sử dụng các chất kích thích, co mạch.
• Hút thuốc
• Mong muốn của người bệnh về kết quả phẫu thuật

V. CHUẨN BỊ

1. Người thực hiện

•  Kíp phẫu thuật: 02 kíp phẫu thuật từ 4-6 phẫu thuật viên tạo hình vi phẫu.
•  Kíp gây mê: 01 bác s gây mê, 01 phụ mê.
•  Kíp dụng cụ: 02 điều dưỡng dụng cụ, 01 điều dưỡng chạy ngoài, 01 hộ lý.
•  Hồi tỉnh: 01 bác s gây mê, 01 điều dưỡng hồi tỉnh.

2. Người bệnh:

• Làm các xét nghiệm: xét nghiệm cơ bản, chụp các phim theo yêu cầu
•  Làm đủ các xét nghiệm chẩn đoán, ch các bệnh l phối hợp: im mạch, tiểu đường ánh giá tình trạng toàn thân như tuổi, cơ địa, những bệnh mãn tính phối hợp có ảnh hưởng tới cuộc phẫu thuật, trong thời kỳ hậu phẫu. ánh giá khả năng phẫu thuật để chuẩn bị cho cuộc mổ diễn ra an toàn và hiệu quả nhất.
• Vùng tổn khuyết phải được đánh giá để xác định sự hiện diện hoặc mức độ của bệnh và để xác định tình trạng chung của người bệnh. Nơi lấy vạt được kiểm tra các dấu hiệu của bệnh mạch máu ngoại biên, kiểm tra mạch bằng khám hoặc Doppler siêu âm, chụp mạch.
• Dùng kháng sinh dự phòng nếu cần thiết.
• Giải thích cho người bệnh và gia đ nh biết rõ bệnh và tình trạng toàn thân, về khả năng phẫu thuật sẽ thực hiện, về các tai biến, biến chứng, di chứng có thể gặp do bệnh, do phẫu thuật, do gây mê, do cơ địa của người bệnh
• Chuẩn bị trước mổ theo quy tr nh Ngoại khoa thông thường

3. Phương tiện

3.1. Phục vụ phẫu thuật:

•  Phòng mổ lớn cho gây mê toàn thân kéo dài
•  Bộ dụng cụ phẫu thuật tạo h nh.
•  Bộ dụng cụ mạch máu
•  Bộ dụng cụ vi phẫu
•  Chỉ phẫu thuật và chỉ vi phẫu.
•  Bông băng, gạc
•  Kính vi phẫu

3.2. Gây mê:

•  Máy mê
•  Máy giữ nhiệt độ cho người bệnh
•  Bơm tiêm điện

4. Thời gian phẫu thuật: 8-12h

VI. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH

1. Tư thế:

•  Người bệnh nằm ngửa nghiêng phụ thuộc vị trí lấy vạt tổ chức
• Bộc lộ vùng thương tổn cần phẫu thuật
• Bộc lộ nơi cần lấy vạt, cần đặt một nệm chèn v ng hông và chân được kê cao (nếu lấy vạt ở đ i).
• Vẽ và thiết kế vạt ở nơi cho và nhận
• Đặt sonde tiểu.

2. Vô cảm: Nội khí quản đường miệng

3. Kỹ thuật:

3.1 Kíp 1:

•  Bộc lộ phần bị tổn thương, cắt lọc tiết kiệm, làm sạch.
•  Tìm và bộc lộ mạch nhận gồm 01 động mạch, 02 tĩnh mạch

3.2 Kíp 2:

•  Thiết kế vạt tổ chức theo kích thước cần thiết để tạo h nh âm đạo hoặc tầng sinh môn. Phẫu tích tìm nhánh mạch nuôi của vạt. Phẫu tích thần kinh cảm giác đi kèm với vạt (nếu có).
•  Phẫu tích cuống mạch đủ dài để nối với mạch nhận ..
•  Cắt cuống mạch.
•  Cầm máu, đặt dẫn lưu đóng nơi cho vạt. óng trực tiếp nếu vạt có kích thước nhỏ. ghép da mỏng nếu lấy vạt kích thước lớn, không đóng trực tiếp được.

3.3 Chuyển vạt và nối mạch:

• Phẫu tích, chuẩn bị mạch, nối mạch máu, thần kinh bằng kính vi phẫu với chỉ 9.0, 10.0.
• Tạo hình vạt theo thiết kế.
• Đóng vạt, dẫn lưu

VII.THEO DÕI SAU PHẪU THUẬT

•  Toàn trạng: Mạch, Huyết áp, Hô hấp, Công thức máu
•  Theo dõi vạt: Doppler vạt 30 phút/lần trong 48h đầu và 3 lần/ngày tiếp theo, màu sắc, hồi lưu, nhiệt độ
•  Sử dụng Heparin bơm tiêm điện 05-07 ngày sau phẫu thuật.
•  Theo dõi chảy máu vạt và nơi cho vạt.
•  Theo dõi vận động, cảm giác nơi cho vạt.
•  Lưu sonde tiểu 07 ngày.

VIII. BIẾN CHỨNG VÀ XỬ TRÍ

•  Tắc mạch vạt: trong 1h đầu sau phẫu thuật: kiểm tra mạch dưới kính vi phẫu tại phòng mổ xử trí theo kết quả kiểm tra, cắt bớt chỉ tại vạt, tại cuống .
•  Chảy máu: Cầm máu tại phòng mổ, giảm bớt liều Heparin.
•  Nhiễm tr ng: Kháng sinh theo kháng sinh đồ.
• Chậm liền vết mổ: chăm sóc vết thương, khâu th hai nếu cần.
•  Hoại tử vạt một phần hoặc toàn bộ: cắt lọc tổ chức hoại tử.