Hút thuốc có gây thuyên tắc phổi không?

Hút thuốc lá là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu gây nhiều bệnh nghiêm trọng, ảnh hưởng đến phổi, tim, não, thực quản, bàng quang và nhiều cơ quan khác. Mặc dù chưa có kết luận chắc chắn về mối liên hệ trực tiếp giữa hút thuốc lá và thuyên tắc phổi nhưng đây vẫn được coi là yếu tố nguy cơ làm tăng khả năng mắc thuyên tắc phổi có thể thay đổi được.

Khi nào cần cấp cứu ngay?

Thuyên tắc phổi là một trường hợp cấp cứu y tế có thể đe dọa tính mạng. Nếu có bất kỳ triệu chứng nào sau đây, bạn cần đến bệnh viện ngay lập tức:

• Khó thở đột ngột, dữ dội
• Đau nhói ở ngực khi hít vào
• Ngất xỉu hoặc choáng váng
• Ho ra máu
• Nhịp tim nhanh
• Môi hoặc móng tay chuyển màu xanh

Mối liên hệ giữa hút thuốc và thuyên tắc phổi

Trước đây, hút thuốc chỉ được coi là yếu tố nguy cơ gây các bệnh mạn tính làm tăng nguy cơ huyết khối động mạch như bệnh tim và đột quỵ.

Tuy nhiên, một nghiên cứu năm 2016 trên 244.865 người cho thấy hút thuốc có liên quan đến huyết khối tĩnh mạch (VTE) vì có thể là nguyên nhân dẫn đến các yếu tố kích thích, tức là có các nguy cơ tiềm ẩn gây ra VTE.

Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) không xem hút thuốc là yếu tố nguy cơ độc lập cần có biện pháp phòng ngừa riêng. Nhưng nếu bạn có yếu tố nguy cơ khác, việc hút thuốc có thể làm tăng đáng kể khả năng mắc thuyên tắc phổi, chẳng hạn như:

• Tiền sử cục máu đông
• Phẫu thuật gần đây
• Bệnh lý mạn tính (tim mạch, béo phì, bệnh thận, huyết áp cao)
• Ít vận động
• Mang thai
• Gãy xương
• Trên 40 tuổi

Ngoài ra, hút thuốc còn làm tăng nguy cơ ung thư, trong khi ung thư là yếu tố nguy cơ lớn gây thuyên tắc phổi và huyết khối tĩnh mạch (VTE).

Một nghiên cứu năm 2021 trên 144.952 người cho thấy người mắc ung thư có hút thuốc có nguy cơ bị VTE cao hơn 50% so với người không hút thuốc.

Hút thuốc làm tăng nguy cơ thuyên tắc phổi như thế nào?

Hút thuốc làm gia tăng tình trạng viêm trong cơ thể, khiến máu trở nên đặc hơn, dễ hình thành cục máu đông.

Theo Hiệp hội Phổi Hoa Kỳ, hút thuốc còn gây tổn thương lớp nội mạc mạch máu, khiến mạch máu bị hẹp và làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông.

Hiện không có phương pháp nào đặc hiệu trong điều trị thuyên tắc phổi do hút thuốc. Nếu mắc phải tình trạng này, bác sĩ sẽ chỉ định sử dụng thuốc chống đông máu. Trong trường hợp nặng, có thể cần phẫu thuật lấy cục máu đông (embolectomy).

Từ bỏ thuốc lá có thể giảm đáng kể nguy cơ bị huyết khối tĩnh mạch (VTE), đặc biệt là khi bạn có các bệnh lý nền. Nếu bạn hút thuốc, hãy trao đổi với bác sĩ để được hỗ trợ cai thuốc.