Đau âm đạo sau mãn kinh là do đâu?

Các cơn đau sau mãn kinh đa phần xuất phát từ cùng một nguyên nhân, đó là sự sụt giảm estrogen và đau âm đạo cũng không ngoại lệ. Hormone estrogen thúc đẩy sự tiết dịch bôi trơn bên trong và xung quanh âm đạo, điều này không chỉ giúp giảm khô, đau rát mà còn giúp duy trì sự cân bằng độ pH âm đạo và ngăn ngừa nhiễm trùng.

Nồng độ estrogen càng giảm thì nguy cơ xảy ra các vấn đề ở âm đạo như khô và đau rát sẽ càng cao.

Trong bài viết này, hãy cùng tìm hiểu thêm về nguyên nhân gây đau âm đạo sau mãn kinh và những biện pháp giúp giảm đau.

Nguyên nhân gây đau âm đạo sau mãn kinh

Trong hầu hết các trường hợp, cảm giác khó chịu và đau ở âm đạo sau mãn kinh xảy ra khi quan hệ tình dục. Theo Hiệp hội Mãn kinh Bắc Mỹ (the North American Menopause Society), 17 đến 45% phụ nữ sau mãn kinh cho biết họ bị đau khi quan hệ tình dục.

Khi nồng độ estrogen giảm, lượng chất nhầy bôi trơn và độ ẩm tự nhiên trong âm đạo sẽ giảm theo. Mô âm đạo cũng trở nên mỏng hơn và dễ tổn thương hơn.

Điều này gây ra cảm giác đau rát và dễ bị rách âm đạo khi quan hệ tình dục. Tình trạng đau nhức, khó chịu và nóng rát ở âm đạo hoặc âm hộ còn có thể xảy ra sau khi quan hệ.

Đau âm đạo sau mãn kinh cũng có thể là do tình trạng co thắt âm đạo khi quan hệ tình dục. Khi nồng độ estrogen ở mức thấp, âm đạo có thể bị rút ngắn và cửa âm đạo hẹp lại. Lúc này, quan hệ tình dục thâm nhập sẽ gây đau đớn.

Mô âm đạo bị khô, mỏng đi và sự mất cân bằng độ pH làm tăng nguy cơ viêm. Tình trạng này được gọi là viêm âm đạo teo hay teo âm đạo. Ngoài cảm giác đau, các triệu chứng khác gồm có:

• Ngứa ngáy
• Nóng rát
• Ra máu bất thường
• Nhiễm trùng đường tiết niệu
• Đi tiểu nhiều lần
• Tiểu không tự chủ

Nếu không điều trị, teo âm đạo có thể gây rách và chảy máu sau khi quan hệ tình dục. Tình trạng đau và khó chịu ở âm đạo khi quan hệ sẽ dẫn đến giảm ham muốn.

Teo âm đạo còn có thể dẫn đến viêm âm đạo mạn tính, ví dụ như viêm âm đạo do nấm. Khi độ pH bên trong âm đạo bị mất cân bằng, vi khuẩn có hại, nấm men và các vi sinh vật khác sẽ phát triển mất kiểm soát và điều này sẽ dẫn đến viêm nhiễm.

Phụ nữ bị teo âm đạo có nguy cơ cao gặp phải các vấn đề về tiết niệu, ví dụ như nhiễm trùng đường tiết niệu, bao gồm cả nhiễm trùng bàng quang. Những tình trạng này sẽ càng làm tăng cảm giác đau và khó chịu.

Điều trị đau âm đạo sau mãn kinh

Đau âm đạo sau mãn kinh đa phần có thể điều trị dễ dàng. Tuy nhiên trước tiên cần xác định được nguyên nhân chính xác gây đau để có phương pháp điều trị thích hợp. Một số phương pháp điều trị gồm có:

• Gel dưỡng ẩm âm đạo: Bạn có thể sử dụng kem dưỡng ẩm âm đạo trước khi quan hệ tình dục hoặc sử dụng hàng ngày để tăng độ ẩm cho âm đạo.
• Gel bôi trơn gốc nước: Gel bôi trơn giúp giảm ma sát khi quan hệ tình dục, nhờ đó giúp giảm đau rát.
• Liệu pháp estrogen: Bổ sung estrogen có thể giúp tăng độ ẩm và chất nhầy bôi trơn âm đạo. Bạn có thể dùng estrogen tại chỗ (thoa trực tiếp vào âm đạo) hoặc estrogen toàn thân (đường uống). Estrogen đường uống thường chứa lượng estrogen cao hơn so với estrogen tại chỗ. Liệu pháp estrogen còn có thể giúp giảm các triệu chứng khác của thời kỳ mãn kinh. Tuy nhiên, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng liệu pháp estrogen, nhất là estrogen đường uống.

Các nguyên nhân khác gây đau âm đạo

Thay đổi nội tiết tố do mãn kinh không phải là nguyên nhân duy nhất gây đau âm đạo. Tình trạng này cũng có thể do nhiều nguyên nhân khác gây ra như:

• Đau âm hộ (vulvodynia): Đây là tình trạng đau mạn tính ở âm hộ (khu vực bên trong thành môi nhỏ, phía dưới lỗ niệu đạo và phía trên hậu môn). Hầu hết các trường hợp đau âm hộ đều không rõ nguyên nhân.
• Co thắt âm đạo: Tình trạng các cơ trong âm đạo siết chặt một cách không tự chủ khi có vật thâm nhập vào bên trong âm đạo. Điều đó khiến cho việc quan hệ tình dục trở nên khó khăn và đau đớn. Có nhiều nguyên nhân gây co thắt âm đạo, từ chấn thương thể chất cho đến vấn đề về tâm lý.
• Vấn đề về tiết niệu: Đôi khi, đau âm đạo là do các vấn đề về tiết niệu, ví dụ như nhiễm trùng đường tiết niệu, viêm bàng quang hay viêm niệu đạo.
• Dị ứng bao cao su: Ở những phụ nữ bị dị ứng latex, sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục có thể gây cảm giác đau và nóng rát ở âm đạo.
• Nhiễm nấm âm đạo: Nhiễm nấm âm đạo có thể gây đau, nóng rát và ngứa. Nguy cơ nhiễm nấm âm đạo tăng cao sau khi mãn kinh do những thay đổi bên trong âm đạo, ví dụ như sự mất cân bằng pH.

Tóm tắt bài viết

Đau âm đạo sau mãn kinh thường là kết quả do sự sụt giảm nồng độ estrogen. Khi có quá ít estrogen, âm đạo sẽ giảm tiết dịch bôi trơn, trở nên khô, mô bị mỏng đi và giảm độ đàn hồi. Những thay đổi này sẽ gây đau đớn khi quan hệ tình dục thâm nhập.

Tình trạng đau âm đạo sau mãn kinh đa phần có thể điều trị được dễ dàng bằng cách dùng gel bôi trơn hoặc gel dưỡng ẩm. Điều này giúp tăng độ ẩm trong âm đạo và giảm ma sát khi quan hệ tình dục. Nếu các cách này không hiệu quả, bạn có thể trao đổi với bác sĩ về liệu pháp estrogen để tăng mức estrogen và khôi phục độ ẩm cũng như sự cân bằng pH trong âm đạo.

Đừng nên cố chịu đựng khi bị đau âm đạo. Thay vào đó hãy đi khám để xác định nguyên nhân và có phương pháp điều trị thích hợp.