Y học cổ truyền điều trị liệt dây thần kinh VII ngoại biên - Bệnh viện Đại học Y Hà Nội

 Liệt dây thần kinh VII ngoại biên

• Liệt dây thần kinh VII ngoại biên tên gọi khác Liệt mặt ngoại biện, liệt Bell 
• Là tình trang mất vận động hoàn toàn hay một phần các cơ của nửa mặt có kèm theo rối loạn cảm giác như tê bì hoặc rối loạn cảm giác vị giác.

Triệu chứng 

• Bệnh xuất hiện đột ngột có thể xảy ra trong vòng vài giờ đến vài ngày với các triệu chứng:
• Miệng méo, rớt nước (nước bọt, nước canh, nước uống) ở một bên miệng;
• Mắt nhắm không kín, chảy nước mắt;
• Một nửa bên mặt rối loạn cảm giác: giảm cảm giác, tê bì;
• Giảm hoặc mất cảm giác vị giác;
• Đau đầu, đau xung quanh hàm hoặc sau tai ở bên bị bệnh.

Nguyên nhân 

• Nguyên nhân khác có thể xác định như: Chấn thương ở vùng xương đá (xương sọ), zona thần kinh, khối u trong não, nguyên nhân ở tai,…
• Các trường hợp liệt VII ngoại biên không có nguyên nhân rõ ràng, một số quan điểm cho rằng liên quan đến thời tiết do lạnh
• Một số khác cho rằng liên quan đến virus (cúm, herpes sinh dục,…) làm tổn thương dây thần kinh chi phối cơ mặt và gây ra liệt.

Chẩn đoán

• Dựa vào các triệu chứng lâm sàng chẩn đoán liệt VII ngoại biên
• Các xét nghiệm có thể được chỉ định để đánh giá mức độ và tìm nguyên nhân:
• Điện thần kinh cơ: xác định mức độ nghiêm trọng của liệt VII ngoại biên.
• Chụp MRI hoặc CT sọ não để loại trừ các nguyên nhân khác như khối u hoặc vỡ xương sọ.
• Các xét nghiệm khác: chỉ định tùy từng trường hợp cụ thể.

Điều trị bằng Y học cổ truyền

• Áp dụng điều trị ngay sau khi loại trừ các nguyên nhân cần phải can thiệp ngoại khoa.
• Phương pháp điều trị tùy thuộc vào giai đoạn.
• Điều trị ngoại trú không cần nằm viện.
• Giai đoạn dưới 1 tháng: dù được điều trị đúng một số ít trường hợp vẫn có tiến triển nặng hơn (khoảng vài ngày đầu), đây là diễn biến bệnh, người bệnh không cần quá lo lắng.
• Điện châm: ngày 1 lần, huyệt: toản trúc, dương bạch, ngư yêu, ty trúc không, đồng tử liêu, thừa khấp, nghinh hương, giáp xa, địa thương, hòa liêu, thừa tương, ế phong, hợp cốc, nội đình.
• Xoa bóp bấm huyệt: ngày 1 lần, xát, miết, phân, hợp, véo, day, ấn.
• Cứu ngải: ngày 1 lần, trung bình 15 phút/huyệt.

Dùng thuốc cồ truyền:

• Thể phong hàn: tần giao, khương hoạt, thục địa, bạch thược, bạch chỉ, bạch linh, bạch truật, xuyên khung, ngưu tất, đương quy, hoàng cầm, đảng sâm, cam thảo, độc hoạt.
• Thể phong nhiệt: Kim ngân hoa, bồ công anh, thổ phục linh, ké đầu ngựa, xuyên, ngưu tất, đan sâm.
• Thể huyết ứ: đan sâm, xuyên khung ngưu tất, tô mộc, uất kim, chỉ xác, trần bì, hương phụ.
• Phối hợp điều trị thuốc tân dược: Vitamin nhóm B thủy châm huyệt Phong môn (thời gian thủy châm theo chỉ định của thuốc).
• Giai đoạn 1 - 3 tháng: dựa vào đáp ứng bệnh nhân để đưa ra chỉ định tiếp theo

Cấy chỉ

• Liệu trình 15 ngày 1 lần các huyệt: Toản trúc, dương bạch, ngư yêu, ty trúc không, đồng tử liêu, thừa khấp, nghinh hương, giáp xa, địa thương, hòa liêu, thừa tương, ế phong, hợp cốc, nội đình,….
• Nếu triệu chứng chưa cải thiện, tiếp tục điều trị theo phác đồ giai đoạn đầu và thăm khám theo tuần để quyết định thời điểm ngưng hoặc chuyển phương pháp điều trị.
• Giai đoạn 3-6 tháng: Cấy chỉ.
• Giai đoạn trên 6 tháng: Điều trị có hiệu quả nhưng chậm hơn.

Nguồn: Bệnh viện Đại học Y Hà Nội