Sử dụng thiết bị điện tử quá nhiều có thể gây hại cho não bộ của trẻ?

1. Nghiên cứu về tác hại của thiết bị điện tử đối với trẻ nhỏ

Theo một nghiên cứu mới, trẻ dùng thiết bị điện tử trên 1 giờ mỗi ngày có thể bị rối loạn não bộ và kém phát triển hơn những đứa trẻ không sử dụng thiết bị điện tử. Có khả năng nguyên nhân không phải do thiết bị điện tử, mà là trẻ không còn dành thời gian chơi trò vận động và tương tác với người thực sự, từ đó ảnh hưởng đến sự phát triển trí não.

Đây là nghiên cứu mới nhất trong rất nhiều nghiên cứu được thực hiện vài năm qua về những tác hại của việc sử dụng thiết bị điện tử quá mức ở trẻ em, bao gồm giảm khả năng tập trung, tăng động, rối loạn tăng động giảm chú ý (Attention-deficit hyperactivity disorder - ADHD), hành vi hung hăng, khó ngủ, tăng cân và thói quen không lành mạnh.

Cụ thể, các nhà nghiên cứu đã sử dụng máy MRI để quét não của 47 bé trai và gái khỏe mạnh từ 3 - 5 tuổi, chưa có đứa trẻ nào bắt đầu đi học mẫu giáo. Họ cũng cho bọn trẻ làm bài kiểm tra nhận thức để đo khả năng đọc viết và ngôn ngữ.

Trong khi đó, cha mẹ của những đứa trẻ tham gia khảo sát sẽ trả lời câu hỏi về tần suất trẻ dùng thiết bị điện tử, thời điểm sử dụng, nội dung thường xuyên hiển thị trên màn hình và liệu cha mẹ có tương tác với con khi bé đang chơi game hoặc xem video hay không.

Kết quả, so với những trẻ có ít hoặc không có thời gian sử dụng thiết bị điện tử, những trẻ dùng thiết bị điện tử hơn 1 giờ mỗi ngày mà không có sự tương tác của cha mẹ có:

• Chất xám trong não kém phát triển. Chất xám rất quan trọng đối với sự phát triển ngôn ngữ, khả năng đọc viết và trí não.
• Nhiều chất xám hỗn loạn. Điều này có nghĩa là não của trẻ không thể hoạt động nhanh chóng, bởi vì chất xám giúp não “giao tiếp” với chính nó và các bộ phận khác của cơ thể.
• Kỹ năng đọc và ngôn ngữ trong các bài kiểm tra nhận thức kém.

Nhưng trước khi bạn tự trách mình vì đã cho phép đứa con 3 tuổi xem tập phim hoạt hình “Peppa Pig” trong khi bận nấu bữa tối, hãy lưu ý những điểm sau:

• Nghiên cứu này rất nhỏ và kết quả chỉ là sơ bộ. Cần có thêm nhiều nghiên cứu trước khi các nhà khoa học đưa ra kết luận cuối cùng.
• Nghiên cứu không chứng minh rằng thời gian trẻ dùng thiết bị điện tử gây ra các vấn đề với sự phát triển của não bộ. Có thể có các yếu tố tác động khác, chẳng hạn như môi trường sống, sự căng thẳng của cha mẹ và trình độ học vấn.
• Một bác sĩ nhi khoa và nhà nghiên cứu lâm sàng giải thích rằng nguyên nhân khiến não kém phát triển có thể không phải là do thiết bị điện tử. Quá nhiều thời gian chăm chú vào màn hình sẽ hạn chế đến các hoạt động khác, chẳng hạn như vui chơi và nói chuyện, vốn rất quan trọng để giúp não trẻ em phát triển.

Bác sĩ của Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) nói rằng các bậc cha mẹ nên coi tin tức này như một cơ hội để nhân đôi các hoạt động ngoài thực tế cho con trẻ, nhằm xây dựng trí não. Những gợi ý bổ ích bao gồm đọc sách, ca hát, chia sẻ cảm xúc, sáng tạo, đi dạo và vui vẻ cùng nhau.

Ngoài ra, bạn có thể tham khảo hướng dẫn về thời gian trẻ dùng thiết bị điện tử và đặt ra kế hoạch lên mạng riêng cho gia đình mình, cũng như tìm hiểu các chiến lược để quản lý thời gian sử dụng thiết bị điện tử tại nhà. Cụ thể như sau:

• Trẻ em dưới 2 tuổi: Rất hạn chế sử dụng thiết bị điện tử và chỉ mở khi có người lớn ở cạnh để cùng xem, nói chuyện và giải thích.
• Trẻ từ 18 - 24 tháng: Nếu bạn muốn dạy trẻ dùng thiết bị điện tử, hãy chọn chương trình chất lượng cao và cùng xem với con, tránh để bé sử dụng một mình.
• Trẻ em từ 2 - 5 tuổi: Giới hạn trẻ dùng thiết bị điện tử không quá 1 giờ mỗi ngày và cùng xem với con để tương tác, đảm bảo tính giáo dục và bổ ích, không có nội dung bạo lực. Đồng thời phải tìm các hoạt động thực tế khác cho con thực hiện nhằm lợi về thể chất và tinh thần.

Việc sử dụng các thiết bị thông minh phải phù hợp phong cách nuôi dạy con cái của bạn và không ảnh hưởng đến các giá trị gia đình. Khi được sử dụng tối ưu, chúng có thể nâng cao chất lượng cuộc sống hàng ngày. Nhưng khi dùng không đúng cách hoặc thiếu suy nghĩ, tác hại của việc sử dụng thiết bị điện tử chính là thay thế nhiều hoạt động quan trọng như tương tác trực tiếp, mối liên kết gia đình, vui chơi ngoài trời, tập thể dục, thời gian nghỉ ngơi thật sự.