Hướng dẫn chăm sóc da ở bệnh nhân viêm da cơ địa

1. Vệ sinh da

Việc tắm và làm sạch da ít nhất một lần một ngày là rất quan trọng giúp bệnh nhân bị viêm da cơ địa hạn chế tình trạng viêm da. Tắm giúp duy trì làn da sạch sẽ, loại bỏ các tác nhân bên ngoài có thể khởi phát tình trạng viêm. Khi người bệnh đang có tổn thương viêm, tắm giúp loại bỏ các vảy tiết, đặc biệt khi có bội nhiễm vi khuẩn.

Sữa tắm không có xà phòng với công thức giảm kích ứng và giảm dị nguyên được khuyến cáo sử dụng ở bệnh nhân viêm da cơ địa (các sản phẩm làm sạch tổng hợp dạng nước không xà phòng được khuyến cáo)

Việc sử dụng sữa tắm có chứa thành phần kháng khuẩn là không cần thiết. Thực tế, các chất kháng khuẩn thường có tác dụng trong thời gian rất ngắn và hạn chế.

Tắm nhanh (khoảng 5 phút) với nước không quá nóng được khuyến cáo ở bệnh nhân viêm da cơ địa.

Khô da là triệu chứng đặc trưng của viêm da cơ địa. Do đó việc dùng các loại dưỡng ẩm là hết sức quan trọng. Thực tế, dưỡng ẩm da được coi là phương pháp điều trị nền trong viêm da cơ địa. Nhiều nghiên cứu cho thấy việc dưỡng ẩm da giúp hạn chế sự tái phát các tổn thương cũng như giảm việc sử dụng corticosteroid bôi ngoài da ở người bệnh viêm da cơ địa nhẹ đến trung bình.

Bệnh nhân bị viêm da cơ địa được khuyến cáo bôi dưỡng ẩm da toàn thân, khi da còn đang ẩm ngay sau khi tắm.

Bôi dưỡng ẩm với đủ lượng là rất cần thiết với người bệnh viêm da cơ địa để đảm bảo giữ ẩm da. Thông thường một lượng dưỡng ẩm tương đương với một đốt ngón tay là đủ để làm ẩm với diện tích da tương ứng với hai lòng bàn tay.

Dưỡng ẩm da ít nhất hai lần một ngày (sáng và tối), bôi toàn thân (thông thường 1 lần sau tắm) là lý tưởng nhất. Tuy nhiên, việc bôi liên tục cũng không phải luôn luôn cần thiết với người bệnh viêm da cơ địa. Tần suất bôi có thể khác nhau phụ thuộc vào mức độ khô da và sự đáp ứng của từng người, thậm chí có thể thay đổi theo mùa. Điều quan trọng là đảm bảo được da đủ ẩm, tạo cảm giác thoải mái.

Có nhiều loại dưỡng ẩm da trên thị trường dành cho người bị viêm da cơ địa. Theo đó, loại sữa và nhũ tương thường lỏng hơn, bôi lên da dễ dàng hơn và thấm nhanh vào biểu bì. Loại sản phẩm này được dùng với da khô vừa phải hoặc vào mùa hè khi da khô nhẹ.

Loại sáp với đặc điểm đậm đặc và nhiều “dầu” với thời gian để thấm vào da lâu hơn, thường tạo cảm giác dính sau khi bôi và mất một khoảng thời gian để có cảm giác quen sau bôi. Sản phẩm này thường được dùng vào mùa đông khi da khô nhiều.

Loại kem là sản phẩm trung gian giữa hai loại trên, có thể dùng tất cả các mùa cho người bệnh viêm da cơ địa.

Cuối cùng, trong quy trình chăm sóc da, người bệnh viêm da cơ địa cần lưu ý, việc dưỡng ẩm da chỉ có ý nghĩa ở da lành. Không khuyến cáo bôi dưỡng ẩm ở vùng da đang có tổn thương nếu sản phẩm đó dung nạp kém. Những vùng da tổn thương cần được chăm sóc riêng biệt với sản phẩm chống viêm (thường là corticosteroid bôi ngoài da).

Tài liệu tham khảo:

Wollenberg A, Barbarot S, Bieber T et al. Consensus-based European guidelines for treatment of atopic eczema (atopic dermatitis) in adults and children: part I. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2018 May; 32(5):657-682. Dil: 10.1111/jdv.14891