Cột mốc quan trọng của bé: Biết nói
![](/uploads/suc-khoe/bac-si-gia-dinh.png&w=80&h=80&checkress=4b25b1db2ac0586a23183ca973ceaf5a)
![](/uploads/suc-khoe/2021_04/20210401_021544_345693_be-biet-noi-som.max-800x800.jpg&w=640&h=360&checkress=88d955e1bce32d38c919ab3d1285b0b5)
1. Khi nào trẻ bắt đầu biết nói?
Em bé của bạn sẽ học cách nói trong hai năm đầu đời. Khoảng thời gian rất lâu trước khi thốt ra từ đầu tiên, em bé đã học các quy tắc của ngôn ngữ và cách người lớn sử dụng nó để giao tiếp.
Bé sẽ bắt đầu bằng cách sử dụng lưỡi, môi, vòm miệng và bất kỳ chiếc răng mới mọc nào để tạo ra âm thanh (đầu tiên là tiếng kêu, sau đó là "ô" và "a". trong một hoặc hai tháng đầu tiên và bập bẹ ngay sau đó). Chẳng bao lâu những âm thanh đó sẽ trở thành những từ thực sự như "mama" và "baba" có thể phát ra và khiến bạn cực kỳ vui mừng và xúc động.
Từ đó bé sẽ tiếp thu được nhiều từ hơn từ bạn và mọi người xung quanh. Và đôi khi từ 18 tháng đến 2 tuổi, trẻ sẽ bắt đầu hình thành những câu có hai từ rồi đến bốn từ. Khi bé có những bước phát triển vượt bậc về tinh thần, cảm xúc và hành vi, bé sẽ có thể sử dụng ngày càng nhiều các từ để mô tả những gì bé nhìn, nghe, cảm nhận, suy nghĩ và mong muốn.
2. Cách trẻ học nói
Những ông bố bà mẹ mới đều quan tâm đến việc bé biết nói khi nào. Cách tốt nhất ba mẹ nên làm là cần hiểu được các cột mốc phát triển của trẻ đồng thời luôn đồng hành cùng bé như chơi cùng bé, nói chuyện cùng bé giúp bé phát triển kỹ năng về ngôn ngữ. Nếu em bé được lớn lên trong một môi trường song ngữ, các cột mốc ngôn ngữ thường xảy ra cùng lúc ở cả hai ngôn ngữ.
2.1. Khi bé còn đang ở trong bụng mẹ
Nhiều nhà nghiên cứu tin rằng hoạt động hiểu ngôn ngữ bắt đầu khi em bé vẫn còn trong bụng của mẹ. Cũng giống như thai nhi quen với nhịp đập ổn định của trái tim bạn, bé sẽ nghe được giọng nói của bạn và có thể phân biệt bạn với những người khác.
2.2 Giai đoạn bé sơ sinh đến 3 tháng
Khóc là hình thức giao tiếp đầu tiên của bé. Và một tiếng kêu bất thường chẳng hạn như: Một tiếng hét xuyên thấu có thể có nghĩa là bé đang đói. Trong khi tiếng khóc thút thít, có thể là các thể hiện đau đớn có thể báo hiệu rằng bé cần được thay tã. Khi lớn hơn, em bé sẽ phát triển một hoạt động thú vị bao gồm những tiếng ục ục, thở dài và tiếng kêu than.
Về khả năng hiểu ngôn ngữ, em bé bắt đầu nhận ra những từ phát âm như thế nào và cấu trúc câu như thế nào khi em bé lắng nghe những người xung quanh.
2.3. Khi em bé ở độ tuổi từ 4 đến 6 tháng
Ở giai đoạn này, con bạn bắt đầu bập bẹ, kết hợp các phụ âm và nguyên âm (chẳng hạn như "baba" hoặc "yaya"). Khoảng 6 tháng, bé có thể đáp lại tên của mình hoặc bé có thể biết nói sớm hơn.
Bạn có thể nghe thấy "mama" hoặc "baba" đầu tiên ngay khi bé bắt đầu muốn nói sau đó nữa. Mặc dù điều đó chắc chắn sẽ làm tan chảy trái tim bạn, nhưng bé vẫn chưa diễn tả hết được những lời nói đó với bạn. Điều đó có thể đến muộn hơn, khi em bé gần một tuổi.
Những nỗ lực nói chuyện của bé sẽ giống như những cuộc độc thoại về luồng ý thức bằng một ngôn ngữ khác với vô số từ được xâu chuỗi lại với nhau. Vocalization là một trò chơi dành cho em bé của bạn, bé đang thử nghiệm sử dụng lưỡi, răng, vòm miệng và dây thanh âm của mình để tạo ra tất cả các loại âm thanh vui nhộn.
Ở giai đoạn này, âm thanh bập bẹ giống nhau, cho dù bạn nói tiếng Việt, tiếng Anh, tiếng Pháp hay tiếng Nhật... Bạn có thể nhận thấy con bạn thích một số âm thanh nhất định (như "ma" hoặc "ba"), lặp đi lặp lại chúng vì con thích cách chúng phát ra âm thanh và cảm giác của miệng khi mẹ nói.
![Cột mốc quan trọng của bé: Biết nói](/uploads/suc-khoe/2021_02/20210401_021521_984999_be-biet-noi-som.max-1800x1800.jpg&w=600&h=400&checkress=6f79d9c4ce0d38df2665d4de5ae69018)
2.4. Khi em bé ở độ tuổi từ 7 đến 12 tháng
Khi em bé bập bẹ và cất tiếng nói đầu tiên, bé có thể nghe thấy như thế là khá phù hợp. Đó là bởi vì em bé đang thử những âm điệu và kiểu mẫu tương tự như những âm điệu mà bạn sử dụng. Bạn hãy tập trung nuôi dưỡng trẻ đang bập bẹ bằng cách nói chuyện và đọc cho trẻ nghe.
2.5. Khi em bé ở độ tuổi từ 13 đến 18 tháng
Bây giờ em bé đang sử dụng một hoặc nhiều từ, và em bé biết những từ này có nghĩa là gì. Em bé thậm chí sẽ luyện tập kỹ năng uốn lưỡi, nâng cao giọng khi đặt câu hỏi, chẳng hạn khi em bé muốn được bế. Em bé nhận ra tầm quan trọng của ngôn ngữ khi em bé khai thác sức mạnh của việc truyền đạt nhu cầu của mình.
2.6. Khi em bé ở độ tuổi từ 19 đến 24 tháng
Mặc dù em bé có thể nói ít hơn 50 từ, con bạn bây giờ hiểu nhiều hơn những gì chúng có thể nói. Và em bé tiếp thu nhiều từ hơn mỗi ngày, vì vậy hãy giúp bé tăng thêm ngôn ngữ thông qua cuộc nói chuyện hàng ngày với bé. Em bé thậm chí có thể xâu chuỗi hai từ lại với nhau, tạo thành những câu cơ bản như "Hãy bế con".
Khi được 2 tuổi, em bé có thể sử dụng các câu có hai đến bốn từ và hát những giai điệu đơn giản. Khi ý thức về bản thân về sự trưởng thành, em bé sẽ bắt đầu nói về những gì em bé cảm thấy thích và không thích, những gì em bé nghĩ và cảm nhận.
2.7. Khi em bé ở độ tuổi từ 25 đến 36 tháng
Con bạn có thể gặp khó khăn để tìm âm lượng thích hợp sử dụng khi nói chuyện, nhưng bé sẽ sớm học được điều này. Em bé cũng bắt đầu quen với các đại từ, chẳng hạn như "tôi", "con" và "bạn".
Trong độ tuổi từ 2 đến 3, vốn từ vựng của em bé tiếp tục mở rộng và bé hiểu hầu hết những gì bạn nói với chúng. Em bé sẽ xâu chuỗi các danh từ và động từ lại với nhau để tạo thành những câu đơn giản.
Khi con bạn được 3 tuổi, con bạn có thể là một người nói chuyện khá linh hoạt. Em bé sẽ có thể tiếp tục cuộc trò chuyện dài và bạn sẽ có thể hiểu hầu hết những gì chúng nói. Em bé thậm chí sẽ bắt buộc khi bạn yêu cầu chúng làm nhiều việc cùng một lúc, chẳng hạn như "Lấy sách và đặt nó lên giá sách."
3. Cách giúp bé nói chuyện
Bạn có thể giúp con những kỹ năng ngôn ngữ bằng cách cung cấp một môi trường giao tiếp phong phú. Nhưng điều quan trọng nhất cần làm:
- Nói chuyện. Bạn không cần phải nói chuyện phiếm không ngừng nhưng hãy nói chuyện với bé bất cứ khi nào bạn ở bên nhau. Mô tả những gì bạn đang làm, chỉ ra mọi thứ, đặt câu hỏi và hát các bài hát. (Chỉ cần sử dụng lời nói rõ ràng, đơn giản là được. Con bạn học nói tốt bằng cách nghe bạn nói tốt.)
![Cột mốc quan trọng của bé: Biết nói](/uploads/suc-khoe/2021_02/20210401_021458_770386_be-biet-noi-som.max-1800x1800.jpg&w=1200&h=900&checkress=f97f48a9551af45c3d401b72451cbfe7)
- Đọc. Đọc sách cho con bạn nghe là một cách tuyệt vời để con bạn tiếp xúc với những từ vựng mới, cách đặt các câu lại với nhau và cách câu chuyện trôi chảy. Khi còn là một đứa trẻ, bé sẽ thích thú với âm thanh của giọng nói của bạn, khi mới biết đi, bé sẽ thích những câu chuyện và hình ảnh, và khi còn là một đứa trẻ mẫu giáo, bé thậm chí có thể nhảy vào kể cho bạn nghe những gì đang xảy ra trong một cuốn sách.
- Nghe. Khi con bạn nói chuyện với bạn, hãy là một người biết lắng nghe - nhìn vào con bạn và phản hồi. Em bé có nhiều khả năng lên tiếng khi biết bạn quan tâm đến những gì em bé đang nói.
4. Phải làm gì nếu em bé không nói
Bạn là người tốt nhất để đánh giá sự phát triển lời nói của con bạn. Nếu trẻ có bất kỳ dấu hiệu nào được liệt kê dưới đây hoặc bạn cảm thấy lo ngại về khả năng chậm phát triển ngôn ngữ hoặc vấn đề về thính giác thì bạn hãy nói chuyện với bác sĩ nhi khoa để tìm hiểu nguyên nhân và giải pháp khắc phục.
![Những Lưu Ý Quan Trọng Khi Khám Phụ Khoa Trẻ Em](/uploads/suc-khoe/2023_11/kham-phu-khoa-tre-em.png&w=250&h=250&checkress=dccabc90558be2a987edc1d415786e89)
Không chỉ dành cho phụ nữ đã kết hôn hoặc có quan hệ tình dục mới cần phải khám phụ khoa. Trẻ em cũng có thể mắc bệnh phụ khoa nếu không được chăm sóc đúng cách. Do đó, việc khám phụ khoa trẻ em và lưu ý khi đưa trẻ đi khám cũng rất quan trọng.
![Hậu quả của suy dinh dưỡng do thiếu protein năng lượng ở trẻ](/uploads/suc-khoe/2021_04/20190828_084437_293515_thieu-protein.max-800x800.jpg&w=250&h=250&checkress=dccabc90558be2a987edc1d415786e89)
Suy dinh dưỡng do thiếu protein năng lượng đang là vấn đề quan trọng đối với việc nâng cao sức khỏe của trẻ em các nước đang phát triển và ở Việt Nam hiện nay. Đây là tình trạng bệnh lý theo tác động của sự nhiễm trùng, xảy ra khi chế độ ăn nghèo protein và năng lượng lâu dài, dẫn đến sự chậm phát triển về thể chất cũng như tinh thần của trẻ.
![Tuổi mọc răng sữa, răng vĩnh viễn và thay răng ở trẻ em](/uploads/suc-khoe/2021_04/20190820_142230_407093_20190404_153849_72586.max-800x800.jpg&w=250&h=250&checkress=dccabc90558be2a987edc1d415786e89)
Thông thường chiếc răng sữa đầu tiên mọc khi trẻ được 6 tháng tuổi, và phần lớn trẻ mọc đủ 20 răng sữa (10 răng hàm trên và 10 răng hàm dưới) trước khi lên 3 tuổi. Sau đó các răng sữa rụng dần và sẽ được thay thế bằng răng vĩnh viễn tương ứng. Đây chính là giai đoạn mà các bậc phụ huynh cần theo dõi sát sao sự phát triển răng miệng của con mình.
![Viêm nướu răng cấp tính ở trẻ: Những điều cần biết](/uploads/suc-khoe/2021_04/20190820_140724_588961_1_cmdfu7mg7ptkqrrx_de.max-800x800.jpg&w=250&h=250&checkress=dccabc90558be2a987edc1d415786e89)
Viêm nướu răng cấp tính là một trong những bệnh lý phổ biến ở vùng miệng của trẻ. Bệnh thường dễ chẩn đoán và điều trị ở mức độ nhẹ, tuy nhiên có thể nặng hơn nếu không được chữa trị kịp thời. Phát hiện viêm nướu răng sớm sẽ giúp điều trị tốt, ngăn ngừa nguy cơ bệnh tái phát cũng như các ảnh hưởng đến răng, cấu trúc xương và các mô khác.
![Tháng thứ 11 sau khi bé chào đời](/uploads/suc-khoe/2021_04/20190819_114501_951994_shutterstock_18943190.max-800x800.jpg&w=250&h=250&checkress=dccabc90558be2a987edc1d415786e89)
Trẻ 11 tháng tuổi cực kỳ tò mò với tất cả mọi thứ đang tồn tại. Giờ đây trẻ ngày càng trở nên độc lập hơn bao giờ hết, và những gì phát triển ở trẻ thời điểm này sẽ tiếp tục đi theo trẻ nhiều năm sau này.
Khi nào bé đủ lớn để đeo kính áp tròng?
- Thưa bác sĩ, con tôi năm nay học lớp Một nhưng cháu đã bị cận 3 đi-ốp. Bác sĩ cho tôi hỏi, tầm tuổi nào thì cháu có thể đeo kính áp tròng được ạ? Cảm ơn bác sĩ!
- 1 trả lời
- 712 lượt xem
Con tôi mới biết đi, tôi có thể cho bé uống thuốc ho và thuốc cảm lạnh không kê đơn không?
Con tôi mới biết đi, tôi có thể cho bé uống thuốc ho và thuốc cảm lạnh không kê đơn không ạ? Cảm ơn bác sĩ!
- 1 trả lời
- 817 lượt xem
Phân biệt viêm họng thông thường và viêm họng do liên cầu khuẩn
Họng của con tôi bị sưng, đỏ. Bác sĩ cho tôi hỏi, cháu bị viêm họng thông thường hay bị viêm họng do strep (liên cầu khuẩn) gây nên ạ? Và những dấu hiệu nào thực sự là tình trạng nhiễm trùng vi khuẩn trep? Cảm ơn bác sĩ!
- 1 trả lời
- 822 lượt xem
Cây thông noel trang trí trong nhà có gây dị ứng không?
Bác sĩ ơi, có phải cây thông noel trang trí trong nhà có thể gây dị ứng không ạ? Cảm ơn bác sĩ!
- 1 trả lời
- 632 lượt xem
Phân biệt thuốc dạng hỗn dịch và dạng dung dịch
Bác sĩ có thể phân biệt giúp tôi thuốc dạng hỗn dịch và thuốc dạng dung dịch được không ạ? Cảm ơn bác sĩ!
- 1 trả lời
- 2912 lượt xem
![BÁC SĨ NHI ĐỒNG HƯỚNG DẪN CÁCH NHẬN BIẾT TRẺ MẮC TAY CHÂN MIỆNG SỚM NHẤT!](/uploads/mediaupload/media/202104/bac-si-nhi-dong-huong-dan-cach-nhan-biet-tre-mac-tay-chan-mieng-som-nhat.jpg&w=1280&h=720&checkress=9501fc884ff057d0c57fb2f11cc9736a)
![NHỮNG CẢNH BÁO NGUY HIỂM ĐỐI VỚI THAI PHỤ VÀ TRẺ NHỎ AI CŨNG CẦN BIẾT](/uploads/mediaupload/media/202104/nhung-canh-bao-nguy-hiem-doi-voi-thai-phu-va-tre-nho-ai-cung-can-biet.jpg&w=1280&h=720&checkress=9501fc884ff057d0c57fb2f11cc9736a)
![TRẢI NGHIỆM CẮT AMIDAN/ NẠO VÀO MÙA DỊCH CỦA BÉ NHẬT MINH CÓ GÌ KHÁC BIỆT?](/uploads/mediaupload/media/202105/trai-nghiem-cat-amidan-nao-va-mua-dich-cua-be-nhat-minh-co-gi-khac-biet1.jpg&w=1280&h=720&checkress=9501fc884ff057d0c57fb2f11cc9736a)
![Viêm phế quản ở trẻ mới biết đi](/uploads/suc-khoe/2019_11/viem-phe-quan.jpg&w=250&h=250&checkress=dccabc90558be2a987edc1d415786e89)
Trẻ chập chững, trẻ lớn hơn và người lớn thường bị viêm phế quản. Trẻ sơ sinh thường không bị viêm phế quản, mà bị viêm tiểu phế quản (thường do nhiễm virus hợp bào hô hấp).
![5 điều quan trọng bạn nên làm cho con trong những năm tháng đầu đời](/uploads/suc-khoe/2019_11/5-dieu.jpg&w=250&h=250&checkress=dccabc90558be2a987edc1d415786e89)
Trong những năm tháng đầu đời, cha mẹ cần lưu ý rất nhiều điều, để giúp bé phát triển một cách toàn diện nhất. Dưới đây là 5 điều quan trọng, cha mẹ cần phải ghi nhớ khi chăm sóc bé.
![Thai chậm tăng trưởng trong tử cung (IUGR)](/uploads/suc-khoe/2017_12/thai-cham-tang-truog-trong-tu-cung.jpg&w=250&h=250&checkress=dccabc90558be2a987edc1d415786e89)
Thai chậm tăng trưởng trong tử cung có nguy cơ tử vong cao do lượng oxy và chất dinh dưỡng trong tử cung thấp. Điều quan trọng là cần thực hiện thăm khám đầy đủ và theo dõi thai kỳ cẩn thận, phát hiện sớm và có các biện pháp can thiệp kịp thời.
![Tôn vinh một đứa trẻ chết trong khi mang thai hoặc khi mới sinh](/uploads/suc-khoe/2020_02/ton-vinh.jpg&w=250&h=250&checkress=dccabc90558be2a987edc1d415786e89)
Christine Duenas đã mất đứa con của mình khi cô mang thai được 39 tuần và 3 ngày. Cô ấy đã lâm bồn, nhưng sau đó đã có sự cố khủng khiếp xảy ra. Trước khi chào đời, con bé đã chết.
![Viêm thanh khí phế quản ở trẻ em](/uploads/suc-khoe/viem-thanh-khi.jpg&w=250&h=250&checkress=dccabc90558be2a987edc1d415786e89)
Viêm thanh khí phế quản xuất hiện nhiều nhất trong những tháng lạnh – từ tháng 10 đến tháng 3. Hầu hết các trường hợp mắc bệnh viêm thanh khí phế quản ngày nay không nghiêm trọng, nhưng một khi trường hợp nghiêm trọng có thể cần phải nằm viện.