Viêm quanh khớp vai thể đông cứng

Nguy cơ viêm quanh khớp vai thể đông cứng tăng lên khi mắc các bệnh hoặc mới trải qua các thủ thuật gây cản trở việc cử động cánh tay, chẳng hạn như đột quỵ hoặc phẫu thuật cắt bỏ vú.

Các phương pháp điều trị viêm quanh khớp vai thể đông cứng gồm có vật lý trị liệu, dùng corticosid và tiêm thuốc tê vào bao khớp. Một số trường hợp cần phẫu thuật nội soi để nới lỏng bao khớp và giúp khớp chuyển động linh hoạt hơn.

Viêm quanh khớp vai thể đông cứng hiếm khi tái phát ở cùng một bên vai nhưng đôi khi vấn đề có thể tái phát ở vai còn lại.

Triệu chứng viêm quanh khớp vai thể đông cứng

Viêm quanh khớp vai thể đông cứng thường tiến triển chậm qua ba giai đoạn, mỗi giai đoạn có thể kéo dài vài tháng:

• Giai đoạn đau khớp vai: Bất kỳ cử động nào ở vai đều gây đau và phạm vi chuyển động của khớp vai bắt đầu bị hạn chế.
• Giai đoạn khớp vai đông cứng: Triệu chứng đau có thể bắt đầu giảm trong giai đoạn này. Tuy nhiên, khớp vai trở nên cứng hơn và việc cử động càng khó khăn hơn.
• Giai đoạn tan đông: Phạm vi chuyển động ở khớp vai bắt đầu được cải thiện.

Ở một số người, cơn đau trở nên dữ dội hơn vào ban đêm và đôi khi còn làm gián đoạn giấc ngủ.

Nguyên nhân gây viêm quanh khớp vai thể đông cứng

Xương, dây chằng và gân tạo nên khớp vai được bao bọc trong một lớp mô liên kết. Viêm quanh khớp vai thể đông cứng xảy ra khi lớp mô liên kết này dày lên và bó chặt quanh khớp vai, làm giảm khả năng chuyển động của khớp.

Hiện vẫn chưa rõ nguyên nhân chính xác gây ra điều này nhưng một số nghiên cứu cho thấy rằng nguy cơ tăng lên ở những người mắc bệnh đái tháo đường hoặc gần đây phải bất động vai trong thời gian dài, chẳng hạn như sau phẫu thuật hoặc gãy xương cánh tay.

Các yếu tố nguy cơ gây viêm quanh khớp vai thể đông cứng

Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ viêm quanh khớp vai thể đông cứng.

Tuổi tác và giới tính

Những người từ 40 tuổi trở lên, đặc biệt là phụ nữ, có nguy cơ bị viêm quanh khớp vai thể đông cứng cao hơn.

Bất động hoặc giảm khả năng cử động

Những người phải bất động vai trong thời gian dài hoặc giảm khả năng cử động vai có nguy cơ cao bị viêm quanh khớp vai thể đông cứng. Bất động vai có thể là do các nguyên nhân như:

• Chấn thương gân cơ chóp xoay vai
• Gãy xương cẳng tay, cánh tay
• Đột quỵ
• Mới phẫu thuật

Bệnh toàn thân

Một số bệnh lý làm tăng nguy cơ viêm quanh khớp vai thể đông cứng gồm có:

• Bệnh tiểu đường
• Tuyến giáp hoạt động quá mức (cường giáp)
• Tuyến giáp hoạt động kém (suy giáp)
• Bệnh tim mạch
• Bệnh lao
• Bệnh Parkinson

Phòng ngừa viêm quanh khớp vai thể đông cứng

Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây viêm quanh khớp vai thể đông cứng là do bất động vai trong thời gian dài. Điều này có thể xảy ra trong quá trình hồi phục sau chấn thương vai, gãy tay hoặc đột quỵ. Nếu bị chấn thương gây khó cử động vai, hãy trao đổi với bác sĩ về các bài tập để duy trì phạm vi chuyển động của khớp vai.

Chẩn đoán viêm quanh khớp vai thể đông cứng

Trong quá trình khám lâm sàng, bác sĩ sẽ yêu cầu bệnh nhân cử động cánh tay và vai theo một số hướng khác nhau để đánh giá cơn đau cũng như là phạm vi chuyển động của khớp (phạm vi chuyển động chủ động). Sau đó, bệnh nhân sẽ được yêu cầu thả lỏng cơ trong khi cử động cánh tay để bác sĩ đánh giá phạm vi chuyển động thụ động. Viêm quanh khớp vai thể đông cứng ảnh hưởng đến cả phạm vi chuyển động chủ động và thụ động của khớp.

Đôi khi, bác sĩ tiêm thuốc tê vào vai bệnh nhân để xác định phạm vi chuyển động chủ động và thụ động.

Thông thường, bác sĩ có thể chẩn đoán viêm quanh khớp vai thể đông cứng dựa trên các dấu hiệu và triệu chứng. Nhưng có thể phải thực hiện các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như chụp X-quang hoặc cộng hưởng từ (MRI) để loại trừ các vấn đề khác cũng gây ra các triệu chứng tương tự.

Điều trị viêm quanh khớp vai thể đông cứng

Hầu hết các phương pháp điều trị viêm quanh khớp vai thể đông cứng đều nhằm mục đích kiểm soát cơn đau vai và duy trì tối đa phạm vi chuyển động của khớp vai.

Điều trị bằng thuốc

Các loại thuốc giảm đau không kê đơn, chẳng hạn như aspirin và ibuprofen, có thể giúp giảm đau và viêm do viêm quanh khớp vai thể đông cứng. Nếu cần thiết, bác sĩ sẽ kê thuốc giảm đau và thuốc chống viêm mạnh hơn.

Trị liệu

Chuyên gia vật lý trị liệu sẽ hướng dẫn các bài tập gồm nhiều chuyển động đa dạng để phục hồi khả năng cử động vai. Thực hiện các bài tập này đúng cách và đều đặn là điều rất quan trọng để có được kết quả tối ưu.

Phẫu thuật và các thủ thuật khác

Hầu hết các trường hợp viêm quanh khớp vai thể đông cứng vai đều tự cải thiện trong vòng 12 đến 18 tháng. Nhưng nếu các triệu chứng kéo dài dai dẳng thì sẽ cần đến phương pháp điều trị như:

• Tiêm steroid: Tiêm corticoid (corticosteroid) vào khớp vai sẽ làm giảm đau và cải thiện khả năng chuyển động của vai, đặc biệt là trong giai đoạn đầu của bệnh.
• Tiêm nong khớp vai. Tiêm nước vô trùng vào bao khớp để làm căng mô và giúp khớp cử động dễ dàng hơn.
• Nắn khớp vai: Bệnh nhân được gây mê toàn thân để hoàn toàn không cảm thấy đau đớn. Sau đó, bác sĩ di chuyển khớp vai theo các hướng khác nhau để nới lỏng các mô bị co cứng.
• Phẫu thuật: Hiếm khi phải phẫu thuật để điều trị viêm quanh khớp vai thể đông cứng nhưng nếu các phương pháp khác đều không có tác dụng, bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật để cắt bỏ mô sẹo và sự liên kết giữa các cấu trúc bên trong khớp vai. Ca phẫu thuật thường được thực hiện bằng phương pháp nội soi.