Viêm màng ngoài tim co thắt là gì?

Viêm màng ngoài tim co thắt là một tình trạng hiếm gặp nhưng nghiêm trọng. Nếu không được điều trị, viêm màng ngoài tim co thắt có thể dẫn đến suy tim và thậm chí có thể đe dọa đến tính mạng. Các phương pháp điều trị gồm có dùng thuốc và phẫu thuật.

Triệu chứng của viêm màng ngoài tim co thắt

Các triệu chứng của viêm màng ngoài tim co thắt gồm có:

• Khó thở, ban đầu chỉ ở mức độ nhẹ và dần trở nên nghiêm trọng hơn
• Mệt mỏi
• Bụng to lên
• Sưng nặng, kéo dài ở cẳng chân và mắt cá chân
• Mệt mỏi
• Sốt nhẹ
• Đau ngực

Nguyên nhân gây viêm màng ngoài tim co thắt

Khi bị viêm mạn tính, màng ngoài tim sẽ cứng lại. Điều này khiến cho tim không thể giãn ra nhiều khi co bóp và các buồng tim không thể chứa đủ lượng máu cần thiết, dẫn đến các triệu chứng suy tim.

Không phải khi nào cũng xác định được nguyên nhân gây viêm màng ngoài tim co thắt. Tuy nhiên, tình trạng này có thể xảy ra do các nguyên nhân như:

• Phẫu thuật tim
• Xạ trị vùng ngực
• Bệnh lao

Một số nguyên nhân ít phổ biến hơn gồm có:

• Nhiễm trùng do virus
• Nhiễm trùng do vi khuẩn
• U trung biểu mô, một loại ung thư hiếm gặp do tiếp xúc với amiăng

Có nhiều trường hợp không tìm ra được nguyên nhân gây viêm màng ngoài tim. Nhưng cho dù không xác định được nguyên nhân thì vẫn có rất nhiều phương án điều trị.

Yếu tố nguy cơ gây viêm màng ngoài tim co thắt

Các yếu tố có thể làm tăng nguy cơ viêm màng ngoài tim co thắt gồm có:

Viêm màng ngoài tim

Viêm màng ngoài tim không được điều trị có thể trở thành mạn tính và khiến màng ngoài tim cứng lại.

Bệnh tự miễn

Bệnh lupus ban đỏ hệ thống, viêm khớp dạng thấp và các bệnh tự miễn khác đã được chứng minh là làm tăng nguy cơ viêm màng ngoài tim co thắt.

Tổn thương tim

Đã từng bị nhồi máu cơ tim hoặc phẫu thuật tim đều có thể làm tăng nguy cơ viêm màng ngoài tim co thắt.

Một số loại thuốc

Viêm màng ngoài tim là tác dụng phụ của một số loại thuốc.

Giới tính và tuổi tác

Nam giới độ tuổi từ 20 đến 50 có tỷ lệ bị viêm màng ngoài tim cao nhất.

Phương pháp chẩn đoán viêm màng ngoài tim co thắt

Viêm màng ngoài tim co thắt rất khó chẩn đoán. Tình trạng này có thể bị nhầm lẫn với các bệnh tim khác như:

• Bệnh cơ tim hạn chế (các buồng tim không thể chứa đầy máu do cơ tim bị cứng)
• Chèn ép tim (tích tụ dịch ở khoang giữa cơ tim và màng ngoài tim, gây áp lực lên tim)

Để chẩn đoán viêm màng ngoài tim co thắt, bác sĩ thường phải loại trừ các bệnh lý này.

Bác sĩ sẽ hỏi người bệnh về các triệu chứng và sau đó khám lâm sàng. Các dấu hiệu thường gặp ở người bị viêm màng ngoài tim co thắt gồm có:

• Nổi tĩnh mạch cổ do huyết áp tăng, được gọi là dấu hiệu Kussmaul
• Tiếng tim yếu hoặc xa khi nghe tim
• Gan to
• Ứ đọng dịch trong ổ bụng (cổ trướng)

Bác sĩ có thể yêu cầu thực hiện các phương pháp chẩn đoán sau đây.

Kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh

Chụp cộng hưởng từ (MRI), chụp cắt lớp vi tính (CT) và chụp X-quang lồng ngực. Những phương pháp này tạo ra hình ảnh chi tiết về tim và màng ngoài tim. Chụp CT và MRI giúp phát hiện tình trạng dày lên ở màng ngoài tim và cục máu đông.

Thông tim

Bác sĩ sẽ đưa một ống nhỏ qua bẹn hoặc cánh tay vào tim của người bệnh. Qua ống thông, bác sĩ sẽ lấy mẫu máu, mẫu mô để sinh thiết và đo từ bên trong tim.

Điện tâm đồ

Điện tâm đồ đo các xung điện của tim. Kết quả điện tâm đồ bất thường có thể chỉ ra viêm màng ngoài tim co thắt hoặc một vấn đề về tim khác.

Siêu âm tim

Siêu âm tim sử dụng sóng âm để tạo ra hình ảnh của tim. Siêu âm tim giúp phát hiện tình trạng tích tụ dịch hoặc sự dày lên của màng ngoài tim.

Điều trị viêm màng ngoài tim co thắt

Mục tiêu điều trị chính là cải thiện chức năng tim.

Ở các giai đoạn đầu của bệnh viêm màng ngoài tim, các phương pháp điều trị gồm có:

• Thuốc lợi tiểu để loại bỏ nước dư thừa khỏi cơ thể
• Thuốc giảm đau
• Hạn chế vận động
• Giảm lượng muối trong chế độ ăn
• Dùng thuốc chống viêm không kê đơn, chẳng hạn như ibuprofen
• Colchicine
• Corticoid

Trường hợp người bệnh bị viêm màng ngoài tim co thắt và có các triệu chứng nghiêm trọng, bác sĩ có thể đề nghị phẫu thuật cắt màng ngoài tim. Trong ca phẫu thuật, bác sĩ sẽ cắt bỏ những phần màng ngoài tim hình thành sẹo. Đây là một loại phẫu thuật phức tạp tiềm ẩn một số rủi ro nhưng thường là giải pháp tốt nhất để điều trị viêm màng ngoài tim co thắt.

Tiên lượng lâu dài của người bị viêm màng ngoài tim co thắt

Nếu không được điều trị, viêm màng ngoài tim co thắt có thể dẫn đến các triệu chứng của suy tim và đe dọa đến tính mạng. Tuy nhiên, nếu được điều trị kịp thời, người bị viêm màng ngoài tim co thắt vẫn có thể sống khỏe mạnh.