Phân biệt viêm cơ tim và viêm màng ngoài tim

Cơ tim là lớp giữa của thành tim, là phần chính thực hiện chức năng co bóp để bơm máu. Màng ngoài tim là lớp màng bao xung quanh tim, có chức năng bảo vệ tim và giúp tim hoạt động bình thường.

Nhiễm trùng do virus là nguyên nhân phổ biến nhất gây viêm cơ tim và viêm màng ngoài tim. Vì tình trạng viêm ở một phần tim có thể lan sang những phần xung quanh nên viêm cơ tim và viêm màng ngoài tim thường xảy ra cùng lúc. Tình trạng này được gọi là viêm cơ - màng ngoài tim.

Theo ước tính, 2% dân số toàn cầu bị viêm cơ tim. Viêm cơ tim dễ phát hiện và chẩn đoán hơn viêm màng ngoài tim. Các nhà khoa học cho rằng số người mắc bệnh viêm cơ tim hoặc viêm màng ngoài tim trong thực tế có thể cao hơn nhiều so với ước tính.

Viêm cơ tim và viêm màng ngoài tim là hai trong số những biến chứng phổ biến nhất – mặc dù vẫn hiếm gặp – của nhiễm SARS-CoV-2 và COVID-19. Các bệnh này cũng có thể xảy ra do tiêm vắc xin phòng COVID-19 , bao gồm cả các loại vắc xin mRNA.

Viêm cơ tim và viêm màng ngoài tim là những bệnh có thể điều trị được.

Nguyên nhân gây viêm cơ tim và viêm màng ngoài tim

Các nguyên nhân chính gây viêm cơ tim:

• Nhiễm trùng do virus hoặc vi khuẩn
• Bệnh tự miễn
• Phản ứng dị ứng hoặc quá mẫn với thuốc
• Độc tính của thuốc
• Nhiễm ký sinh trùng

Các nguyên nhân chính gây viêm màng ngoài tim:

• Nhiễm trùng do virus, vi khuẩn, nấm hoặc ký sinh trùng
• Suy thận
• Các bệnh thấp khớp như viêm khớp dạng thấp
• Thuốc gây viêm
• Hội chứng hậu phẫu màng ngoài tim
• Bức xạ liều cao được sử dụng để điều trị ung thư
• Bệnh Kawasaki

Những nguyên nhân khác gây ra cả hai loại viêm tim này gồm có:

• Tiêm vắc xin,ví dụ như vắc xin mRNA COVID-19
• Các bệnh lý viêm khác, ví dụ như bệnh viêm ruột
• Chấn thương vùng ngực

Triệu chứng viêm cơ tim và viêm màng ngoài tim

Viêm cơ tim và viêm màng ngoài tim thường có triệu chứng rất giống nhau, gồm có:

• Đau ngực, tức ngực hoặc cảm giác như bị chèn ép ở ngực
• Sốt
• Tim đập nhanh
• Huyết áp thấp
• Mệt mỏi
• Đánh trống ngực
• Đau bụng
• Buồn nôn và nôn mửa
• Chóng mặt

Viêm cơ tim và viêm màng ngoài tim: Bệnh nào nghiêm trọng hơn?

Mặc dù cả hai bệnh lý này đều có thể đe dọa đến tính mạng nhưng viêm cơ tim dễ dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng hơn.

Viêm cơ tim có thể gây ra nhiều biến chứng, từ đau ngực đến sốc tim.

Trong khi đó, viêm màng ngoài tim có thể dẫn đến bệnh cơ tim giãn (phì đại thất trái) và suy tim (hiếm gặp).

Điều trị viêm cơ tim và viêm màng ngoài tim

Việc điều trị viêm cơ tim và viêm màng ngoài tim phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh. Hai bệnh này đa phần có thể điều trị được và có thể khỏi hoàn toàn.

Trong những trường hợp nhẹ, viêm cơ tim hoặc viêm màng ngoài tim thậm chí có thể tự khỏi mà không cần can thiệp điều trị.

Đối với những trường hợp nghiêm trọng, các phương pháp điều trị gồm có:

• Dùng thuốc: Đối với viêm màng ngoài tim, phương pháp điều trị đầu tay thường là thuốc chống viêm không steroid (NSAID). Các phương pháp điều trị khác còn có tiêm truyền immunoglobin qua đường tĩnh mạch để giúp cơ thể chống lại vi khuẩn, virus và nấm. Trong những trường hợp suy tim tâm thu, phương pháp điều trị thường là dùng thuốc chẹn beta, thuốc lợi tiểu hoặc thuốc ức chế men chuyển (ACE). Bác sĩ cũng có thể sẽ kê corticoid để giảm viêm hoặc thuốc kháng sinh để điều trị nhiễm trùng do vi khuẩn.
• Tránh một số loại thuốc: Những người bị viêm cơ tim nên tránh dùng thuốc ức chế miễn dịch và thuốc chống viêm không steroid (NSAID) như ibuprofen.
• Thay đổi lối sống: Người bệnh nên nghỉ ngơi nhiều và tránh vận động quá sức trong ít nhất 3 – 6 tháng để tim có thời gian tự chữa lành. Sau đó, người bệnh nên bắt đầu quá trình phục hồi chức năng để tăng cường sức khỏe tim.
• Thiết bị hỗ trợ tâm thất: Trong trường hợp huyết áp thấp, người bệnh có thể cần sử dụng thiết bị hỗ trợ tâm thất tạm thời để điều chỉnh huyết áp.
• Chọc dịch màng ngoài tim: Được thực hiện trong những trường hợp khẩn cấp nhằm loại bỏ dịch tích tụ và giảm áp lực lên tim.
• Ghép tim: Những trường hợp quá nghiêm trọng và không đáp ứng với các phương pháp điều trị khác có thể cần phải ghép tim.

Tóm tắt bài viết

Viêm cơ tim và viêm màng ngoài tim là hai loại viêm tim có nhiều điểm tương đồng và thường xảy ra cùng lúc.

Cả hai bệnh này thường có thể điều trị bằng các biện pháp không xâm lấn như dùng loại thuốc và nghỉ ngơi. Nếu gặp các triệu chứng như đau ngực, tức ngực, tim đập nhanh hoặc huyết áp thấp, hãy đi khám để xác định nguyên nhân. Viêm cơ tim và viêm màng ngoài tim có thể chẩn đoán bằng điện tâm đồ (ECG).