Phẫu thuật u máu thể hang tiểu não - Bộ y tế 2017

I. ĐẠI CƯƠNG

  •  U máu thể hang chiếm 5-16% dị dạng mạch của hệ thần kinh trung ương, trong đó tổn thương vị trí tiểu não gặp sau ở thân não, não giữa, tủy sống. Tuổi mắc thường từ 32 đến 38 tuổi, không thấy sự khác biệt về giới. Đa số u máu thể hang tiểu não có biểu hiện lâm sàng khi có chảy máu trong u (81-100%). Chẩn đoán xác định u máu thể hang dựa vào hình ảnh của cộng hưởng từ sọ não, đặc biệt là thì gradient-echo trên phim cộng hưởng từ.
  •  Mục đích điều trị: phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ khối u, bảo tồn được các chức năng quan trọng, giảm tỷ lệ biến chứng thấp nhất có thể.

II. CHỈ ĐỊNH

U máu thể hang tiểu não có một trong các tiêu chuẩn sau:

  •  U bọc xung quanh bởi lớp màng nhện hoặc biểu mô bề mặt não thất
  •  U đa vị trí chảy máu với thiếu hụt thần kinh khu trú tiến triển
  •  Đợt chảy máu cấp ra ngoài vỏ u
  •  U gây hiệu ứng khối kết hợp với chảy máu trong u

III.CHỐNG CHỈ ĐỊNH

(Không có chống chỉ định tuyệt đối)

  • U máu thể hang không triệu chứng

IV.CHUẨN BỊ

1. Người thực hiện:

7-8 người bao gồm Phẫu thuật viên chuyên khoa phẫu thuật thần kinh.

2. Người bệnh:

  •  Cạo tóc vùng mổ
  •  Đặt sonde tiểu, dạ dày...
  •  Được khám lâm sàng cẩn thận. Chụp phim cộng hưởng từ sọ não (T1W,T2W, Echo-gradient, angio-MRI), Scanner sọ não.
  •  Người bệnh và gia đình cần được giải thích kĩ về bệnh tật và quá trình cần được điều trị trước, trong và sau mổ.

3. Phương tiện:

  • Sử dụng hệ thống kính vi phẫu với hệ thống định vị thần kinh Navigation trong mổ sử dụng dữ liệu từ đĩa CD phim cộng hưởng, hệ thống ghi video và hình ảnh trong mổ. Bộ dụng cụ phẫu thuật mở nắp sọ, dụng cụ vi phẫu thuật. Dao siêu âm Sonopet.
  • Dụng cụ cầm máu: Bipolar forceps, Surgicel, Keo cầm máu Floseal, vật tư đóng màng cứng: màng cứng nhân tạo, cân cơ đùi, mỡ, keo sinh học.

V. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH

1. Tư thế

  •  Tùy vị trí của u ở tiểu não mà xác định các đường tiếp cận khác nhau (dựa trên phương pháp “2 điểm” theo đề nghị của tác giả Brown xác định trên lát cắt axial của thì T1W của phim cộng hưởng từ sọ). Đường tiếp cận hay sử dụng nhất là: đường dưới chẩm (Suboccipital).
  •  Tư thế người bệnh nằm sấp, đầu và thân mình cao 20-300 (ngược với tư thế Tredelenburg), đầu vị trí trung gian (Midline suboccipital) hoặc nghiêng về bên tổn thương (Lateral suboccipital), đầu cúi tối đa sao cho khoảng cách giữa cằm và ngực người bệnh đút vừa bề rộng 2 ngón tay trỏ và giữa. Kê đệm vị trí 2 bên ngực và hông, 2 chân người bệnh.
  •  Cố định đầu trên khung Mayfield, lắp hệ thống định vị Navigation.
  •  Xác định đường mổ trên da đầu vùng dưới chẩm, gây tê đường mổ trước khi rạch da 10 phút bằng hỗn hợp adrenalin 1:1000 và lidocain.

2. Vô cảm

  •  Gây mê nội khí quản.
  •  Thuốc mê, dịch truyền, máu nếu cần chuẩn bị (theo chỉ định bác sỹ gây mê).

3. Kỹ thuật

Quá trình mổ gồm 5 bước như sau:

1. Thì mở nắp sọ:

  •  Rạch da theo đường đã gây tê, bóc tách phần cân cơ, chuẩn bị dự phòng cân tạo hình màng cứng. Bộc lộ đến cung sau C1 với suboccipital. Lưu ý tránh làm tổn thương động mạch đốt sống 2 bên. Mài xương phần gần hội lưu xoang herophile và xoang tĩnh mạch ngang tránh làm tổn thương xoang.
  •  Mở bể đáy phía lỗ chẩm hút dịch não tủy làm xẹp não trước khi mở rộng màng cứng.
  •  Mở màng cứng chữ Y bằng dao nhỏ cỡ 11

2. Thì lấy u:

  • Đối với u có 1 phần vỏ nằm gần lớp màng nhện hoặc bề mặt não thất: sử dụng kính vi phẫu phóng đại nhằm phân biệt màu sắc vỏ tổn thương (màu vàng), tổ chức trong u có phần đen với tổ chức não lành (màu trắng) để bóc tách u khỏi não, sử dụng bipolair với cường độ thấp.
  • Đối với u nằm sâu trong tổ chức tiểu não: sử dụng hệ thống navigation dẫn đường tiếp cận ranh giới u và bóc tách dựa vào màu sắc tổn thương.
  • Hạn chế đốt điện cầm máu, sử dụng bipolair cường độ thấp.
  • Sử dụng Sonopet lấy u từng phần nếu u kích thước lớn không thể lấy bloc u.

3. Thì đóng màng cứng: Sử dụng cân, mỡ đùi, nếu cần thiết. Dùng keo sinh học Bioglue, Tisseel tạo dính.

4. Thì đặt lại xương: cố định xương bằng ghim sọ

5. Thì đóng da và cân cơ mũi rời: vicryl 0/0 với cân cơ, vicryl 3/0 với tổ chức dưới da dafilon 3/0 với lớp da.

VI.THEO DÕI VÀ ĐIỀU TRỊ SAU MỔ

  •  Theo dõi sát các chỉ số sinh tồn: Mạch, huyết áp, hô hấp, nhiệt độ
  •  Kháng sinh thế hệ 3 sau mổ 1 tuần
  •  Người bệnh phải được theo dõi ít nhất 24h sau mổ tại đơn vị hồi sức
  •  Tránh suy hô hấp gây phù não muộn sau mổ
  •  Với các trường hợp có tổn thương hành tủy trong mổ thì cần thiết đặt sonde dạ dày cho ăn, mở khí quản sớm.
  •  Với trường hợp mở nắp sọ hố sau: lưu dây dẫn lưu dịch não tủy vùng lưng 48-72h sau mổ dự phòng rò dịch não tủy.

VII. TAI BIẾN VÀ XỬ TRÍ

1. Chảy máu não sau mổ: biến chứng mạch máu có thể gặp tổn thương từ những động mạch lớn như động mạch não sau, động mạch thân nền, động mạch thông sau, động mạch tiểu não, xoang tĩnh mạch ngang, hội lưu herophile hoặc những mạch máu nhỏ cũng có thể gây tử vong trong hoặc sau mổ. Xử trí theo tổn thương chảy máu, mổ lấy máu tụ nếu cần thiết.

2. Rò nước não tuỷ

- Xử trí:

  •  Chọc dẫn lưu dịch não tủy thắt lưng 4-5 ngày đến khi hết rò
  •  Thuốc lợi tiểu Diamox 250mg x 4 viên/ ngày
  •  Nằm nghỉ ngơi tại giường, tránh ho, hắt hơi, ăn thức ăn mềm tránh táo bón
  •  Mổ vá rò

3. Nhiễm trùng: Viêm màng não, áp xe não

  •  Sử dụng kháng sinh theo kháng sinh đồ nếu cấy máu, dịch não tủy có vi khuẩn
  •  Trong trường hợp không thấy vi khuẩn nhưng có bằng chứng vi khuẩn dùng thế hệ 3, hoặc 4 kết hợp với nhóm glycosid hoặc Vancomycin.

4. Tổn thương hành tủy, thân não:

  •  Thở máy hỗ trợ trong trường hợp suy hô hấp
  •  Mở khí quản sớm, chăm sóc hút đờm rãi, đặt sonde dạ dày
  •  Phục hồi chức năng (tập nuốt, tập nói) sau khi cai máy
Bài viết nghiên cứu có thể bạn quan tâm
Phẫu thuật đặt võng nâng cổ bàng quang (Sling) trong tiểu không kiểm soát  khi gắng sức - Bộ y tế 2017
  •  2 tháng trước

Hướng dẫn quy trình kỹ thuật ngoại khoa chuyên khoa phẫu thuật tiết niệu - Bộ y tế 2017

Phẫu thuật dẫn lưu viêm tấy khung chậu do rò nước tiểu - Bộ y tế 2017
  •  2 tháng trước

Hướng dẫn quy trình kỹ thuật ngoại khoa chuyên khoa phẫu thuật tiết niệu - Bộ y tế 2017

Phẫu thuật u máu thể hang đại não - Bộ y tế 2017
  •  2 tháng trước

Hướng dẫn quy trình kỹ thuật Ngoại khoa, chuyên khoa Phẫu thuật Thần kinh - Bộ y tế 2017

Phẫu thuật u máu thể hang thân não - Bộ y tế 2017
  •  2 tháng trước

Hướng dẫn quy trình kỹ thuật Ngoại khoa, chuyên khoa Phẫu thuật Thần kinh - Bộ y tế 2017

Phẫu thuật u lều tiểu não bằng đường vào dưới lều tiểu não - Bộ y tế 2017
  •  2 tháng trước

Hướng dẫn quy trình kỹ thuật Ngoại khoa, chuyên khoa Phẫu thuật Thần kinh - Bộ y tế 2017

Tin liên quan
Tiểu đường thai kỳ: Các mẹo giúp kiểm tra lượng glucose hàng ngày
Tiểu đường thai kỳ: Các mẹo giúp kiểm tra lượng glucose hàng ngày

Bà bầu bị tiểu đường thai kỳ phải làm thế nào? Kiểm tra lượng đường trong máu như thế nào? Cùng tìm hiểu những kiến thức vô cùng bổ ích xung quanh những thắc mắc trên trong bài viết dưới đây!

Viêm Amidan và phẫu thuật cắt amidan ở trẻ
Viêm Amidan và phẫu thuật cắt amidan ở trẻ

Các amidan có nhiệm vụ lọc vi trùng trong cổ họng, nhưng khi virut hoặc vi khuẩn quá mạnh có thể làm amidan sưng lên. Khó nuốt và bỏ ăn thường là dấu hiệu đầu tiên của chứng viêm amidan mà các bậc cha mẹ nhận thấy ở trẻ nhỏ.

Khi nào cần phẫu thuật cắt dạ dày?
Khi nào cần phẫu thuật cắt dạ dày?

Phẫu thuật cắt dạ dày là phương pháp được sử dụng để điều trị các vấn đề về dạ dày. Một số kỹ thuật cắt dạ dày còn được sử dụng để giảm cân.

Phẫu thuật răng miệng
Phẫu thuật răng miệng

Có một số vấn đề về răng miệng mà nếu mắc phải bạn sẽ cần đến phương pháp phẫu thuật.

Hỏi đáp có thể bạn quan tâm
Trẻ có thể phẫu thuật laser để trị cận thị không?
  •  2 năm trước
  •  1 trả lời
  •  300 lượt xem

- Thưa bác sĩ, con tôi năm nay 12 tuổi nhưng đã bị cận thị 4 đi - ốp. Bác sĩ cho tôi hỏi, trường hợp của chúa có thể phẫu thuật laser để trị cận thị không ạ?

Phẫu thuật khúc xạ (LASIK) ở mắt trong thai kỳ có an toàn không?
  •  1 năm trước
  •  1 trả lời
  •  229 lượt xem

Thưa bác sĩ, tôi có nên thực hiện phẫu thuật khúc xạ (LASIK) ở mắt trong khi đang mang thai không ạ? Và việc thực hiện phẫu thuật có ảnh hưởng đến em bé không? Cảm ơn bác sĩ!

Trẻ hơn 1 tháng đi ị hay đỏ mặt, gồng mình và hàng ngày vặn mình rất nhiều là có vấn đề và tiêu hóa và thiếu vitamin không?
  •  1 năm trước
  •  1 trả lời
  •  229 lượt xem

Em sinh bé nặng 3,2kg. Hiện giờ bé được 1 tháng 10 ngày và nặng 4,7kg. Khi còn ở bệnh viện, em có cho bé uống quá lượng sữa mẹ nên bé đi tiêu phân vón cục và chướng bụng ạ. Về nhà thì ngày bé đi tiêu từ 1-4 lần, phân đặc, kết dính, mềm, có dịch nhầy và có hạt ạ. Nhưng không hiểu sao bé nhà em rất hay són phân, mỗi lần đi bé đều gồng mình, rặn đỏ mặt, vặn vẹo và khóc thét lên. Trong ngày bé vặn mình rất nhiều, ảnh hưởng đến cả giấc ngủ của bé. Bé như vậy có phải là do thiếu vitamin, canxi và có vấn đề về đường tiêu hóa không ạ? Mấy ngày nay em còn thấy bé thở khò khè bằng miệng như kiểu bé bị nghẹt mũi. Tuy nhiên nhìn vào thì mũi vẫn sạch. Khi bú bé cũng hay bị sặc, phát ra tiếng có đờm. Em phải làm gì để khắc phục tình trạng này của bé ạ?

Có phải tiểu phẫu để lấy hết dịch đọng trong tử cung ra không?
  •  1 năm trước
  •  1 trả lời
  •  225 lượt xem

Đi khám ở Bv tỉnh, kết quả xét nghiệm tử cung của em có dịch ứ đọng, có dấu hiệu của bệnh ung thư cổ tử cung cấp độ 1. Bs ở đây chỉ định em phải tiến hành tiểu phẩu để phục hồi cổ tử cung và lấy hết dịch ứ đọng, vì nếu để dịch sẽ ngày càng nhiều và tràn vào ống dẫn trứng, gây tắc nghẽn ống dẫn trứng. Em rất lo lắng, muốn lên Bv Từ Dũ khám và làm lại xét nghiệm xem có đúng thế không? Mong bs cho em lời khuyên ạ?

Cơ hội thụ thai được bao nhiêu sau thủ thuật đảo ngược triệt sản?
  •  2 năm trước
  •  1 trả lời
  •  433 lượt xem

- Thưa bác sĩ, cơ hội thụ thai sẽ được bao nhiêu sau thủ thuật đảo ngược triệt sản ạ? Bác sĩ giải đáp giúp tôi với nhé!

Today's birthdays
19 years old
19 years old
Upcoming birthdays
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây