Hội chứng đau nhức sọ mặt - Bộ y tế 2015
1. ĐỊNH NGHĨA
Hội chứng đau nhức sọ mặt nhóm họp các bệnh lý gây ra đau nhức vùng sọ, đáy sọ và vùng mặt.
2. NGUYÊN NHÂN
- Do phân bổ dây thần kinh cảm giác sẽ phân ra hai vùng: Dây V (tam thoa) cảm giác các xoang mặt, vùng mặt, da đầu, đáy sọ. Dây IX, X chi phối cảm giác cho vùng họng và tai. Đau nhức sọ mặt do rất nhiều nguyên nhân gây ra. Đau dây V (nevralgie facial) thường gặp hơn dây IX-X.
- Các nguyên nhân viêm, nhiễm trùng, khối u: các tổn thương trong trung ương-sọ não hay các dây thần kinh ngoại biên: về mạch máu, các khối u trong nội sọ-não màng não ở vùng hành não (hội chứng Wallenberg) cầu não, vùng tuyến yên, vùng đỉnh xương đá (hội chứng Willis, Gradenigo), các bệnh lý cholesteatome, chordome, meningiome, kyste epidermoide, viêm xương, tắc mạch máu, phình mạch cảnh, viêm động mạch màng não mạn tính (hội chứng Raeder), khối u hậu nhãn cầu-sau ổ mắt (hội chứng Tolosa-Hunt), viêm tắc tĩnh mạch xoang hang (hội chứng đỉnh xương đá), khối u vòm mũi họng, hốc mắt-nguyên phát, thứ phát (hội chứng khe bướm), các nguyên nhân gây tăng áp lực nội sọ.
- Một số nguyên nhân thường gặp: trong tai mũi họng (viêm các hốc xoang mặt-hội chứng Migraines), chuyên khoa mắt (nhiễm trùng ổ mắt), các nguyên nhân do răng hàm mặt (sâu răng, nha chu viêm, khối u,..). rối loạn vận mạch vùng mặt, đau đầu do huyết áp, do thay đổi thói quen sinh hoạt làm việc.
3. CHẨN ĐOÁN
3.1. Chẩn đoán xác định
3.1.1. Lâm sàng
- Khai thác tiền sử các cơn đau, chú ý đến vị trí, tính chất đau, hoàn cảnh xuất hiện, mức độ, tiến triển và thoái triển.
- Thăm khám toàn diện, hệ thống vùng tai mũi họng, mắt, răng hàm mặt.
- Thăm khám thần kinh trung ương và thần kinh các dây sọ.
- Thăm khám vùng cổ (hạch, tuyến nước bọt, giáp cận giáp)
- Thăm khám toàn thân huyết áp, gan thận, các tuyến nội tiết...
3.1.2. Cận lâm sàng
Các xét nghiệm tìm nguyên nhân gây đau trong tai mũi họng, mắt, răng hàm mặt, sọ não: Các xét nghiệm cơ bản, đo điện cơ, điện não, soi đáy mắt, chụp CT, MRI.
3.2. Chẩn đoán phân biệt
Quan trọng là tìm nguyên nhân gây đau từ các bệnh lý thực thể: Tai mũi họng, mắt, răng hàm mặt, sọ não... và các rối loạn thần kinh thực vật, vận mạch đơn thuần.
4. ĐIỀU TRỊ
4.1. Nguyên tắc điều trị
Điều trị nội khoa cắt cơn đau kết hợp điều trị nguyên nhân gây đau.
4.2. Sơ đồ/phác đồ điều trị
- Điều trị nội khoa giảm cắt cơn đau (carbazepine-Tegretol, Di-Hydan) hoặc nhóm clonazepam (Rivotril).
- Điều trị ngoại khoa về thần kinh khi thất bại với nội khoa: Đốt nhiệt bao myelin các nhánh cảm giác đau dây V.
- Điều trị các nguyên nhân gây đau từ tai mũi họng, mắt, răng hàm mặt, sọ não.
4.3. Điều trị cụ thể (nội khoa, ngoại khoa)
- Nội khoa cắt cơn đau: Tegretol (100mg/ ngày).
- Đốt nhiệt bao myelin dây V cảm giác (lỗ bầu dục- đường vào Hartel), đốt nhiệt và giải phóng bao hạch Gasser.
- Điều trị các nguyên nhân gây đau nếu có như viêm nhiễm trùng, khối u trong nội sọ, mắt, răng hàm mặt, tai mũi họng.
5. TIÊN LƯỢNG VÀ BIẾN CHỨNG
- Phụ thuộc vào các nguyên nhân gây đau.
- Sử dụng thuốc nội khoa phải theo dõi tình trạng giảm tế bào máu.
6. PHÒNG BỆNH
Điều trị triệt để các nguyên nhân nội khoa hay ngoại khoa thuộc các chuyên khoa gây đau vùng đầu mặt cổ.
Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị một số bệnh thường gặp ở trẻ em - Bộ y tế 2015
Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị các bệnh cơ xương khớp - Bộ y tế 2014
Hướng dẫn quy trình kỹ thuật Phẫu thuật Vi phẫu - Bộ y tế 2018
Hướng dẫn quy trình kỹ thuật Ngoại khoa, chuyên khoa Phẫu thuật Tiêu hóa - Bộ y tế 2017
500 quy trình kỹ thuật gây mê hồi sức
Nếu ý tưởng tập thể dục trong thời kỳ mang thai khiến bạn chỉ muốn ngồi trên ghế và nghỉ ngơi, hãy xem xét điều này: Một số bài tập có thể làm dịu cơn đau trong thời kỳ mang thai và chuẩn bị sức lực cho cơ thể để vượt cạn.
Lạc nội mạc tử cung có triệu chứng khác nhau nhưng đau nhức chân là một trong những triệu chứng phổ biến mà nhiều người gặp phải.
Vì vitamin D quan trọng đối với sự phát triển của xương nên nhiều nghiên cứu đã tìm hiểu về lợi ích của việc bổ sung vitamin D đối với tình trạng đau nhức xương khớp.
Đau thường là một dấu hiệu của bệnh ung thư tuyến tiền liệt di căn, đặc biệt là cảm giác đau nhức sâu trong xương.
Rối loạn giấc ngủ là tình trạng thay đổi thời lượng và/hoặc chất lượng giấc ngủ. Đây là một vấn đề rất phổ biến. Có nhiều loại rối loạn giấc ngủ, từ không thể ngủ được cho đến ngủ quá nhiều.
- 1 trả lời
- 437 lượt xem
Mang thai ở tuần thứ 18 mà tay mỏi, tê nhức, đau không chịu nổi. Không biết có phải là do thiếu canxi không. Vậy, em nên dùng canxi loại nào cho tốt và thích hợp với tuổi thai 18 tuần ạ?
- 1 trả lời
- 880 lượt xem
Sau khi em sinh bé ở bệnh viện Từ Dũ được 4 ngày thì em thấy mặt và tròng mắt của bé nhà em hơi vàng. Đến nay em vẫn thấy mặt và tròng mắt của bé chưa hết vàng. Em cho bé bú mẹ hoàn toàn. Bình thường bé đi tiêu phân vàng, bé vẫn ăn, ngủ và chơi bình thường. Bé bị vàng như vậy là có bị làm sao không? Ngoài ra, mấy ngày gần đây, vào 3 ngày khác nhau thì bé có bị ọc sữa lên cả mũi. Mỗi ngày bị một lần như thế. Em thấy mũi bé cũng khụt khịt. Em phải làm gì để hết tình trạng khụt khịt ở mũi bé ạ?
- 1 trả lời
- 5315 lượt xem
Bé nhà em hiện giờ đang được 3 tháng tuổi. Hôm rồi em có cho bé đi khám và tiêm vắc xin mũi 6in1 thứ 2. Sau khi tiêm xong bác sĩ có khám và kê cho bé men vi sinh BioGaia. Hiện em đang bổ sung cả vitamin D cho bé nữa thì em cho bé uống chung cả 2 loại thuốc này có làm mất tác dụng của thuốc không ạ?
- 1 trả lời
- 2573 lượt xem
Hiện bé nhà em đã được 4 tháng 10 ngày tuổi. Nhưng không hiểu sao bé chưa biết quay mặt lại khi nghe mẹ gọi, chưa đòi khi mẹ đi quá, cũng không ê a trò chuyện mà chỉ cười khi mọi người trêu đùa, bé cũng chưa biết với tay để lấy đồ trước mặt ạ. Bé nhà em có những biểu hiện như vậy có phải là dấu hiệu của chậm phát triển trí tuệ không ạ?
- 1 trả lời
- 580 lượt xem
Bé nhà em sinh ra phải chiếu đèn 2 ngày mới được về nhà. Tầm nửa tháng sau em cho bé đi khám lại thì bác sĩ đo các chỉ số bilirubin qua da của bé là: ngực 15,7, tráng 16,7, đuồi 15,9 thì có bình thường không ạ? Em thấy mắt và mặt bé vẫn vàng, đi tiêu phân vàng và bú sữa bình thường.