HDL cholesterol quá cao có gây hại không?
HDL cholesterol quá cao có gây hại không?
Mức HDL khuyến nghị
Nồng độ HDL trong máu trong khoảng từ 40 đến 59 mg/dL được coi là bình thường nhưng để có sức khỏe tim mạch tối ưu, người trưởng thành nên duy trì chỉ số HDL từ 60 mg/dL trở lên. HDL dưới 40 mg/dL được coi là thấp và làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
Mức HDL cao có gây hại không?
Một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Xơ vữa động mạch, Huyết khối và Sinh học mạch máu (Arteriosclerosis, Thrombosis, and Vascular Biology) phát hiện ra rằng những người có mức protein phản ứng C (CRP) cao sau khi bị nhồi máu cơ tim có thể phản ứng tiêu cực với mức HDL cao. Protein phản ứng C là một loại protein do gan tạo ra khi tình trạng viêm trong cơ thể tăng cao. Thay vì bảo vệ sức khỏe tim mạch, mức HDL cao ở những người này lại làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
Mặc dù nồng độ HDL cholesterol vẫn trong khoảng bình thường nhưng cơ thể lại xử lý HDL theo cách khác khi nồng độ CRP trong máu quá cao. Nghiên cứu đã phân tích mẫu máu được lấy từ 767 người không mắc bệnh tiểu đường mới bị nhồi máu cơ tim. Các nhà nghiên cứu đã sử dụng dữ liệu thu được để dự đoán tiên lượng cho những người tham gia và phát hiện ra rằng những người có mức HDL cholesterol và protein phản ứng C cao là nhóm có nguy cơ mắc bệnh tim mạch đặc biệt cao.
Vẫn cần phải nghiên cứu thêm để làm rõ tác hại của mức HDL cao ở những người bị tình trạng này.
Các vấn đề sức khỏe và thuốc có liên quan đến mức HDL cao
Mức HDL cholesterol cao còn có liên quan đến các vấn đề sức khỏe khác như:
- Bệnh tuyến giáp
- Bệnh lý viêm
- Tiêu thụ nhiều rượu
Đôi khi, thuốc điều trị cholesterol cao có thể làm tăng nồng độ HDL trong máu. Những loại thuốc này thường được dùng để làm giảm LDL cholesterol, triglyceride và cholesterol toàn phần. Những loại thuốc và thực phẩm chức năng có thể làm tăng mức HDL là:
- Thuốc gắn axit mật, có tác dụng làm giảm sự hấp thụ chất béo từ thực phẩm
- Thuốc ức chế hấp thụ cholesterol, tác dụng làm giảm sự hấp thụ cholesterol trong đường ruột
- Thực phẩm chức năng bổ sung axit béo omega-3, giúp giảm triglyceride trong máu và có thể làm tăng HDL cholesterol
- Statin, có tác dụng ngăn gan tạo ra cholesterol
Tăng mức HDL có lợi cho những người có mức HDL thấp vì đa phần, cải thiện mức HDL giúp làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
Xét nghiệm HDL cholesterol
Xét nghiệm lipid máu hay mỡ máu sẽ cho biết mức HDL. Ngoài ra, xét nghiệm còn cho biết mức LDL, cholesterol toàn phần và triglyceride.
Kết quả xét nghiệm lipid máu có thể bị ảnh hưởng bởi một số yếu tố. Hãy cho nhân viên y tế biết nếu bạn:
- mới bị ốm gần đây
- đang mang thai
- mới sinh con trong sáu tuần qua
- không nhịn ăn trước khi lấy máu
- bị căng thẳng
- vừa mới bị nhồi máu cơ tim
Tất cả các yếu tố này có thể dẫn đến kết quả xét nghiệm không chính xác, bao gồm cả chỉ số HDL. Có thể phải hoãn xét nghiệm vài tuần để đảm bảo kết quả chính xác.
Làm thế nào để giảm mức cholesterol?
Ở hầu hết mọi người, mức HDL cao không gây hại nên không cần phải giảm HDL cholesterol.
Tuy nhiên, nếu cholesterol toàn phần cao thì cần phải giảm bằng cách:
- Bỏ hút thuốc
- Hạn chế hoặc không uống rượu bia
- Tập thể dục đều đặn ở cường độ vừa phải
- Giảm lượng chất béo bão hòa trong chế độ ăn uống
- Kiểm soát các vấn đề sức khỏe đang mắc, chẳng hạn như bệnh tuyến giáp
Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) khuyến nghị người trên 20 tuổi nên xét nghiệm cholesterol máu 4 – 6 năm một lần. Những người bị tăng cholesterol máu hoặc có yếu tố nguy cơ gây tăng cholesterol máu, ví dụ như tiền sử gia đình, cần xét nghiệm thường xuyên hơn.
Có hai loại cholesterol là HDL và LDL. Mức HDL cao có thể giúp bảo vệ tim mạch, trong khi mức LDL cao lại làm tăng nguy cơ đau tim.
Một số loại thực phẩm như dầu ô liu, ngũ cốc nguyên hạt, quả bơ, các loại hạt và quả hạch có thể làm giảm mức LDL cholesterol (cholesterol xấu), nhờ đó cải thiện mức HDL cholesterol (cholesterol tốt).
Gan sản xuất cholesterol và sử dụng cholesterol để tạo ra dịch mật. Cơ thể cũng hấp thụ cholesterol từ thực phẩm có nguồn gốc động vật. Có hai loại cholesterol chính trong cơ thể là LDL và HDL.
Cơ thể chúng ta cần cholesterol cho nhiều chức năng quan trọng, gồm có sản xuất hormone, vitamin D và hỗ trợ tiêu hóa. Gan có thể tạo ra đủ lượng cholesterol cần thiết để đáp ứng những chức năng này. Tuy nhiên, cơ thể còn hấp thụ cholesterol từ thực phẩm, đặc biệt là thịt và các sản phẩm từ sữa. Nếu bạn ăn nhiều những thực phẩm này và có các yếu tố nguy cơ, nồng độ cholesterol trong máu có thể tăng lên theo thời gian.
Trong máu, cholesterol được vận chuyển nhờ các lipoprotein, gồm lipoprotein tỷ trọng cao (HDL) và lipoprotein tỷ trọng thấp (LDL). HDL giúp vận chuyển cholesterol về gan để loại bỏ ra khỏi cơ thể còn LDL lại đưa cholesterol tới các động mạch. Vì vậy, tốt nhất là nên duy trì mức HDL cao và LDL thấp.








