Nhịp xoang nhanh điều trị bằng cách nào?

Nhịp xoang nhanh là gì?

Nhịp xoang nhanh (sinus tachycardia) là tình trạng nhịp tim nhanh hơn bình thường.

Tim có một vùng tế bào gọi là nút xoang, có chức năng tạo ra xung điện khiến tim co bóp. Khi các xung điện này được truyền đi với tốc độ bình thường thì sẽ tạo ra nhịp xoang bình thường. Nhịp xoang bình thường tạo ra nhịp tim 60 đến 100 lần mỗi phút.

Nhưng đôi khi, những xung điện này được truyền đi nhanh hơn bình thường và gây ra tình trạng nhịp xoang nhanh. Nhịp xoang nhanh dẫn đến nhịp tim hơn 100 lần mỗi phút. Tuy nhiên, đây thường là hiện tượng tạm thời. Nhịp xoang nhanh chỉ đáng lo ngại khi tim vẫn tiếp tục đập nhanh trong thời gian nghỉ ngơi.

Nhịp xoang nhanh không thích hợp

Tình trạng mà nhịp xoang nhanh không rõ nguyên nhân được gọi là nhịp xoang nhanh không thích hợp (inappropriate sinus tachycardia). Tình trạng này có thể gây ra nhịp tim nhanh khi nghỉ ngơi.

Ngoài nhịp tim nhanh, nhịp xoang nhanh không thích hợp còn có thể gây ra:

• hụt hơi
• đau ngực
• chóng mặt hoặc ngất xỉu
• đau đầu
• nhanh mệt khi vận động
• hồi hộp, bồn chồn

Nguyên nhân gây nhịp xoang nhanh

Trong một số trường hợp, nhịp xoang nhanh là hiện tượng diễn ra tự nhiên. Ví dụ, nhịp tim tăng nhanh khi tập thể dục hoặc khi bị giật mình.

Nhịp xoang nhanh cũng có thể xảy ra do các nguyên nhân khác như:

• Lo lắng, sợ hãi
• Kích động
• Sốt
• Một số loại thuốc, chẳng hạn như thuốc điều trị dị ứng hoặc thuốc điều trị bệnh tâm thần
• Đau
• Chất kích thích, chẳng hạn như caffeine hoặc nicotine
• Ma túy, chẳng hạn như cocaine

Mặc dù không phổ biến nhưng các vấn đề sức khỏe dưới đây có thể gây nhịp xoang nhanh:

• Thiếu máu
• Nhiễm trùng
• Tổn thương cơ tim, chẳng hạn như do nhồi máu cơ tim
• Cường giáp
• Huyết áp thấp
• Bệnh phổi
• Thuyên tắc phổi
• Chảy máu quá nhiều

Nguyên nhân chính xác gây nhịp xoang nhanh không thích hợp vẫn chưa được xác định nhưng có khả năng tình trạng này là do sự kết hợp của nhiều yếu tố gây nên, chẳng hạn như:

• Vấn đề ở nút xoang
• Tín hiệu thần kinh bất thường làm tăng nhịp tim
• Rối loạn chức năng các dây thần kinh làm giảm nhịp tim

Triệu chứng của nhịp xoang nhanh

Trong hầu hết các trường hợp, nhịp xoang nhanh không có triệu chứng nhưng đôi khi, tình trạng này gây ra các triệu chứng sau đây:

• Tim đập nhanh
• Đau ngực
• Chóng mặt hoặc choáng váng
• Ngất xỉu
• Khó thở

Phương pháp chẩn đoán nhịp xoang nhanh

Để chẩn đoán nhịp xoang nhanh, bác sĩ sẽ thực hiện các phương pháp đo hoạt động của tim, gồm:

• Điện tâm đồ thông thường (EKG): đo hoạt động điện của tim
• Holter điện tâm đồ: đo nhịp tim trong vòng 24 giờ hoặc lâu hơn
• Chụp X-quang ngực
• Đo nồng độ oxy trong máu
• Xét nghiệm máu để đo men tim, đường huyết và công thức máu toàn bộ (CBC)

Phương pháp điều trị nhịp xoang nhanh

Nhịp xoang nhanh tạm thời do tập thể dục hoặc các yếu tố làm tăng nhịp tim khác không cần điều trị. Tuy nhiên, nếu nhịp tim liên tục ở mức cao hơn bình thường, đặc biệt là trong thời gian nghỉ ngơi, thì cần phải điều trị.

Trước tiên cần xác định nguyên nhân gây nhịp xoang nhanh. Tùy thuộc vào nhịp tim của người bệnh mà bác sĩ sẽ kê thuốc chẹn beta hoặc thuốc chẹn kênh canxi để làm giảm nhịp tim.

Những trường hợp nghiêm trọng không đáp ứng với thuốc hoặc thay đổi lối sống có thể cần phải điều trị bằng thủ thuật đốt điện tim. Thủ thuật này sử dụng năng lượng nhiệt hoặc lạnh để phá hủy một phần nhỏ mô tim gây nhịp tim nhanh.

Tiên lượng của người bị nhịp xoang nhanh

Nhịp xoang nhanh là tình trạng nhịp tim tăng nhanh. Trong nhiều trường hợp, đây là một hiện tượng hoàn toàn bình thường xảy ra do các hoạt động như tập thể dục hoặc uống nhiều caffeine. Nhịp xoang nhanh do những nguyên nhân này chỉ xảy ra tạm thời và sẽ tự hết. Tuy nhiên, những trường hợp nhịp xoang nhanh không thích hợp lại không xác định được nguyên nhân và cần điều trị, có thể bằng cách kết hợp dùng thuốc với thay đổi lối sống. Điều trị đúng cách sẽ giúp ngăn ngừa biến chứng, chẳng hạn như bệnh cơ tim hoặc ngừng tim.

Phòng ngừa nhịp xoang nhanh

Điều trị các bệnh lý có thể gây rối loạn nhịp xoang sẽ giúp giảm nguy cơ nhịp xoang nhanh.

Ví dụ, khi bị cường giáp, sử dụng thuốc làm giảm hoạt động của tuyến giáp có thể giúp ngăn ngừa nhịp xoang nhanh.

Một số thay đổi về lối sống cũng có thể giúp ngăn ngừa nhịp xoang nhanh:

• Hạn chế tiêu thụ caffeine
• Hạn chế hoặc không uống rượu
• Bỏ thuốc lá
• Tập thể dục thường xuyên ở cường độ vừa phải
• Chế độ ăn uống tốt cho tim mạch
• Duy trì cân nặng hợp lý
• Kiểm soát căng thẳng

Tóm tắt bài viết

Nhịp xoang nhanh là nhịp tim nhanh hơn bình thường. Hiện tượng này có thể xảy ra khi tập thể dục, lo lắng hoặc căng thẳng. Nhịp xoang nhanh không thích hợp là tình trạng nhịp xoang nhanh không rõ nguyên nhân, có thể xảy ra ngay cả khi nghỉ ngơi. Nhịp xoang nhanh có thể là do các vấn đề sức khỏe như nhiễm trùng, bệnh phổi, huyết áp thấp hoặc tổn thương cơ tim gây ra. Nếu xảy ra do những hoạt động bình thường thì nhịp xoang nhanh không cần điều trị nhưng nhịp xoang nhanh không thích hợp cần điều trị bằng thuốc, thay đổi lối sống hoặc thủ thuật tim.