Hội chứng suy nút xoang là gì? Điều trị bằng cách nào?

Nhịp xoang (nhịp tim bình thường) được điều khiển bởi các xung điện từ nút xoang. Khi những xung điện này có sự thay đổi, tim sẽ đập bất thường.

Các loại hội chứng suy nút xoang

Có nhiều vấn đề có thể xảy ra khi nút xoang không hoạt động bình thường. Sự thay đổi về tần số tim hoặc nhịp tim sẽ tùy thuộc vào hoạt động điện cụ thể tại nút xoang.

Các vấn đề đặc trưng của hội chứng suy nút xoang gồm:

• Nhịp chậm xoang: tim đập rất chậm, dưới 60 lần mỗi phút
• Ngừng xoang: nút xoang tạm thời ngừng hoạt động, gây ra sự thay đổi về nhịp tim
• Block xoang nhĩ: tín hiệu điện từ nút xoang bị chặn không thể đến được tâm nhĩ (hai buồng trên của tim)
• Hội chứng nhịp tim nhanh - nhịp tim chậm: nhịp tim không ổn định, lúc quá chậm lúc lại quá nhanh

Nguyên nhân gây hội chứng suy nút xoang

Hội chứng suy nút xoang có thể do nhiều nguyên nhân gây ra, gồm có:

• Tổn thương hoặc sẹo trong tim làm thay đổi hệ thống điện tim, điều này có thể xảy ra do nhồi máu cơ tim hoặc các vấn đề về tim khác
• Mô sẹo hình thành do phẫu thuật tim
• Một số loại thuốc, chẳng hạn như thuốc chẹn kênh canxi hoặc thuốc chẹn beta được sử dụng để điều trị tăng huyết áp, bệnh tim và một số vấn đề sức khỏe khác
• Cơ tim suy yếu do tuổi tác, đây là yếu tố nguy cơ chính

Có ý kiến cho rằng hội chứng suy nút xoang xảy ra do sự thoái hóa các tế bào tạo nhịp tim.

Sự thoái hóa các tế bào này gây ra những thay đổi trong hệ thống truyền xung điện qua tim. Kết quả là nút xoang hoạt động không bình thường và nhịp tim trở nên bất thường.

Các yếu tố nguy cơ gây hội chứng suy nút xoang

Nguy cơ mắc hội chứng suy nút xoang tăng theo tuổi tác. Hội chứng suy nút xoang xảy ra ngay từ khi mới sinh được gọi là hội chứng suy nút xoang bẩm sinh. Bệnh tim bẩm sinh là nguyên nhân chính gây ra hội chứng suy nút xoang ở trẻ nhỏ và người lớn.

Các yếu tố nguy cơ gây hội chứng suy nút xoang gồm có:

• Tiền sử bệnh tim bẩm sinh (kể cả khi đã điều trị)
• Tiền sử bệnh tuyến giáp
• Ngưng thở khi ngủ
• Bệnh mạch vành – tình trạng động mạch vành bị tắc nghẽn và làm giảm lưu lượng máu đến tim
• Tuổi cao

Triệu chứng của hội chứng suy nút xoang

Bản thân hội chứng suy nút xoang thường không có triệu chứng. Tuy nhiên, khi chức năng tim bị suy giảm và không thể bơm đủ máu, các triệu chứng sẽ nhanh chóng xuất hiện.

Các triệu chứng thường gặp gồm có:

• Cảm giác choáng váng hoặc ngất xỉu
• Mệt mỏi
• Chóng mặt
• Đánh trống ngực (cảm nhận rõ tim đập nhanh và mạnh trong lồng ngực)
• Nhịp tim chậm
• Khó thở
• Đau ngực
• Lú lẫn
• Giảm trí nhớ
• Giấc ngủ bị gián đoạn
• Nhanh mệt khi hoạt động thể chất

Khi nào cần đi khám?

Hãy đến bệnh viện ngay khi gặp các triệu chứng sau đây, đặc biệt là nếu bạn có tiền sử cá nhân hoặc gia đình mắc bệnh tim. Những triệu chứng này có thể là dấu hiệu của cơn nhồi máu cơ tim hoặc ngừng tim:

• Đau ngực
• Khó thở
• Đổ nhiều mồ hôi
• Chóng mặt
• Đau hoặc khó chịu ở phần thân trên
• Hoảng loạn hoặc những thay đổi khác về trạng thái tinh thần
• Tim đập nhanh hoặc đánh trống ngực
• Đau bụng
• Chóng mặt
• Nôn mửa
• Mệt mỏi, không có sức lực
• Khó thở, đặc biệt là khi hoạt động gắng sức

Hãy đi khám càng sớm càng tốt khi gặp bất kỳ triệu chứng nào của hội chứng suy nút xoang.

Phương pháp chẩn đoán hội chứng suy nút xoang

Để chẩn đoán hội chứng suy nút xoang, bác sĩ sẽ dựa trên các phương pháp đánh giá chức năng tim, gồm có:

• Điện tâm đồ (ECG hay EKG): là phương pháp ghi lại hoạt động điện của tim tại một thời điểm.
• Siêu âm tim: sử dụng sóng siêu âm để tạo hình ảnh chuyển động của tim.
• Siêu âm tim qua thực quản (TEE): đầu dò siêu âm được đưa xuống cổ họng vào thực quản của bệnh nhân để thu được hình ảnh rõ ràng của tim, giúp đánh giá kích thước tim, lực co bóp của tim và những tổn thương ở cơ tim.
• Holter điện tâm đồ: người bệnh cần đeo một thiết bị ghi điện tâm đồ trong khoảng thời gian 24 giờ hoặc lâu hơn. Trong thời gian này, người bệnh cần ghi nhật ký về các hoạt động và triệu chứng gặp phải.

Điều trị hội chứng suy nút xoang

Trong những trường hợp hội chứng suy nút xoang nhẹ hoặc được phát hiện sớm, mục tiêu chính của việc điều trị là làm giảm các triệu chứng. Nếu nguyên nhân là do tác dụng phụ của loại thuốc đang dùng thì cần giảm liều hoặc đổi thuốc. Bác sĩ cũng có thể sẽ kê thuốc điều chỉnh nhịp tim.

Tuy nhiên, cuối cùng, hầu hết những người mắc hội chứng suy nút xoang đều cần cấy máy tạo nhịp tim nhân tạo khi nút xoang không còn khả năng hoạt động bình thường.

Máy tạo nhịp tim là một thiết bị rất nhỏ được cấy dưới da ở ngực hoặc bụng, có tác dụng phát ra xung điện nhẹ để điều chỉnh nhịp tim.

Phần lớn các ca cấy máy tạo nhịp tim là do vấn đề liên quan đến hội chứng suy nút xoang. Máy tạo nhịp tim nhìn chung là an toàn và hiếm khi gây biến chứng. Tuy nhiên, phẫu thuật đặt máy tạo nhịp tim tiềm ẩn một số rủi ro nhất định:

• Thủng cơ tim
• Nhiễm trùng (vi khuẩn xâm nhập trong quá trình phẫu thuật)
• Chảy máu vào khoang đặt máy tạo nhịp tim
• Huyết khối tĩnh mạch (hình thành cục máu đông trong tĩnh mạch)
• Xẹp phổi

Tiên lượng của người mắc hội chứng suy nút xoang

Nhờ những cải tiến trong công nghệ máy tạo nhịp tim nên tiên lượng của những người mắc hội chứng suy nút xoang đã được cải thiện đáng kể. Máy tạo nhịp tim phát ra các xung điện bị thiếu ở nút xoang bị lỗi. Mặc dù máy tạo nhịp tim không thể chữa khỏi hoàn toàn hội chứng suy nút xoang nhưng đây là một phương pháp điều trị rất hiệu quả.

Nếu không được điều trị, hội chứng suy nút xoang sẽ làm tăng nguy cơ ngừng tim và tình trạng này có thể gây tử vong đột ngột.