Xét nghiệm giang mai RPR: Những điều cần biết

Xét nghiệm giang mai RPR (Rapid Plasma Reagin) là một trong những phương pháp xét nghiệm nhằm kiểm tra nguy cơ mắc bệnh giang mai ở các bệnh nhân. Cơ chế của xét nghiệm này được hiểu như sau: Khi bị nhiễm bệnh giang mai, như một phản ứng tự nhiên, trong cơ thể của bệnh nhân sẽ sản sinh ra các kháng thể có tác dụng chống lại sự xâm nhập, phát triển của bệnh giang mai.

Ngoài ra, xét nghiệm giang mai RPR cũng có thể dùng để xác định kháng thể xoắn khuẩn giang mai trong dịch não tủy (RPR dịch não tủy) hoặc trong nước ối (RPR nước ối) đối với bệnh nhân mắc bệnh giang mai ở nữ giới đang mang thai.

Xét nghiệm giang mai RPR chỉ là một phương pháp kiểm tra nguy cơ mắc bệnh giang mai. Vì vậy, phương pháp này hoàn toàn không gây tổn thương hoặc ảnh hưởng nào tới sức khỏe của bệnh nhân.

Mẫu xét nghiệm RPR thường là mẫu máu đơn giản gọi là tĩnh mạch. Khi bệnh nhân bệnh giang mai xét nghiệm máu sẽ được chỉ định lấy mẫu luôn. Xét nghiệm RPR được tiến hành ở các bệnh viện hoặc phòng thí nghiệm.

Người bệnh cần ngồi với một tư thế thoải mái, ngồi trên giường, ghế,... tùy từng nơi xét nghiệm. Bác sĩ sẽ tìm tĩnh mạch của người bệnh bằng cách buộc ống cao su quanh cánh tay. Sau đó tiến hành lấy ven và rút máu từ tĩnh mạch một lượng theo đúng quy định.

Mẫu máu sau khi lấy sẽ được gửi qua phòng thí nghiệm và được bảo quản theo đúng quy định. Các nhân viên y tế sẽ bắt đầu tiến hành làm các xét nghiệm cần thiết.

Bác sĩ sẽ dựa vào kết quả xét nghiệm và các bước thăm khám lâm sàng để đưa ra kết luận bệnh. Tùy vào kết quả bệnh mà bệnh nhân sẽ được chỉ định phương pháp điều trị bệnh giang mai phù hợp.

Xét nghiệm RPR thường tiêm tĩnh mạch là xâm lấn tối thiểu và có rất ít rủi ro. Người bệnh có thể có cảm giác đau nhức, chảy máu hay bầm tím sau khi làm xét nghiệm. Một số trường hợp có thể bị vỡ ven hoặc bị chệch ven cần phải lấy lại vài lần.

Nếu kết quả xét nghiệm giang mai RPR là âm tính (-) thì không bị giang mai, ngược lại kết quả RPR dương tính (+) thì có thể đã mắc bệnh giang mai.

Tuy nhiên, xét nghiệm RPR chẩn đoán bệnh giang mai ở nam giới hay nữ giới không phải lúc nào cũng chính xác vì không phải lúc nào cơ thể cũng tạo ra các kháng thể đặc biệt phản ứng với vi khuẩn giang mai. Ở những người mắc giang mai giai đoạn đầu có thể cho kết quả RPR âm tính.

Bên cạnh đó, có không ít trường hợp xét nghiệm rpr cho kết quả dương tính giả. Nguyên nhân là do rối loạn hệ miễn dịch tự nhiên trong cơ thể, bệnh ung thư, tuổi tác hoặc phụ nữ mang thai. Vì vậy, nếu kết quả RPR dương tính, người bệnh nên làm thêm một vài xét nghiệm giang mai khác.

Vậy khi nghi ngờ mắc bệnh giang mai cần xét nghiệm gì ngoài xét nghiệm RPR? Theo đó, có một số xét nghiệm thường được bác sĩ chỉ định làm thêm đó là:

3.1 Soi tìm xoắn khuẩn giang mai trên kính hiển vi nền đen

• Phương pháp này cho kết quả nhanh; chẩn đoán ngay lập tức nếu tìm thấy xoắn khuẩn Treponema pallidum.
• Tuy nhiên, phương pháp này cũng có thể nhầm Treponema pallidum với các xoắn khuẩn khác cùng họ Treponema và khả năng âm tính giả cao do không lấy đúng vị trí mẫu.

3.2 Xét nghiệm huyết thanh học

• Xét nghiệm tìm kháng thể giang mai không đặc hiệu: Phương pháp dùng để theo dõi điều trị và đánh giá được tình trạng tái nhiễm. Tuy nhiên, có một số bệnh nhân mắc giang mai giai đoạn muộn thì nồng độ huyết thanh sẽ không giảm dần trong vòng 1 năm và độ đặc hiệu của xét nghiệm thấp. Vì xét nghiệm tìm kháng thể giang mai không đặc hiệu nên khả năng xuất hiện âm tính giả và dương tính giả rất cao.
• Xét nghiệm tìm kháng thể giang mai đặc hiệu: Xét nghiệm có thể dùng để chẩn đoán ở bất kỳ giai đoạn nào của bệnh giang mai; tỷ lệ dương tính giả rất thấp dùng để khẳng định các trường hợp nghi nhiễm giang mai. Phương pháp này không dùng để theo dõi điều trị và không đánh giá được tình trạng tái nhiễm vì nếu bệnh nhân mắc giang mai thì có thể các xét nghiệm dương tính suốt đời.