Trẻ quấy khóc khi đặt nằm xuống: Phải làm thế nào?

1. Hiểu về giấc ngủ của trẻ sơ sinh

Trẻ sơ sinh từ 0 đến 1 tháng tuổi có chu kỳ ngủ dài hơn so với thức. Trẻ chỉ thường thức giấc đẻ được bú, kéo dài khoảng 2 giờ cho mỗi cữ và quay trở lại giấc ngủ bất kể ngày hay đêm. Ngoài ra, dạ dày của trẻ trong độ tuổi này khá bé nên nhanh cảm thấy đói, vì thế tần suất thức giấc của chúng cũng nhiều hơn. Lưu ý không nên để các bữa bú của trẻ sơ sinh cách nhau quá 3 giờ. Một số trẻ sơ sinh cần được cho bú thường xuyên hơn so với bình thường bao gồm trẻ sinh non, cân nặng nhỏ hơn so với lứa tuổi, trẻ mắc các bệnh lý bẩm sinh ...

Tổng thời gian ngủ của trẻ sơ sinh xảy ra vào ban ngày nhiều hơn và trẻ thường thức dậy vào ban đêm do khả năng phân biệt ngày và đêm còn kém. Đến khi được 3 tháng tuổi hoặc đạt cân nặng 6 ký, chúng sẽ có thể có được một giấc ngủ liên tục suốt đêm.

Ở lứa tuổi này, hầu hết trẻ đặt xuống là khóc và chúng luôn cần được bế hay ôm ấp để đi vào giấc ngủ. Tùy thuộc vào giấc ngủ nhanh hay ngủ chậm mà trẻ có thể nằm yên hoặc dễ bị thức giấc khiến trẻ quấy khóc. Việc hiểu được sinh lý giấc ngủ trong giai đoạn sơ sinh là việc làm quan trọng giúp bố mẹ có những thay đổi phù hợp trong quá trình chăm sóc trẻ.

Đối với trẻ sơ sinh, việc muốn được bế không đơn giản chỉ là thói quen mà đó là một nhu cầu. Từ góc nhìn của trẻ sơ sinh, sau gần chín tháng được nép mình trong bụng mẹ, đặt trẻ nằm một mình trên giường sau khi ra đời được xem như một cú sốc. Mặc dù mỗi bé có những đặc điểm khác nhau, hầu hết các trẻ sơ sinh sẽ quấy khóc nếu bố mẹ đặt bé xuống nằm một mình khi còn đang thức. Vì thế muốn tránh tình huống trẻ cứ đặt xuống là khóc, bố mẹ cần ru và ôm ấp cho đến khi bé đi vào giấc ngủ.

Tất nhiên, điều này không có nghĩa là bé sẽ không tự ngủ được khi nằm riêng ở nôi hay bố mẹ không thể tập cho trẻ cách ngủ một mình. Thỉnh thoảng, trẻ sơ sinh có thể thức giấc khi chúng đói bụng và nhìn ngắm những đồ vật thu hút sự chú ý ở xung quanh trẻ. Bố mẹ nên sửa soạn và chuẩn bị giường cho trẻ để tạo cảm giác an toàn và thoải mái như thỉnh thoảng xoay trở tư thế ngủ của trẻ hoặc thay đổi các đồ vật xung quanh. Trong một vài tuần, trẻ sẽ bắt đầu khám phá và chơi đùa bằng tay; quan sát, cảm nhận, sờ, mút và kiểm soát các đồ vật như đang chơi một trò chơi. Điều này khiến cho trẻ luôn cảm thấy thú vị và không quấy khóc nếu phải thức dậy một mình giữa đêm.

Khi được vài tháng tuổi, trẻ sơ sinh có thể tự chơi đùa một mình trong một khoảng thời gian ngắn nên bố mẹ cũng sẽ không gặp nhiều các tình huống trẻ đặt xuống là khóc. Thậm chí vào thời điểm này, bố mẹ có thể tập cho trẻ tự ngủ mà không cần hỗ trợ quá nhiều. Việc cần làm là chăm sóc hoặc âu yếm trẻ cho đến khi chúng thực sự buồn ngủ và sẵn sàng đi vào giấc ngủ khi được đặt xuống. Một cách khác là đặt bé nằm xuống trước sau đó lắc lư nôi hay vuốt ve trẻ để chúng cảm thấy dễ chịu hơn.

Tuy nhiên, bố mẹ cần nhớ rằng đây là những phương pháp chuyển tiếp đòi hỏi một ít thời gian mới phát huy được tác dụng. Trong khoảng 6 tháng, bố mẹ có thể đặt trẻ vào cũi lúc còn tỉnh táo để trẻ có thể tự ngủ ngon mà không quấy khóc hay khó chịu.

Để hạn chế trẻ quấy khóc khi được đặt nằm xuống, một số biện pháp giúp trẻ ngủ ngon giấc cũng có thể được áp dụng như:

• Biết khi nào trẻ đang buồn ngủ: Trong một đến hai tháng đầu sau sinh, trẻ không thể thức lâu hơn 2 giờ do hệ thần kinh chưa thực sự trưởng thành. Để trẻ thức tỉnh quá lâu là một trong những nguyên nhân khiến trẻ quấy khóc và khó đi vào giấc ngủ hơn. Vì thế việc nhận biết lúc nào trẻ đang buồn ngủ để ru ngủ là việc làm cần thiết cho một giấc ngủ ngon. Đa số trẻ sơ sinh khi cảm thấy buồn ngủ sẽ có các dấu hiệu như chớp mắt, ngáp, kéo tai, bứt rứt. Người mẹ thường dễ phát hiện và cảm nhận được con mình đang buồn ngủ hơn bất kỳ ai. Khi đó, trẻ sơ sinh nên được đặt vào giường hoặc nôi.
• Giúp trẻ làm quen với chu kỳ ngày đêm: nhiều trẻ sơ sinh có thói quen ngủ nhiều vào ban ngày và thức dậy vào ban đêm. Thậm chí thói quen này có thể xuất hiện từ trước khi sinh ra và có biểu hiện quẫy đạp nhiều trong bụng mẹ vào ban đêm. Bố mẹ thường chỉ có thể thay đổi điều này khi trẻ được vài tuần tuổi bằng cách giúp trẻ phân biệt được ban ngày và ban đêm thông qua các biện pháp như:
  • Trò chuyện và chơi đùa với trẻ nhiều hơn vào ban ngày.
  • Phòng của trẻ nên thông thoáng và nhiều ánh sáng vào ban ngày.
  • Khi cho trẻ bú vào ban ngày, không cần thiết hạn chế tiếng ồn
  • Khi trẻ chưa ngủ sâu, mẹ có thể nhẹ nhàng đánh thức trẻ.
  • Ngược lại, vào ban đêm, nên giữ yên lặng lúc trẻ đang bú.
  • Phòng ngủ buổi tối của trẻ nên tắt hết đèn hoặc lựa chọn chế độ ánh sáng dịu êm

Các biện pháp trên nên được áp dụng từ khi trẻ được 2 tuần tuổi. Việc rèn luyện sớm khả năng nhận biết ngày và đêm giúp việc đi ngủ của trẻ dễ dàng và thuận lợi hơn cho bố mẹ và người chăm sóc.

• Tập cho bé tự ngủ: khi bước vào tháng tuổi thứ hai, bố mẹ có thể bắt đầu tập cho bé thói quen tự ngủ. Trẻ nên có nôi hoặc giường riêng để đặt trẻ xuống lúc đang buồn ngủ nhưng vẫn còn thức. Bản chất của việc tập cho bé tự đi ngủ là hình thành một phản xạ có điều kiện. Nếu bố mẹ lựa chọn phương án ru nôi hoặc bế, đung đưa trẻ thì bé sẽ không thể ngủ nếu không được đung đưa như vậy. Bố mẹ nên lựa chọn các “điều kiện” dễ làm để có thể thực hiện lặp lại mỗi khi cho bé ngủ. Nhiều chuyên gia cho rằng nên đặt bé xuống nôi hoặc giường khi bé buồn ngủ, để ánh sáng dịu nhẹ và có thể bật nhạc nhẹ nhàng cho trẻ. Việc ngậm núm vú giả hoặc ru cho đến khi trẻ ngủ trên tay mình là việc không nên làm.

Trẻ quấy khóc khi được đặt nằm xuống là tình trạng gặp phải hầu hết ở trẻ sơ sinh trong những tuần đầu. Cha mẹ có thể áp dụng một số phương pháp trong bài viết trên để giúp trẻ có một giấc ngủ ngon, không quấy khóc và đoán đúng ý trẻ.