Tìm hiểu về chỉ số ước lượng glucose máu trung bình (eAG)

1.1 Xét nghiệm HbA1c và mối liên quan với chỉ số eAG

Xét nghiệm HbA1c còn được gọi là HbA1c, Hemoglobin A1c, Glycated hemoglobin, Glycohemoglobin, Glycosylated hemoglobin. Tên chính thức là A1c và eAG.

Xét nghiệm HbA1c là một xét nghiệm máu, được dùng để đo lượng đường trung bình máu trong khoảng 2 - 3 tháng bằng cách đo nồng độ glycated hemoglobin A1c. Đây là xét nghiệm được chỉ định thực hiện để xem mức độ ổn định của lượng đường trong máu ở bệnh nhân tiểu đường. Ngoài ra, nó còn được sử dụng trong chẩn đoán ban đầu bệnh tiểu đường tuýp 2 (không sử dụng trong chẩn đoán tiểu đường tuýp 1).

Hiện nay, kết quả thu được từ xét nghiệm HbA1c được tính theo đơn vị %, mmol/mol hoặc mg/dl hay mmol/l (ước lượng glucose máu trung bình - eAG).

1.2 eAG là gì?

eAG là viết tắt của cụm từ estimated Average Glucose, có nghĩa là ước lượng glucose máu trung bình. Như vậy, eAG là một đơn vị đánh giá chỉ số xét nghiệm HbA1c.

Xét nghiệm này nhằm mục đích theo dõi, kiểm soát tình trạng đái tháo đường của người bệnh, giúp đưa ra quyết định điều trị chính xác. Thời điểm thực hiện xét nghiệm là khi được chẩn đoán đái tháo đường lần đầu tiên và sau đó thực hiện 2 - 4 lần/năm. Mẫu máu xét nghiệm được lấy ở tĩnh mạch tay hoặc chích lấy 1 giọt máu ở đầu ngón tay.

2.1 Chỉ số eAG được sử dụng trong trường hợp nào?

• Xét nghiệm HbA1c và tính toán mức độ eAG được sử dụng chủ yếu nhằm theo dõi lượng glucose của bệnh nhân đái tháo đường theo thời gian. Mục tiêu của người bệnh là giữ lượng đường máu càng gần mức bình thường càng tốt, giảm thiểu các biến chứng do tăng đường máu như tổn thương các cơ quan thận, mắt, hệ thần kinh và tim mạch;
• Xét nghiệm HbA1c và kết quả eAG giúp bác sĩ đánh giá được lượng đường glucose trung bình trong máu trong vài tháng gần nhất. Kết quả này giúp bác sĩ đánh giá xem các biện pháp đang điều trị có thực sự hiệu quả không;
• Xét nghiệm A1c và chỉ số eAG giúp những bệnh nhân mới được chẩn đoán tiểu đường xác định xem lượng đường tăng cao tới mức độ nào khi chưa thực hiện các biện pháp điều trị, kiểm soát.

Xét nghiệm HbA1c có thể chỉ định thực hiện vài lần trước khi kiểm soát đường huyết. Sau đó, mỗi năm thực hiện 2 - 4 lần để kiểm tra mức độ ổn định của đường huyết.

2.2 Ý nghĩa kết quả eAG

• Kết quả xét nghiệm HbA1c hiện đang được tính bằng tỷ lệ phần trăm và bệnh nhân tiểu đường được khuyến nghị nên duy trì mức độ HbA1c là dưới 7%;
• Kết quả xét nghiệm HbA1c có thể được trả kèm với chỉ số ước lượng glucose máu trung bình (eAG) - tính toán trên cơ sở mức độ A1c;
• Kết quả eAG được báo cáo thêm để giúp bệnh nhân liên hệ giữa kết quả A1c với việc kiểm soát glucose máu hằng ngày;
• Công thức tính chỉ số eAG sẽ chuyển đổi tỷ lệ % của xét nghiệm HbA1c sang các đơn vị mmol/L hoặc mg/dL;
• eAG chỉ là phương tiện để đánh giá lượng đường trung bình trong máu trong vài tháng gần nhất. Do vậy, kết quả này sẽ không khớp chính xác với kết quả đường huyết đo hằng ngày;
• Người không bị tiểu đường có giá trị HbA1c ở khoảng 4 - 6%;
• Bệnh nhân tiểu đường nên cố gắng duy trì chỉ số HbA1c ở mức độ 6%, không để xảy ra các đợt hạ đường huyết để kiểm soát bệnh tốt. Khi kết quả HbA1c và eAG tăng thì sẽ tăng nguy cơ biến chứng như mất thị lực, đột quỵ, bệnh tim mạch, bệnh thận,...

2.3 Cách tính chỉ số ước lượng glucose máu trung bình (eAG)

Công thức tính eAG từ kết quả HbA1c là:

28.7 x A1c - 46.7 = eAG

Ví dụ: A1c = 7% thì kết quả eAG là:

28.7 x 7 - 46.7 = 154 mg/dl

Như vậy, ước lượng glucose máu trung bình (eAG) là 154 mg/dL. Khi A1c tăng 1% thì glucose máu trung bình tăng khoảng 29 mg/dl.

Chỉ số ước lượng glucose máu trung bình (eAG) là một hình thức khác để báo cáo kết quả xét nghiệm HbA1c (thay đơn vị % bằng đơn vị mg/dl hoặc mmol/l). Chỉ số này có ý nghĩa quan trọng trong việc phát hiện, theo dõi và ngăn ngừa biến chứng bệnh tiểu đường.