Thương tích ở thực quản - bệnh viện 103

1. Vết thương thực quản.

Thường hay gặp vết thương thực quản cổ hơn vết thương thực quản ngực.

a. Vết thương thực quản cổ:

Do nằm giữa một số tạng, nên vết thương thực quản cổ thường có phối hợp với vết thương thành – khí quản, tuyến giáp, mạch máu lớn ở cổ và cột sống cổ.

Triệu chứng:

• Bệnh nhân khó thở, tràn khí dưới da, đau khi nuốt, nước bọt chảy ra lỗ vết thương.
• Có trường hợp khí quản và thực quản bị đứt đôi.

Điều trị:

Mổ cấp cứu khâu thực quản. Nếu rách nát, thì mở thông ra da, để về sau làm tạo hình thực quản. Nuôi dưỡng bệnh nhân bằng ống thông qua mũi hoặc qua chính lỗ vết thương thực quản.

b. Vết thương thực quản ngực:

• Thường ít gặp, do có kèm theo các vết thương tim, động mạch chủ cột sống … nên thường chết tại chỗ.
• Triệu chứng bệnh nhân đau sau xương ức, khó thở, khó nuốt, cho uống lipiodol và soi X  quang thấy thuốc tràn vào trung thất.
• Bệnh nhân bị viêm trung thất và viêm màng phổi sớm và nặng.

Điều trị: nếu đến sớm, thì mổ khâu hoặc nối. Nếu  muộn thì thông ra ngoài, để phẫu thuật kỳ 2.

2. Thủng thực quản.

a. Nguyên nhân:

• Do nuốt phải dị vật.
• Do soi thực quản, soi dạ dày.
• Do nong thực quản.
• Do thủng tự nhiên trong các bệnh của thực quản: loét thực quản, bỏng thực quản do hoá chất, ung thư thực quản, do bệnh lý các cơ quan quanh thực quản.

b. Giải phẫu bệnh:

• Khi thủng thực quản ngực, lỗ thủng thường nằm 1/3 giữa và dưới.
• Lỗ thủng do dụng cụ và dị vật thường có hình rạn nứt và rách dọc theo thực quản. Lỗ thủng bệnh lý thường nham nhở, có hình bầu dục, thành thực quản có viêm hoại tử rõ rệt.
• Khi thủng thực quản  cổ thì viêm tấy mô  liên kết ở cổ. Thủng thực quản ngực, thì có viêm trung thất, viêm màng phổi. Thủng thực quản  bụng thì có viêm phúc mạc.

c. Triệu chứng:

• Đau dữ dội ở cổ hoặc sau xương ức, ở lưng hoặc ở thượng vị tuỳ theo các đoạn thực quản tương ứng bị tổn thương.
• Bệnh nhân chóng mặt, tái nhợt, mệt, mạch nhanh, khó thở, sốt. Có thể có khó nuốt tràn khí dưới da.

d. Chẩn đoán:

• Dựa vào lâm sàng.
• Tràn khí ở cổ và trung thất.
• Trên phim X quang: thuốc cản quang ra khỏi giới hạn của thực quản.

e. Điều trị:

• Nếu do sang chấn và đến sớm có thể khâu hoặc nối ngay, nếu thương tổn lớn hơn hoặc đến muộn thì mở thông thực quản và làm phẫu thuật tạo hình ở kỳ 2.
• Nếu do bệnh lý, thì mở thông thực quản và tiến hành phẫu thuật ở kỳ 2.
• Ngoài ra tuỳ trường hợp mà còn tiến hành mở thông dạ dày, dẫn lưu trung thất…

Nguồn: Bệnh viện 103