1

Thế nào là tăng huyết áp tâm thu đơn độc?

Tăng huyết áp là một trong những bệnh lý tim mạch rất phổ biến trong đời sống cộng đồng với chỉ số huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương đều cao hơn bình thường. Tuy nhiên, một số bệnh nhân chỉ có huyết áp tâm thu cao vượt trội, gọi là tăng huyết áp tâm thu đơn độc. Bài viết sau sẽ cung cấp những thông tin xung quanh bệnh lý này.

1. Tăng huyết áp tâm thu đơn độc là gì?

Huyết áp là số đo biểu hiện cho áp lực của dòng máu chảy trong lòng động mạch. Huyết áp được tạo ra do lực co bóp của tim và sức cản của động mạch. Khi đo huyết áp, nhất là với máy điện tử, chúng ta thường thấy hiện lên hai chỉ số là huyết áp tối đa (hay còn gọi là huyết áp tâm thu) và huyết áp tối thiểu (hay còn gọi là huyết áp tâm trương). Bác sĩ sẽ chẩn đoán chúng ta bị tăng huyết áp khi huyết áp tâm thu từ 140 mmHg trở lên và/hoặc huyết áp tâm trương từ 90 mmHg trở lên.

Trong nhóm các bệnh nhân tăng huyết áp, có một số bệnh nhân chỉ bất thường về chỉ số huyết áp tâm thu. Cụ thể là huyết áp tâm thu lại vượt trội từ trên 140 mmHg trong khi huyết áp tâm trương lại bình thường. Trình trạng này gọi là tăng huyết áp tâm thu đơn độc và cũng được xếp vào bệnh lý tăng huyết áp nói chung.

2. Nguyên nhân tăng huyết áp tâm thu đơn độc

Tăng huyết áp tâm thu đơn độc trong hầu hết các trường hợp là do hệ thống động mạch giảm tính đàn hồi. Tình trạng này thường thấy ở người cao tuổi khi tiến trình lắng đọng canxi và collagen lên thành động mạch qua thời gian dài. Do đó, thành động mạch mất sự tương hợp, bị tái cấu trúc lại, trở nên cứng hơn và gia tăng áp lực xung và tốc độ sóng xung của dòng máu. Hệ quả là huyết áp tâm thu lại tăng lên trong khi làm suy giảm thêm huyết áp tâm trương.

Bên cạnh đó, cũng như tăng huyết áp đơn thuần, tăng huyết áp tâm thu đơn độc cũng xảy ra nhiều hơn trên các đối tượng có chế độ ăn nhiều muối, chất béo, nhiều thực phẩm chế biến, uống rượu bia, hút thuốc, có các bệnh lý đi kèm khác như đái tháo đường, rối loạn lipid máu, béo phì, lối sống ít vận động cũng như gia đình có tiền căn bệnh lý tim mạch.

3. Tăng huyết áp tâm thu đơn độc nguy hiểm thế nào?

Tương tự như tăng huyết áp đơn thuần, trong tăng huyết áp tâm thu đơn độc, áp lực tưới máu quá cao sẽ gây tổn hại cơ quan đích. Chính vì thế, bệnh lý tăng huyết áp nói chung luôn được cảnh báo với tên gọi là “kẻ giết người thầm lặng”.

Thế nào là tăng huyết áp tâm thu đơn độc?
Tăng huyết áp tâm thu đơn độc gây lên xơ vữa động mạch

 

Hậu quả của tăng huyết áp sẽ đáng sợ nhất nếu huyết áp tăng cao và tăng nhanh liên tục, gây vỡ mạch máu. Nếu vỡ mạch máu tại não thì gây ra xuất huyết não, bệnh nhân bị yếu liệt, nói khó hay nặng hơn là lú lẫn, hôn mê. Nếu bệnh nhân đã có phình bóc tách động mạch chủ trước đó, với áp lực máu lớn, nguy cơ vỡ ra rất cao, nhanh chóng tụt huyết áp và tử vong.

Áp lực dòng máu lớn cũng có thể gây bong tróc các mảng xơ vữa động mạch, làm tắc hẹp máu nuôi đến các cơ quan gây nhồi máu não, nhồi máu cơ tim. Ngoài ra, tăng huyết áp đột ngột còn gây phù phổi cấp, suy tim cấp, suy thận cấp, chảy máu mũi liên tục, xuất huyết võng mạc làm mù lòa...

Nếu huyết áp cao âm ỉ kéo dài mà không phát hiện sẽ gây suy tim mạn, suy thận mạn, xơ vữa mạch máu, tổn thương võng mạc mắt...

4. Cách điều trị tăng huyết áp tâm thu đơn độc

Nhìn chung, việc điều trị điều trị tăng huyết áp tâm thu đơn độc không có sự khác biệt so với tăng huyết áp đơn thuần. Điểm khác biệt chỉ nằm ở mục tiêu kiểm soát huyết áp. So với bệnh lý tăng huyết áp nói chung, trong tăng huyết áp tâm thu đơn độc, người bệnh chỉ cần giữ chỉ số huyết áp tâm thu dưới 140 mmHg. Tuy nhiên, vẫn thường xuyên kiểm tra cả huyết áp tâm trương trong mỗi lần đo, tránh tăng huyết áp kết hợp mà không nhận biết sớm.

Để làm được như vậy, người bệnh cần tuân thủ điều trị của bác sĩ, uống thuốc đều đặn hàng ngày và tái khám định kỳ theo hẹn cũng như xây dựng một lối sống lành mạnh phù hợp cho mỗi người.

Trong đó, chế độ ăn uống đóng vai trò vô cùng quan trọng. Khuyến khích ăn nhiều thực phẩm giàu chất xơ như gạo lứt, rau xanh, quả chín. Không ép trái cây lấy nước uống mà nên ăn cả trái để tăng cường chất xơ. Nên ăn các loại thực phẩm nhiều acid béo omega 3 như cá hồi, cá thu... Không nên ăn mỡ, nội tạng động vật, các loại sản phẩm chế biến sẵn và chứa nhiều muối như cá hộp, thịt muối, dưa cà muối, các món kho, rim, muối, các loại nước sốt, nước chấm mặn. Bỏ thuốc lá, hạn chế các loại đồ uống có cồn như bia, rượu.

Song song đó, chúng ta cũng nên tập thể dục thường xuyên sẽ giúp giữ cho động mạch đàn hồi tốt, thậm chí ở những người lớn tuổi, giúp đảm bảo lưu lượng máu và huyết áp bình thường. Các bác sĩ luôn khuyên chúng ta nên dành ít nhất 30 phút để tập thể dục mỗi ngày, từ đó cũng sẽ giữ cân nặng hợp lý hay giảm cân (đặc biệt là ở vùng bụng) đối với những người thừa cân, béo phì. Ngoài ra, một giấc ngủ tốt cũng giúp chúng ta hạ được huyết áp, giảm nguy cơ mắc bệnh tim và tử vong. Đồng thời, nên biết cách giải tỏa căng thẳng bên trong mỗi người, học cách thư giãn, nghỉ ngơi như ngồi thiền, tập yoga.

Thế nào là tăng huyết áp tâm thu đơn độc?
Cách điều trị tăng huyết áp tâm thu đơn độc

Để kiểm tra xem những thay đổi về lối sống cũng như loại thuốc đang sử dụng có mang lại hiệu quả hay không người bệnh nên thường xuyên theo dõi huyết áp tại nhà. Việc lựa chọn sử dụng sản phẩm máy đo huyết áp nào là rất quan trọng vì nó ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả đo huyết áp. Do đó, bạn nên trang bị sản phẩm máy đo huyết áp tại nhà có thương hiệu uy tín, dễ sử dụng và đo huyết áp vào cùng một thời điểm trong ngày. Máy đo huyết áp Omron – thương hiệu hàng đầu trong lĩnh vực y tế đến từ Nhật Bản. Có mặt hơn 50 năm trên thị trường, máy đo huyết áp Omron được rất nhiều người dùng đánh giá tốt bởi kết quả chính xác cao và thời gian bảo hành lên đến 5 năm. Theo khảo sát của Công ty TNHH Fuji Keizai máy đo huyết áp Omron còn là thương hiệu bán chạy nhất toàn cầu vào năm 2022.

Tóm lại, tăng huyết áp tâm thu đơn độc cũng cần được quan tâm như các bệnh lý tăng huyết áp thông thường. Chính vì mối nguy hiểm của nó, những hiểu biết về bệnh lý này, tuân thủ điều trị và thường xuyên theo dõi huyết áp là điều cần thiết để có cách can thiệp kịp thời, tránh những hậu quả đáng tiếc có thể xảy ra.

Tổng số điểm của bài viết là: 10 trong 2 đánh giá

Click để đánh giá bài viết
Blog khác của bác sĩ
Người bị cao huyết áp có nên tập gym?
Người bị cao huyết áp có nên tập gym?

Tập thể dục là “liều thuốc tốt” để kiểm soát huyết áp, nếu tập thể dục thường xuyên huyết áp sẽ dần trở về bình thường và giúp cơ thể khỏe mạnh. Tập gym là hình thức tập thể dục, vậy người bị cao huyết áp có nên tập gym?

Bít tiểu nhĩ: điều trị dự phòng đột quỵ ở bệnh nhân rung nhĩ
Bít tiểu nhĩ: điều trị dự phòng đột quỵ ở bệnh nhân rung nhĩ

Rung nhĩ là rối loạn nhịp tim thường gặp nhất hiện nay và có tỷ lệ mắc tăng dần theo tuổi. Khoảng 4% trường hợp rung nhĩ xảy ra ở các bệnh nhân tuổi 8% bệnh nhân độ tuổi 80 trở lên có rung nhĩ.

Đặt stent trong nhồi máu cơ tim
Đặt stent trong nhồi máu cơ tim

Đặt stent trong nhồi máu cơ tim là thủ thuật ngoại khoa được áp dụng trong điều trị tim mạch. Đặt stent được chỉ định với trường hợp nhồi máu cơ tim cấp, mạch vành bị tắc hẹp nặng không đáp ứng tốt với điều trị của thuốc.

Phân biệt 5 type nhồi máu cơ tim
Phân biệt 5 type nhồi máu cơ tim

Nhồi máu cơ tim hay bệnh động mạch vành cấp tính là một bệnh lý nguy hiểm thường gặp ở người cao tuổi. Tỷ lệ tử vong do các bệnh lý tim mạch vẫn còn cao dù đã có xu hướng giảm so với trước đây. Hiện nay có 5 type nhồi máu cơ tim khác nhau và hay gặp nhất là nhồi máu cơ tim type 1.

Các mặt cắt cơ bản trong siêu âm tim
Các mặt cắt cơ bản trong siêu âm tim

Siêu âm tim là phương pháp chẩn đoán hình ảnh không xâm lấn, an toàn và được sử dụng rất phổ biến trong xác định những bất thường của tim.

Video có thể bạn quan tâm
TĂNG HUYẾT ÁP  MỐI NGUY HẠI ẢNH HƯỞNG SỨC KHỎE VÀ NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT TĂNG HUYẾT ÁP  MỐI NGUY HẠI ẢNH HƯỞNG SỨC KHỎE VÀ NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT 01:57
TĂNG HUYẾT ÁP  MỐI NGUY HẠI ẢNH HƯỞNG SỨC KHỎE VÀ NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT
Theo các nghiên cứu từ Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cùng Hội Tim mạch Việt Nam, số người bị tăng huyết áp ngày càng gia tăng và có xu hướng tăng...
 3 năm trước
 681 Lượt xem
Tin liên quan
17 loại thực phẩm tốt cho người bị cao huyết áp
17 loại thực phẩm tốt cho người bị cao huyết áp

Ngoài thói quen sinh hoạt điều độ, một chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng với các loại thực phẩm lành mạnh sẽ giúp hạ huyết áp và giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch.

Mối liên hệ giữa suy thận mạn, tiểu đường và cao huyết áp
Mối liên hệ giữa suy thận mạn, tiểu đường và cao huyết áp

Giải đáp một số thắc mắc thường gặp về suy thận mạn cũng như mối liên hệ giữa bệnh tiểu đường, cao huyết áp và suy thận mạn.

Dr Duy Thành

 

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây