Tăng sắc tố: Điều gì khiến da bị sạm?

Tăng sắc tố da là một thuật ngữ dùng để mô tả làn da bị biến đổi màu sắc và tối hơn so với bình thường. Nó có thể xảy ra ở các mảng nhỏ. Tuy nhiên, tình trạng này có thể xuất hiện thành khu vực rộng lớn ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể.

Tăng sắc tố da có nguy hiểm không? Các chuyên gia đã chỉ ra rằng, mặc dù tăng sắc tố da thường không nguy hiểm nhưng nó có thể là triệu chứng của một tình trạng bệnh khác. Cho nên, cần phải tìm hiểu kỹ lưỡng về các loại tăng sắc tố, nguyên nhân cũng như cách điều trị

Tăng sắc tố da có một số loại, trong đó phổ biến là nám, vết đen và tăng sắc tố sau viêm.

• Nám: Tình trạng nám được cho là do thay đổi nội tiết tố và có thể phát triển trong thai kỳ. Các khu vực tăng sắc tố có thể xuất hiện trên bất kỳ vị trí nào của cơ thể, nhưng chúng xuất hiện phổ biến nhất ở bụng và mặt.
• Các vết đen: Tình trạng này còn được gọi là đốm gan hoặc lentigines mặt trời. Nó xuất hiện với dạng vết đen là phổ biến. Tình trạng này có liên quan đến hoạt động phơi nắng quá mức và diễn ra trong thời gian dài. Nói chung, chúng xuất hiện dưới dạng các đốm ở các khu vực tiếp xúc với ánh nắng mặt trời.
• Tăng sắc tố sau viêm: Đây là kết quả của chấn thương hoặc viêm da. Một nguyên nhân phổ biến của gây ra tình trạng tăng sắc tố sau viêm là mụn trứng cá.

Các vùng tối xuất hiện trên da là triệu chứng chính của tình trạng tăng sắc tố. Các mảng da sáng tối có thể khác nhau về kích thước và nó có thể phát triển ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể. Các yếu tố nguy cơ lớn nhất đối với triệu chứng tăng sắc tố nói chung là do phơi nắng và tình trạng viêm da. Vì cả hai yếu tố này đều có thể làm tăng sản xuất sắc tố melanin. Khi bạn tiếp xúc với ánh nắng mặt trời càng nhiều thì nguy cơ tăng sắc tố da lại càng cao.

Tuy nhiên, còn tùy thuộc vào tình trạng rối loạn cùng với các yếu tố nguy cơ khác đối với mảng tăng sắc tố có thể là do sử dụng thuốc tránh thai. Khi đó, làn da sẽ có hiện tượng nám, da trở nên sẫm màu và dễ bị thay đổi sắc tố. Hay thuốc làm tăng sự nhạy cảm của cơ thể với ánh sáng mặt trời. Hoặc chất thương trên/sâu bên trong da chẳng hạn như vết thương hoặc vết thương do bỏng bề mặt da.

Một trong những nguyên nhân phổ biến của tình trạng tăng sắc tố da là sự sản xuất dư thừa melanin. Melanin là một sắc tố mang lại màu sắc của da. Nó được sản xuất bởi các tế bào da gọi là melanocytes. Một số điều kiện hoặc yếu tố khác nhau có thể làm thay đổi việc sản xuất melanin trong cơ thể gây ra hiện tượng rối loạn sắc tố.

• Một số loại thuốc có thể gây tăng sắc tố: Thêm vào đó, một số loại thuốc hóa trị được sử dụng trong quá trình trị liệu có thể là nguyên nhân gây tăng sắc tố do các tác dụng phụ của nó.
• Mang thai làm thay đổi nồng độ hormone trong cơ thể và nó cũng có thể là yếu tố ảnh hưởng đến việc sản xuất melanin ở một số phụ nữ.
• Một bệnh nội tiết hiếm gặp chẳng hạn như bệnh Addison: Bệnh này có thể tạo ra sự tăng sắc tố rõ ràng nhất ở các khu vực tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, như mặt, cổ và tay. Hay các khu vực có sự tiếp xúc với ma sát, như khuỷu tay và đầu gối.

Tăng sắc tố da là kết quả trực tiếp của sự gia tăng mức độ hormone trong cơ thể dẫn đến tăng tổng hợp sắc tố melanin. Hơn nữa, quá trình tiếp xúc với ánh nắng mặt trời trong thời gian dài cũng là nguyên nhân gây ra sự gia tăng melanin.

Bác sĩ da liễu có thể chẩn đoán nguyên nhân tăng sắc tố da, họ sẽ hỏi về tiền sử và bệnh sử của tình trạng tăng sắc tố, đồng thời bác sĩ sẽ tiến hành kiểm tra thể chất để xác định nguyên nhân rõ ràng hơn. Trong trường hợp, không tìm thấy nguyên nhân và triệu chứng điển hình, bác sĩ có thể sử dụng phương pháp sinh thiết da để giới hạn được nguyên nhân gây bệnh, giúp cho quá trình chẩn đoán có kết quả chính xác hơn.

Điều trị tăng sắc tố có thể sử dụng một số loại thuốc điều trị kê đơn của bác sĩ. Thuốc này thường chứa thành phần hydroquinone có tác dụng làm sáng da. Tuy nhiên, việc sử dụng hydroquinone tại chỗ trong một khoảng thời gian dài dài (không có bất kỳ sự phá vỡ nào trong quá trình sử dụng) có thể gây sạm da hay được gọi là viêm da. Vì vậy, tốt nhất là chỉ nên sử dụng hydroquinone tại chỗ dưới sự hướng dẫn và chỉ định của bác sĩ da liễu để đảm bảo không có bất kỳ tác dụng phụ nào ảnh hưởng đến sức khỏe của làn da.

Ngoài ra, có thể sử dụng retinoids tại chỗ cũng hỗ trợ làm sáng các đốm đen của da. Cả hai loại thuốc này đều phải có thời gian sử dụng kéo dài khoảng một vài tháng mới có tác dụng làm sáng các vùng da bị tăng sắc tố. Bác sĩ cũng có thể đề nghị điều trị bằng laser hoặc lột hóa chất để giảm tình trạng tăng sắc tố trong đó có nám. Tuy nhiên, để thực hiện được liệu trình này còn tùy thuộc vào nguyên nhân gây tăng sắc tố của da.

Tình trạng tăng sắc tố da có thể được chăm sóc tại nhà với thuốc không kê đơn có thể làm sáng các đốm đen. Những loại thuốc này không chứa nhiều hydroquinone như thuốc kê đơn của bác sĩ da liễu. Ngoài ra, cần sử dụng kem chống nắng cho da. Bởi vì kem chống nắng là yếu tố quan trọng nhất giúp cải thiện hầu hết các nguyên nhân gây sắc tố.

Một số tiêu chuẩn kem chống nắng được lựa chọn cho da tăng sắc tố:

• Kem chống nắng vật lý là tốt nhất, bởi vì thành phần của nó có chứa oxit kẽm.
• Kem chống nắng có chỉ số chống nắng SPF bao phủ ít nhất là 30 và phạm vi bao phủ có thể đến 50.

Sử dụng kem chống nắng hàng ngày và thoa lại sau 2 giờ mỗi lần để tăng hiệu quả chống nắng cho da. Tình trạng tăng sắc tố còn có thể do rối loạn da với ánh sáng ban ngày chẳng hạn như nám. Vì thế, nó là yếu tố có thể đóng vai trò quan trọng trong việc làm tăng sắc tố da. Trong trường hợp này, hãy sử dụng loại kem chống nắng khoáng chất có chứa oxit sắt trong thành phần, nó có thể ngăn chặn một số ánh sáng ban ngày. Ngoài ra, nên mặc quần áo chống nắng và sử dụng mũ rộng vành.

Không phải lúc nào cũng có thể ngăn ngừa tăng sắc tố da. Tuy nhiên, có thể sử dụng một số biện pháp để có thể giúp giảm yếu tố nguy cơ làm tăng sắc tố:

• Sử dụng kem chống nắng có chỉ số SPF ít nhất là 30, đặc biệt ưu tiên sản phẩm kem chống nắng vật lý
• Đội mũ và mặc quần áo dài để cản ánh sáng mặt trời
• Tránh ánh nắng mặt trời vào những thời điểm có cường độ mạnh trong ngày, thường từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều
• Tránh một số loại thuốc có thể là nguy cơ tăng sắc tố

Tăng sắc tố thường không có hại và nó thường là dấu hiệu của một vài tình trạng y tế nghiêm trọng. Trong một số trường hợp, các vùng tối sẽ tự mờ đi với khả năng chống nắng tốt. Còn các trường hợp khác, điều trị tích cực là cần thiết. Không có gì đảm bảo rằng các đốm đen sẽ mờ dần hoàn toàn, ngay cả khi điều trị.