Tăng áp lực tĩnh mạch cửa ở trẻ em - bệnh viện 103

– Hai triệu chứng cơ bản: Chảy máu tiêu hoá và lách to ở các mức độ khác nhau.

– Tĩnh mạch gánh nhận máu từ tĩnh mạch mạc treo tràng trên, tĩnh mạch lách, tĩnh mạch mạc treo tràng dưới, tĩnh mạch vành vị và tĩnh mạch túi mật, máu theo tĩnh mạch gánh trong gan tới các khoảng cửa và từ các khoảng cửa máu sẽ qua hệ thống xoang (sinusoide), hệ thống tĩnh mạch nằm ngay cạnh tế gan trong tiểu thuỳ, sau đó đổ vào các tĩnh mạch trung tâm tiểu thuỳ để về các tĩnh mạch trên gan.

1. Nguyên nhân tăng áp lực tĩnh mạch gánh.

• Tăng áp lực tĩnh mạch cửa do nguyên nhân trước xoang: Đo bằng cách chọc kim vào lách qua thành bụng, trung bình 11-16 cm nước.
• Tăng áp lực xoang: Đo áp lực tĩnh mạch trên gan có chọc que ống thông vào tĩnh mạch khuỷu tay, đẩy kim vào tĩnh mạch trên gan đến khi bị chặn hoàn toàn thại một nhánh tĩnh mạch trên gan, bình thường 9,5-13,6 cm nước.
• Tăng áp lực trên gan hoặc sau xoang: Sau khi đo áp lực xoang, rút ống thông ra một chút cho nó nằm trong lòng tĩnh mạch trên gan, đó là áp lực trên gan,sau xoang, bình thường 7-11 cm nước.

2. Nguyên nhân TALTMC ở tre em.

– Tắc chẹn trước gan, trước xoang (2/3 các trường hợp)

• Teo tĩnh mạch gánh.
• Viêm tĩnh mạch gánh lan toả (viêm nhiễm trùng rốn..)
• U đầu tụy hay xơ đầu tụy.
• U nang OMC chèn ép.

– Tắc chen trong gan, trước xoang.

• Xơ  hoá  nhu  mô  gan do tắc mật, sỏi mật, teo mật bẩm sinh, các nang đường mật.
• Bệnh Wilson: Xơ hoá gan + vòng xanh lá cây quanh giác mạc, giảm Cu++ trong máu.

– Tắc chẹn trong gan, sau xoang: Viêm tắc tĩnh mạch trên gan.

– Tắc chẹn trong xoang: Xơ gan do các nguyên nhân.

– Tắc chẹn sau gan:

• Tắc tĩnh mạch chủ dưới gần sát nhĩ phải do màng ngăn.
• Hội chứng Pick: Viêm dày dính màng ngoài tim.
• Dị dạng van 3 lá.

Chẩn đoán tăng áp lực tĩnh mạch cửa.

– Dựa vào bệnh sử và các xét nghiệm chức năng gan, chụp và soi thực quản.

– Nếu cần soi ổ bụng và làm xét nghiệm theo nguyên nhân.

3. Điều trị

Ngăn ngừa xuất huyết tiêu hoá nặng

• Nối nhánh cửa – chủ (nối tĩnh mạch lách-t hận).
• Nối thân cửa – chủ.
• Nối nhánh thân cửa – chủ: Tĩnh mạch mạc treo tràng trên với tĩnh mạch chủ, với trẻ em thường được tiến hành.
• Nối tĩnh mạch cửa – chủ trực tiếp (Dortocaval shunt) có hoặc không kèm theo động mạch hoá tĩnh mạch gánh, nối xong thắt tĩnh mạch gánh lại gần sát rốn gan và lấy động mạch lách nối với tĩnh mạch gánh trên chỗ thắt để giúp cho quá trình tái sinh gan được tốt.

Nguồn: Bệnh viện 103